‘The Joy of Books’ Aka ‘The Cruel Deed of Abdullah’  By P.V. Shaji Kumar (Translation from Malayalam)



(Translation of  ‘Bookkukal Bhayankara Majaya adhava Anthuchayante Kroora Krityam )


‘The Joy of Books’ Aka ‘The Cruel Deed of Abdullah’

By P.V. Shaji Kumar

After securing my bachelor’s degree, I was caught in a phase of purposelessness for a while. It was during such a juncture that I received a call from Mani (whom I called Maniyettan with due affection), who was the President of the District Students Union.

‘Eda, you need to take bail very quickly!’

The background can be succinctly stated thus: In front of the Nalanda Resort, there was a skirmish between the Kanjagadu Sub Inspector of Police and the students marching in a procession. I was in my final year of college studies then. I had not participated in the said hullabaloo, but my name was duly added in the list of the accused. The irony was that, the names of those who were involved in the scrimmage, were missing from the list. The police case was registered against eleven ‘known’ people. Since I was the University Union Councilor from the Kanjagadu Nehru College, my name was listed as the seventh accused.

With the exceptions of my friends and co-accused Sunil Kumar Kaiyoor and Mahesh Maniyara, the rest of them had secured their preemptive bails well in time. For some inexplicable reason, we had not been present in the Court and had failed to obtain the bail. The truth which Maniyettan was hinting at was : ‘ You idiot, if you wait any longer, there will be a warrant of arrest and you will have to eat the infamous wheat-ball served as jail meal.’

Accompanied by two well-wishers -duly clutching their income-tax receipts to give guarantees for our personal bonds- we went to the Court. ‘No need to worry… You guys are sure to get bail!’ Maniyettan was very optimistic about the outcome. Inside the trial-box which was dangerously loose and coming off the railings, we stood with our hands tied obsequiously behind our backs. ‘We’ implies yours truly: the seventh accused,  Mahesh: the ninth accused, and Suni: the eleventh accused respectively. Browsing through the case file, the Honorable Judge donning thick soda-glass spectacles, cast his anger at us through a glance.

‘No bail!’

Although I cannot comprehend much English, I could make out the meaning of the word ‘bail.’ I lost heart. ‘God! I am going to jail!’ Mahesh, who has absolutely no clue of English, murmured gratefully, ‘Thank you sir!’ I muttered into his ears, ‘You fool! It means we are going to jail.’ A shudder passed through him too. Suni was shattered. He was a rather sentimental creature. He hurled himself into a whirlpool of misery and terror; and soon started sinking.

When we were climbing the police jeep to proceed to the Kasargode Jail, Maniyettan observed reassuringly, ‘Nothing to worry guys! You will get bail in two days’ time!’  When the first gear was pulled, Maniyettan consoled me. ‘ Shaji, you are a writer, aren’t you? You will get valuable experiences. Besides, you can always take pride that after Basheer, you are the second Malayali writer to have a stint in jail.’ Suffice it to say that  it was Maniyettan’s good fortune that the jeep gathered speed before I could give him a befitting reply.

It was the fifth of December. One day before the bleak day when the Babri Masjid was destroyed. All the known criminals and goondas were jailed in preventive detention that day. We were sent to the same barracks where they were locked.

Mahesh was a veteran of sorts when it came to prisons. Due to his frequent activities like stone- pelting at the cops, burning effigies of ministers, forcefully stopping the public transport et al, he had been in and out of jails in the past. He was familiar with the ordeal. Before we entered the cell, he cautioned us,‘ Keep a grave face. If they perceive that you are a weakling, you are done for!’ On listening to those wise words, we were petrified.

We were cooped up with ten or twelve odd inmates. As soon as dusk arrived, Mahesh relieved himself at the exposed corner of the cell- which doubled as a urinal- and soon curled up to sleep. Suni unburdened his heart of his desolate script of woe: He started narrating it with great agony. After few bouts of crying and jabbering, jabbering and crying, he dozed off. I was however bereft of sleep.

I sat staring out of the bars, holding the three books that I had brought with me. (I tend to carry books wherever I go. Whether I read them or not, I find that they bolster me with some ineffable strength.) My mind was insisting that I break free from the wretched jail. I remembered our pet dog Appu, back home. I could hear his outraged howl of pain when I locked him up after his day long wanderings.

‘I shall never cage you again!’ I promised Appu in the insufferable suffocation induced by my incarceration.

When boredom crept in, I lazily flipped through my books. I had Vaikom Mohammad Basheer’s ‘Mathilukal’ (‘Walls’) with me. It is perfect for the jail, of course. It states that the whole world is surrounded by walls. I had Uroob’s  ‘Shaniyazhchakal’ (‘Saturdays’), and also an anthology of Hunger-Stories. As I was browsing through them, I was hailed from somewhere.


It had come from the right corner of the cell.  The person resembled the  formidable ‘Ravuthar’ in the movie Vietnam Colony. He must have been nearly forty years old.

‘Yes, please!’ I retrieved my responding capacity with alacrity and great politeness.

‘Give me a book! Can’t even manage a blink since I haven’t had my daily booze!’

Even before he completed his explanation, I managed to stumble across and hand over one book. It was ‘Mathilukal’.  Basheer’s iconic photograph was on the cover: where he sat looking at the world with an air of melancholy; his chin cupped in his hand. The man muttered, ‘Not that I am going to read it of course…Just look at it…’

Since it was an observation to himself, I did not dare to answer in the fear of  an unexpected physical retaliation.

‘What’s your name?’


‘Where are you from?’


‘Where in Kanjangadu?’


‘Near Arayi, right?’


‘I had been to that place last year..’

‘For what?’

‘Had to hack off someone’s legs and hands. I took his legs. When I thought of his wife doomed to clean him after he answers nature’s call…well, I spared his hands.’

I shivered.

‘What’s your name?’

‘Abdullah…I have 31 cases in my name.’

I could not even manage a croak. Abdullah opened ‘Mathilukal.’ I sat down in my old place. Staring alternately between my books and Abdullah, I slipped off to sleep.

In a dreadful night mare, Abdullah came to me and tore off my shirt and lungi before having his way with me. I could not even scream ‘Amma…Help!’ When I felt that I would die due to lack of air, I opened my eyes and struggled free from that horrible dream. Abdullah was not asleep. He was immersed in  ‘Mathilukal.’ Seeing my pathetic state, he gazed at me solemnly.

‘What happened?’ He asked.

I shook my head to hint nothing was amiss. With a final look at Abdullah, I covered myself head to toe with my lungi, and curled up: all the while trying to strangle the remnants of that terrible nightmare.

The next day, when we were seated to be fed the wheat balls, Abdullah was my neighbor. On seeing the  gross wheat ball -larger than a cricket ball- I started wondering how to eat it.  Meanwhile, Abdullah, having finished eating his own share, asked me, ‘You don’t want it now, do you?’ Even before I answered, he started munching mine. While chewing it, he muttered in English, ‘Who wants freedom?’

In the next two days, he finished reading Mathilukal, Uroob’s Shaniyazhchakal and the anthology of Hunger-stories! It was an astounding sight! While the rest of us whiled away time by cracking lame jokes, he went on reading. On the third day, after obtaining bail, as I got ready to depart, Abdullah took away ‘Mathilukal’ from me. ‘I want this book!’

‘Oye! This is a book borrowed from the Keezhkangode village library! I cannot give you that!’  That was what I desired to say. Due to fear perhaps, I desisted. I did not say ‘ we shall meet again’ or ‘we will meet again.’ The thirst to see the outside world after three days of captivity, put a naught to all conversation.

Years passed in the way  that only years pass. Every month we had to visit the Kasargode Court for the case. The date of hearing extended endlessly.  I enrolled for a Master’s degree in Computer Applications in Kasargode LBS Engineering College. Suni went on to pursue Journalism course in the Kozhikode Press Club. Mahesh started his Coaching Centre and prospered well. It took four long years before the case could be finalized.

While doing my Masters degree, I used to occasionally visit my sister’s rented house at Kumbala. On one evening, as I was travelling to Kumbala from Kasargode in a bus, I slept very soundly and missed the destination.( If ever someone makes an association of those who sleep immediately as soon as they board a bus, I shall become  a core committee member.) On waking up, I alighted at the next bus stop.

It was raining very heavily. I ran to the foyer of a nearby store. It turned out to be a book shop. Someone was reading, his head buried deep inside a book, at the far end. I watched as the rain painted the entire surroundings black. In his trance-like state, the man seemed to be unaware even of the pouring rain. I felt a stirring of envy at that deeply engrossed reading. Though I knew that there would be a bus to Kumbala, I asked him about the next bus.

He did not deign to raise his head. I repeated my question firmly.

‘Lots of buses.’ He raised his head and looked at me.

God! It was Abdullah!

My face must have displayed my wonder.

‘You are Shaji, aren’t you?’ He came out and caught my hands warmly.

I laughed happily. I could see the luster of erudition in his eyes.

‘I stopped all of it from that day…wielding the machete and chopping off limbs! Put a full stop on those chapters deluged with blood. I started reading…and now here I am, with my book shop!’ Abdullah smiled affectionately at me.

I stood there wordlessly while the rain made its presence known acutely.

‘Books are full of joy!’ Abdullah said.

I could see the bus to Kumbala approaching us, wheezing and panting from afar, in the rain.

What was I supposed to say to that man? Nothing at all.

‘I am leaving…the bus has come.’

Abdullah nodded. The smile remained on his face. ‘Just a second!’ He went inside and then soon returned with a book. It was ‘Mathilukal’ by Vaikom Mohammad Basheer. The same book which I had borrowed from the Keezhkangode village library, all those years ago.

‘The book I took forcefully from you that day…Do you want it?’ Even before I could answer him, Abdullah added, ‘Even if you say yes, I am not  going to give it back.’

I smiled.

Abdullah smiled.

The rain smiled.

Vaikom Mohammad Basheer continued to sit with his chin cupped in his hand; looking at the world with melancholy.



  1. Mathilukal aka The Walls is a very famous  Malayalam novel by Vaikom Mohammad Basheer based on his jail experiences during the Independence Struggle. It has been made into a movie which won many national/international awards. The deep undertone of the book is love.
  2. Maja:  a typical dialect of saying mazā  : pleasure or joy or something yummy or delectable…For the sake of the English readers, I have taken the liberty of using the simple but profound ‘joy’ to elucidate the original  ‘Books Are Full of Maja’ as Books Are Full of Joy.













Nos Duo Turba Sumus (We two are a multitude…)


‘The Hammer of God’ has been an all time favorite. Chesterton’s Father Brown has been my soul delight since teenage. Recently, mesmerized by the BBC’s ineffable command of their background music-which can haunt you for years endlessly- I watched their new, delightful series based on the beloved, titular character.

The hammer was definitely not Thor’s (Forgive me Father, I could not help that pun); the story-line was totally different, and the depth of psychological analysis in the original was perhaps missing too. Except that they retained a single line about ‘the heights making men believe they were Gods perhaps!’

But my daughter and I agreed that Father Brown was adorable. His open mind, his love for scones, his ability to laugh easily ( In the ‘Bride of Christ’ he laughs out -and won my heart- when he reads the quote pasted to castigate: ‘When lust conceives, it shall bring forth sin!’) and his sweet simplicity, were hmm…plain delectable! I can  bring myself to forgive that they  mercilessly hijacked the classic story ‘Eye of Apollo’  only because of Father’s great charisma.Kudos, Mark Williams!


The Essays of  Elia (1823) by Charles Lamb is another classic.

I  got an opportunity to thoroughly relish his eponymous essay ‘A dissertation upon roast pig’  and  ‘A bachelor’s complaint of the behaviour of married people’ by chance accident…( Your hand reaches out to pick a book which just had these delights tucked away in them) only to watch the movie ‘Guernsey literary and potato peel pie society’ that blew in the essay on the pig-with its whiffs of simple joys- right back into my life a few days later. Serendipity? Oh, yes! May she continue to grace my life always.

In Joseph Addison’s essay on ‘Friendship’  (1888) he writes presciently, ‘Some friend is a companion at the table, and will not continue in the day of thy affliction : but in thy prosperity he will be as thyself and will be bold over your servants. If thou be brought low, he will be against thee, and hide himself from thy face.’

Wow! How many of those ‘friends’ I have had! Exactly the above observed behavior!

Ironically, in Goswami Tulsidasji’s ‘Sree Ram charit manas’- the Hindi Ramayan- in the Fourth Canto ‘Kishkindha Kanda’,  Lord Ram explains to Sugreeva about toxic friends!

” Aagem kah mridu bachan banayi/ Pachem anahit mann kutilayi//

Jaakar chitt ahi gati sam bhai/ Us kumitra pariharehim bhalayi//’

‘The friend who speaks sweet/sugary words on your face but bitterly gossips about you behind your back, that one is wicked! His mind is crooked like a serpent’s path. It is better to forgo such a bad friend from your life.’



Note: While browsing through a magazine in a shop, I encountered the confession of a royal who had it all: including depression.

He said something deep. ‘ Depression is the inability to have feelings. It is not about bad feelings.’


For sunshine, Father Brown, chewing on the delights of roast pig and ruminations on the vagaries of  friendships… a toast for the joyous feelings that they provoke! Perhaps we underestimate the value of life’s most precious gifts- disguised as the simplest and easiest to find- on our life paths.


Title: Shamelessly copied from the starting of Addison’s essay.

Ovid, Met.i. 355


നാടകമേ ഉലകം …


റേഡിയോ നാടകങ്ങൾ കുടുംബത്തിലെ സ്ത്രീകളെ ഏറ്റവും അധികം രസിപ്പിച്ചിരുന്ന കാലം. നാടക മാസമായാൽ, രാത്രിയിൽ ‘കെട്ടിടത്തിൽ’ പോകാം എന്ന ഫൈനൽ അന്നൗൺസ്‌മെന്റ് വന്നാൽ ഉടൻ അമ്മൂമ്മയോടും അപ്പച്ചിയോടുമൊപ്പം ഞാനും ‘അടുക്കളയിൽ നിന്നും അരങ്ങത്തോട്ടുള്ള’ പാതയിൽ മറ്റൊരു പിന്നാളി ആകും.
അടുക്കള വേറൊരു കെട്ടുറപ്പും , താമസ സ്ഥലം വേറൊരു കെട്ടിടവുമായിരുന്നു. രണ്ടു വീടുകൾ, രണ്ടു ലോകങ്ങൾ; ഒരേ തറവാട്. അത് കൊണ്ടാണ്, അതി രാവിലെ അടുക്കളയിൽ തീ കൊളുത്താൻ കയറുന്ന മുതൽ , രാത്രിയിൽ സകലരേയും സുഭിക്ഷമായി അന്നമൂട്ടി, ഭക്ഷണ പാത്രങ്ങൾ കഴുകി വെളുപ്പിച്ചു, വാതിലടച്ചു കൊണ്ട് അടുക്കളപ്പടിയിൽ നിന്നും മുറ്റത്തോട്ടിറങ്ങി , അപ്പച്ചി ദീർഘ നിശ്വാസം വിട്ട്‌ പറയുന്നത് :’ഇനി കെട്ടിടത്തിലോട്ടു പോകാം.’

കെട്ടിടത്തിന്റെ ചായ്പ്പിൽ, തമ്മിൽ നോക്കി കൊണ്ട് രണ്ടു ഈസി ചെയറുകൾ. ഒന്നിൽ അമ്മൂമ്മയും, ഒന്നിൽ അപ്പച്ചിയും കിടക്കും. റേഡിയോ തുറക്കും. ലോക വാർത്തയും, മനോഹരങ്ങളായ ചലച്ചിത്ര ഗാനങ്ങളും, പിന്നെ നാടകങ്ങളും ഒഴുകി വരും. പടിയിൽ ഇരുന്ന് ഞാനും ആ ഉപാസനയിൽ പങ്കാളിയാവും. അറിവ്, ഭാവന, ഉറപ്പുള്ള ദേശാന്തര വിശകലനങ്ങൾ…അപ്പോൾ, രണ്ടു പേരും, വായനശാലയിലെ വാരികകളും നോവലുകളിലും, ദൈനം ദിന പത്ര മാസികളിലും മുഴുകും. Multi-tasking ഞാൻ കണ്ടു വളരുകയായിരുന്നു; സമയത്തിന്റെ സമുചിതമായ പ്രബന്ധനവും!

ശബ്ദത്തിലൂടെ, കഥാപാത്രങ്ങളുടെ സ്വരങ്ങളിലൂടെ പ്രണയവും,കുസൃതിയും, വിരഹവും, വേദനയും, വീര്യവും, പകയുമൊക്കെയായി ശ്രോതാവിന്റെ ‘active participation’ ഉം റേഡിയോ നടീനടന്മാരുടെ നൈസർഗ്ഗിക കഴിവുകളുമായി ഒരു സുന്ദര സംഗമം. എന്റെ മനസ്സിൽ പല നിറങ്ങൾ നിറച്ച ഒരു അമൂല്യ അനുഭവമായിരുന്നു റേഡിയോ നാടക ഉത്സവം. ഇപ്പോൾ, ഞാൻ വേറൊന്നും കൂടി മനസ്സിലാക്കുന്നു. സ്ത്രീകൾ, അവരുടെ space എങ്ങനെ സംരക്ഷിച്ചിരുന്നു എന്നത് ! ആ സമയങ്ങൾ അവർക്കു മാത്രം അവകാശപ്പെട്ടതായിരുന്നു. കലയും, കവിതയും, അക്ഷരങ്ങളും, അറിവും , നാടകവും ഉലകവുമെല്ലാം സമപങ്കാളികളായ അവർക്കും കൂടി ഉള്ളതായിരുന്നു…എന്റെ കുടുംബത്തിലെ സ്ത്രീജനങ്ങൾ ഒന്നും പറയാതെ തന്നെ എല്ലാം പറഞ്ഞു തന്ന പാഠശാലകളായിരുന്നു ആ സമയങ്ങൾ.

Arthur Conan Doyle-ഇന്റെ The Brazilian Cat എന്ന ക്ലാസ്സിക് – കഥ ബംഗാളി ഭാഷയിൽ സത്യജിത് റേ ‘ബ്രസീൽ-ഏർ-കാലോബാഗ്’ എന്ന പേരിൽ റേഡിയോ നാടകമാക്കി ശ്രോതാക്കളെ കിടിലം കൊള്ളിച്ചിരുന്നു! നമ്മുടെ ഭാഷയിലും എത്രയോ ലോക ക്ലാസിക്കുകൾ റേഡിയോ നാടകം വഴി , വായനശാലയിലും, മുറുക്കാൻ കടയിലും, ചായക്കടയിലും, പിന്നെ പല തറവാടിലെ ചായ്പ്പിലും നാട്ടുകാരെ ആനന്ദിപ്പിച്ചിരിക്കണം! അതൊരു നഷ്ട്ടപ്പെട്ട കലയാണ്. പറ്റുമെങ്കിൽ , നമുക്കതു തിരിച്ചു പിടിക്കണം. ഒരു വലിയ നോവലിനെ തന്നെ രണ്ടു മണിക്കൂർ കൊണ്ട് സിനിയാക്കാമെങ്കിൽ, നമുക്ക് കേൾക്കാനാവുന്ന നാടകങ്ങളും വേണ്ടേ? ഭാവനയിൽ കാണാനും വേണ്ടേ പരിശീലനം?

ഭ്രാന്തെടുത്തു പായുന്ന മനുഷ്യരുടെ ഇടയിൽ ഒരു സ്ഥലത്തിരുന്ന്, കണ്ണടയ്ച്ചു, ചില നാടകങ്ങൾ നമുക്കും കാണണം. അപ്പോൾ ലോകത്തിന്റെ പുറകിൽ പായാതെ തന്നെ ലോകത്തെ മിഴിവോടെ കാണാൻ കഴിയും.

ചില പരകായ പ്രവേശങ്ങൾ


ഞാൻ പരിഭാഷപ്പെടുത്തിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്ന നോവലിന്റെ ആത്മാവ് ‘സ്വാഭിമാനമാണ്’. സമൂഹത്തിന്റെ ചോദ്യങ്ങളിലും, നിബദ്ധനകളിലും പരിമിതപ്പെട്ടു പോയ ഒരു സ്ത്രീ തന്റെ സ്വത്വം തിരിച്ചറിയുന്നതാണ് കാതൽ. പലപ്പോഴും ഒരു അതീന്ദ്രിയഃ അനുഭവം എഴുത്തിൽ വരാറുണ്ട്; പരിഭാഷയിലും.

ഏതോ ഒരു ലോകത്തിൽ നടക്കുന്ന കഥയെ വിവരിക്കുമ്പോൾ , അതിന്റെ ഭൂതം ചിലപ്പോൾ , ചില്ലറ കൈവേലകളുമായി ചുറ്റി കൂടാറുണ്ട്.
‘Serendipity’ എന്ന് വിളിക്കാം. അനീതിക്കെതിരായി ശബ്ദം ഉയർത്തിയാൽ ആക്ഷേപിക്കപ്പെടും എന്നത് കഥയിൽ നിന്നും ജീവിതത്തിൽ കടന്നു കൂടാൻ വളരെ നേരം എടുത്തില്ല.

‘ദുഷ്ടത ചെയ്യുന്നവർ അത് ചെയ്യട്ടെ…നീ മിണ്ടാതെ സഹിച്ചു കൊള്ളുക…’ എന്ന് പറയുന്ന അന്തരീക്ഷം ! അതിപ്പോൾ ജീവിതം പഠിപ്പിച്ച പാഠം -നിന്റെ നട്ടെല്ല് പണയം വയ്ക്കരുത് എന്നാണ്. വയ്ക്കാൻ ഉദ്ദേശവുമില്ല.
അപ്പോൾ പിന്നെ ആക്ഷേപമായി, പരിഹാസമായി, നിസ്സംഗതയായി, ഒഴിവാക്കലായി , പിന്നെ രക്ഷയില്ലാഞ്ഞു ബഹുമാനമായി …’യ്യോ ! അവരോടു അടിപിടി കൂടാൻ പോകല്ലേ! കഴുത്തിൽ തല കാണില്ല.’

അപ്പോൾ നോവൽ എന്നോട് മന്ത്രിച്ചു: ‘ഇതും ഒരു തരം മാസ്മരികമായ മന്ത്രജാലമാണ്‌ …നീ തന്നെ ചെയേണ്ട കർമം എന്നതിന് ഒരു spiritual whisper !’

ജെയിൻ ഓസ്റ്റിൻ എന്റെ പ്രിയപ്പെട്ട എഴുത്തുകാരിയാണ് . രണ്ടു പെൺപിള്ളേർക്കും ആരാധ്യനാണ് അവരുടെ ഫേമസ് കഥാപാത്രം; ഫിറ്റ്സ് വില്യം ഡാർസി !
മൂത്തവൾ ഒരു meme അയച്ചു തന്നു ..കഥാപാത്രങ്ങൾ …(പ്രൈഡ് ആൻഡ് പ്രെജുഡീസ് ) കോഫി കുടിക്കാൻ ഇഷ്ടപ്പെടുന്നത് എങ്ങനെ ?
എലിസബത്ത് : complex ആൻഡ് slightly nutty
ഡാർസി : ഐ പ്രെഫെർ ടീ
വികാം : hot ആൻഡ് rich
ജെയ്ൻ : Tall, blonde ആൻഡ് sweet

ഇളയവൾ സ്കൂൾ പുസ്തകാലയത്തിൽ നിന്നും കൊണ്ട് വന്ന പുസ്‌തകം.
‘മൈ കസിൻ റേച്ചൽ.’ Daphne Du Maurier എഴുതിയ ത്രില്ലർ . അത് അഭ്രപാളികളിൽ റേച്ചൽ വെയ്‌സ്‌സിന്റെ അഭിനയ തികവുമായി എത്തിയിരുന്നു .
പുസ്‌തകത്തിന്റെ മുൻകുറിപ്പു എന്നെ രസിപ്പിച്ചു.
സ്ത്രീയുടെ സ്വാതന്ത്ര്യ സങ്കൽപ്പങ്ങളെ വിഷം കൊടുക്കുന്ന സമൂഹ ശാസ്ത്രം എന്ന പഠനം, റേച്ചൽ കൊലപാതകിയോ നിഷ്കളങ്കയോ എന്ന ചോദ്യം അവശേഷിപ്പിച്ചു.

നോവലിൽ തുടങ്ങി, നോവലിൽ അവസാനിച്ചു , നോവലിൽ സ്ഥിതി ചെയുന്ന നിമിഷങ്ങൾ അമൂല്യം.., ഒരു കപ്പ് കാപ്പിയും കുടിച്ചു കൊണ്ട് നമുക്ക് പറന്നിറങ്ങാൻ ഇനിയുമെത്ര ദേശങ്ങൾ, കഥാ പാത്രങ്ങൾ !


ലിസയെ തേടി : യക്ഷിക്കഥ തുടരുന്നു

(വീണ്ടും ലിസ: വായനക്കാർ ആദ്യ പകുതി വായിക്കാൻ അപേക്ഷ)

കോമ്പസ് പിടിച്ചാൽ യക്ഷിയെ നാൽഅയല്പക്കത്തു നിർത്താം എന്ന കവച മന്ത്രം ആരുടേതാണെന്ന് അറിയില്ല. സാധാരണ ഗതിയിൽ  ‘ചുണ്ണാബുണ്ടോ?’ എന്ന് ചോദിച്ചും കൊണ്ട് മുണ്ടുടുത്ത ബ്രാഹ്മണന്മാരെ അലട്ടുകയാണ് ഐതിഹ്യ മാലയിൽ പതിവ്. ദേവീമാഹാത്മ്യം കൈയിലുള്ളയാൾ ജീവനും കൊണ്ട് രക്ഷപ്പെടുമ്പോൾ ബാക്കിയുള്ളവൻ പനയുടെ ചുവട്ടിൽ നഖവും പല്ലുമായി കാണപ്പെടുന്നു.

ലിസ ഒരു മോഡേൺ യക്ഷിയായതിനാലും, ക്രിസ്ത്യാനി യക്ഷി ആയതിനാലും, ചിലപ്പോൾ കുരിശും കോമ്പസും സഹായകമാണെന്നു, ഡ്രാക്കുള വായിച്ച വല്ലോ മഹതിക്കോ മഹാനോ തോന്നി കാണണം. എന്തായാലും വെളുത്തുള്ളി കൊണ്ട് നടന്നില്ല രണ്ടാം ക്ലാസ്സിലെ പിള്ളേർ !!

അങ്ങനെയിരിക്കെ ഗെയിംസ് പീരീഡ് വന്നു. ഇച്ചിരി പനി പിടിച്ച ആശാ ബീഗം മാത്രം ക്ലാസ്സിൽ തനിച്ചായി. കളിച്ചു തിമിർത്തു തിരിച്ചു വന്നപ്പോൾ, ആശയുടെ പനി കൂടിയിരിക്കുന്നു. സ്വപ്നത്തിൽ ലിസയെ കണ്ടു പോലും. കണ്ണ് തുറന്നു നോക്കിയപ്പോൾ ക്ലാസ്റൂമിന്റെ കതകിൽ ‘ ലിസ’ എന്ന് നല്ലവണ്ണം അക്ഷരം തെളിഞ്ഞെന്ന് കൂടി മൊഴി ലഭിച്ചപ്പോൾ തീരുമാനം കടുത്തു. പ്രേതം രണ്ടാം ക്ലാസ്സിലെ പിള്ളേരുടെ പിന്നാലെയാണ്. സൂക്ഷിക്കണം.

അന്ന് വൈകിട്ട്, സ്കൂൾ ബസ്സിന്റെ രണ്ടാം ട്രിപ്പിന് കാത്തിരുന്ന സമയം, ഒന്നും കൂടി ക്ലാസ്സിൽ കയറി ആ കതകിനെ ഒന്ന് കണ്ടു കളയാം എന്നെനിക്കു തോന്നി. (വിവരക്കേട് പണ്ടേ കൂടെയുണ്ട്. അനുഭവം കൊണ്ടേ പഠിക്കൂ എന്ന് അപ്പച്ചി കൂടെ കൂടെ പറയുമായിരുന്നു. )

ഞാൻ ചെന്നപ്പോൾ ക്ലാസ്സ്‌റൂം തൂത്തു വരുന്ന ചേച്ചി ധൃതിയിൽ അടിച്ചു വാരുന്നുണ്ട്. ഞങ്ങളുടെ ക്ലാസ്സ്‌റൂം ഒരു രണ്ടു നില കെട്ടിടത്തിന്റെ താഴത്തെ നിലയിലാണ്. മുകളിൽ ആർക്കും പ്രവേശനമില്ലാത്ത ഒന്നോ രണ്ടോ മുറികളുണ്ടായിരുന്നു. ബാക്കിലെ കതകിന്റെ പിന്നിലാണ് കോണിപ്പടി. സാധാരണ ഗതിയിൽ ആ കതകു അടഞ്ഞു കിടക്കും. മുകളിലത്തെ കൊളുത്തു ക്ലാസ് റൂമിന്റെ വശത്തായാണ്.

ഞാൻ സൂക്ഷിച്ചു കതകിനെ നോക്കി നിൽപ്പാണ് . എന്നെ ഒരു കൊടും നിലവിളിയിൽ എത്തിക്കുന്ന രണ്ടു കൈകൾ പെട്ടെന്ന് കതകിന്റെ മുകളിൽ കാണപ്പെട്ടു ! വെളുത്ത വിരലുകൾ, ആ കതകിന്റെ മുകളിലൂടെ നീണ്ടു നീണ്ടു വന്ന് , വെളിയിലുള്ള കൊളുത്തിനെ കോണിയുടെ വശത്തു നിന്ന് തുറക്കാൻ ശ്രമിക്കുകയാണ് ! ‘ എന്റമ്മോ, ലിസ വന്നേ,’ എന്ന് ഞാൻ അലമുറയിടുകയും, കൊളുത്തു മാറ്റി, ആ വാതിൽ തുറന്നു ഒരു സിസ്റ്റർ പുറത്തോട്ടു വരുകയും ചെയ്തു.

ഞാൻ ബോധം കെടാറായ പരുവത്തിലാണ്. ‘ എന്റെ പേര് അതൊന്നും അല്ല.. കൊച്ചെന്തിനാ പേര് വിളിച്ചത്?’ എന്ന് ആ സിസ്റ്റർ അരിശത്തോടെ ചോദിച്ചു. ചൂലും പിടിച്ചു കൊണ്ട് ഞെട്ടി നിന്ന ചേച്ചിയും നല്ല വണ്ണം തന്നു. ‘ ഹോ , ജീവൻ പോയി കിട്ടി. ചില പുതിയ സിസ്റ്റർമാരാണ് മോളിൽ താമസിക്കുന്നത്. അറിയത്തില്ലയോ? കൊച്ചെന്തിനാ ഇവിടെ വായും നോക്കി നില്കുന്നെ?’

എന്റെ കൈയിൽ കോമ്പസ് ഇല്ലാത്തതു ഭാഗ്യമായി. ഇല്ലെങ്കിൽ ആ വെപ്രാളത്തിൽ വല്ലോ അപകടവും സംഭവിച്ചേനെ. ഞാൻ ഇംഗ്ലീഷിൽ ‘ ഷീപിഷ് ‘ എന്ന ഒരു ചെമ്മരിയാട്ടിൻകുട്ടി പരുവത്തിലായി. സ്ഥലം വേഗം കാലിയാക്കിയപ്പോൾ , ഒരു കൊടും ശപഥവും എടുത്തു: ലിസയല്ല , ഇനി അവളുടെ ചേച്ചി വന്നാലും  ഈ പരിപാടിക്ക് നമ്മളില്ല. മനുഷ്യര് തന്നെ ധാരാളം. പിന്നെയല്ലേ  പ്രേതം .

വാൽക്കഷ്ണം :

അടുത്ത ദിവസം ഞാൻ ആശാ ബീഗവുമായി പിണങ്ങി. രണ്ടു ദിവസം കഴിഞ്ഞപ്പോൾ ഒരു മാങ്ങയിൽ ആ പിണക്കം തീർന്നു. ലിസ അവളുടെ പാടിന് പോകട്ടെ. ഉപ്പും  കൂട്ടി മാങ്ങാ തിന്നപ്പോൾ ഞാൻ പറഞ്ഞത് സിസ്റ്ററുടെ കൈവിരലുകളുടെ കഥ !! അത് അടുത്ത ദിവസം കൂടുതൽ കേൾവിക്കാരെ കൊണ്ട് തന്നു. സീമയൊക്കെ വെറും പാവം. നായിക നമ്മളായി !

ശുഭം .


ഒരു യക്ഷിക്കഥ

‘ലിസ’ എന്നൊരു ഭീകര സിനിമ ഇറങ്ങിയ കാലം. പ്രായം ചെറുതാണെങ്കിലും , സിനിമാക്കഥകൾ  വായും തുറന്നു കേട്ടിരിക്കുന്ന നിഷ്കളങ്ക ബാല്യം. BANNED വകുപ്പിലെ സിനിമകളാണെങ്കിൽ ഉത്സുകത കൂടും: കഥ അറിഞ്ഞേ തീരു…ഓരോ സീനും കണ്ണിന്റെ മുൻപിൽ കാണുന്ന പോലെ കഥ പറയുന്ന വല്ലോരും ഉണ്ടെങ്കിൽ പിന്നെ അവരാണ് ദൈവം.

അങ്ങനൊരു പെൺ ദേവത വീട്ടുപരിസരത്തുണ്ടായിരുന്നു.
പേര് ശാന്ത – വയസ്സ് പതിനാറു പതിനേഴ്…അടുത്ത വീട്ടിലെ ജോലിക്കാരിയുടെ മകളാണ്. അവരുടെ അനേകം പെൺമക്കളിൽ മൂത്തവൾ, തല തിരിഞ്ഞവൾ, പറഞ്ഞാൽ വകവയ്ക്കാത്തവൾ,ഞങ്ങളുടെ ഗ്രാമത്തിലെ പല യുവാക്കളുടെയും സ്വപ്ന സുന്ദരി. എല്ലാ ഉച്ചക്കും മൂന്ന് മണി സമയത്തു, കുളിച്ചൊരുങ്ങി, ചുരുണ്ട മുടിയിൽ, വലത്തേ ചെവിയുടെ കീഴിൽ ഒരു പനിനീർ റോസയും ചൂടി, പാവാടയും ബ്ലൗസും തേച്ചുടുത്തു ഒരു പോക്കുണ്ട്! ഇന്നും എന്റെ കണ്ണിനു മുന്നിൽ തെളിയുന്നു ആ രൂപം.

സിനിമ കാണാനായി എന്നോടും ചോദിക്കും പൈസ… ‘ കാശു തന്നാൽ കഥ പറഞ്ഞു തരാം’ എന്നാണ് ഡീൽ . വിഷു കൈനീട്ടവും, കുടുക്കയിലെ  സമ്പാദ്യവും ഞാൻ കൊടുക്കും- എനിക്ക് നിഷേധിക്കപ്പെട്ട സ്വാത്രന്ത്യങ്ങളിൽ, ഒരു ഭയവും കൂടാതെ തിമിർത്തു , സിനിമയായ സിനിമയൊക്കെ കണ്ടു നടക്കുന്ന ഈ നായിക കഥാപാത്രം ഒരു ബഹുമാനം തന്നെ എന്റെ ഉള്ളിൽ വളർത്തി.

ശാന്ത തനിച്ചാണോ സിനിമ കാണാൻ പോയിരുന്നത് എന്നൊന്നും എനിക്ക് അറിഞ്ഞുകൂടാ. എന്തായാലും, നല്ല സെന്റിന്റെ മണവുമായി സിനിമയൊക്കെ കണ്ടിട്ട് ഒരു വരവുണ്ട്. ‘ ഹോ   ജോസ് പ്രകാശ് ഉണ്ടായിരുന്നു കേട്ടോ…പിന്നെ മറ്റേതൊക്കെ ധാരാളം…നീ കൊച്ചല്ലേ, ഇത്രയും അറിഞ്ഞാൽ മതി !’ നമ്മൾ ഇത് നല്ല കഥ എന്ന മട്ടിൽ, ഭാവന വിരിയിച്ചു ജോസ് പ്രകാശെന്ന ഭീകര ജീവിയെ മനസ്സിൽ കാണും. ഈ വീരനാണ് വില്ലൻ . ചീത്തയാണ് , ഓക്കേ.

അങ്ങനെയിരിക്കെ ലിസ ഇറങ്ങി… ജയനും, നസീറും, സീമയും, ജോസ് പ്രകാശും ഒക്കെ ഉണ്ട് .കുളത്തൂർ സെനിത്തിൽ വൻ തിരക്കാണ് …പക്ഷെ ആ സിനിമ കാണാൻ അച്ഛൻ സമ്മതം തന്നില്ല. കുട്ടികൾ പേടിക്കും! കഷ്ടമായി കാര്യങ്ങൾ. ഇനി രക്ഷ ശാന്ത തന്നെ…

അങ്ങനെ ശാന്തക്ക് ലിസയെ കാണാൻ കാശുണ്ടാക്കി കൊടുത്തു. പണ്ടേ ലക്ഷ്യ പ്രാപ്തിക്കായി നാം എന്തു ത്യാഗവും സഹിക്കുന്ന കൂട്ടത്തിലാണ്. ഭാഗ്യത്തിന്, പത്തു പൈസ മുതൽ, നുള്ളിപ്പെറുക്കി വയ്ക്കുന്നതു ആരും ശ്രദ്ധിച്ചില്ല.

വളരെ പ്രതീക്ഷയോടെ കാത്തിരുന്ന എന്നെ ശാന്ത നിരാശപ്പെടുത്തിയില്ല. നല്ല ഒന്നാന്തരം ആക്ഷൻ , അറ്റാക്ക്, ഡിഫെൻസ്, ഇനാക്ടിങ് ആദിയായ എല്ലാ തരികിടയും ചേർത്ത് കഥ വിവരിച്ചു തന്നു …ജോസ് പ്രകാശ് പിന്നെയും വേണ്ടാത്ത പരിപാടിക്ക് പോയി …അതെന്തുവാ എന്ന് ചോദിച്ച എന്നോട്, വളരെ ഡ്രമാറ്റിക് ആയി കണ്ണുരുട്ടി, ‘ സീമ ചാടി…ചത്തു …പ്രേതമായി …’ എന്നും പറഞ്ഞു വിരട്ടി. ശ്ശെടാ ! ഇതെന്തൊരു വിഷമ പ്രതിസന്ധി !!!

വേണ്ടാത്ത എല്ലാ വൃത്തികേടും സ്ഥിരം സിനിമയിൽ കാണിക്കുന്ന ജോസ് പ്രകാശിനോട് എനിക്ക് വളരെ വിരോധം തോന്നി.. അഞ്ചാറു നില ചാടേണ്ടി വന്ന സീമയോട് ദയയും….പക്ഷെ കഥ തുടർന്നപ്പോളല്ലേ സംഗതി സീരിയസായത്‌.

ഒരു വാതിൽ പാളിയുടെ മുകളിൽ സീമയുടെ വിരലുകൾ കാണാം പോലും…ആ വാതിലിൽ ‘ലിസ’ എന്ന് ചോരയിൽ അക്ഷരം തെളിയും പോലും!എന്റെ ജീവൻ പകുതി പോയി കിട്ടി : അതായിരുന്നു വാക്‌വിശേഷം. ബാക്കി ഓർമയില്ല…രാത്രി പേടിച്ചു അലറി വിളിച്ചത് മാത്രം ഓർമയുണ്ട്.

‘ ആ ശാന്തയുടെ കൂടെയുള്ള സംസാരം ഇച്ചിരി കൂടുന്നുണ്ട് ഈയിടെയായി കേട്ടോ…’ എന്ന് അമ്മ ആറാം ഇന്ദ്രിയം തുറന്നു സത്യം പറയുകയും, ഞാൻ വാ തുറക്കാതെ, ആരെയും ചതിക്കാതെ, ലിസയെ  ഭാവനയിൽ കണ്ടു ഞടുങ്ങുകയും ചെയ്തു.

പിറ്റേന്ന് സ്കൂളിൽ ചെന്നപ്പോൾ ലിസ എല്ലാവരെയും ബാധിച്ചിരിക്കുന്നു! എല്ലാ പിള്ളേരും ലിസയെ അറിയും.തള്ളമാരും, തന്തമാരും സിനിമ കണ്ടിട്ടുണ്ട് – പിള്ളേർ മനസ്സിൽ കണ്ടു തീർത്തു, പറഞ്ഞു പെരുപ്പിച്ചു, തമ്മിൽ തമ്മിൽ പേടി കൂട്ടി. ലിസ യക്ഷിയായതിനാൽ സ്വന്തം രക്ഷക്കായി പിച്ചാത്തി കൊണ്ട് നടക്കണം എന്ന് ഞങ്ങൾ കൂട്ടായ തീരുമാനമെടുത്തു. പക്ഷെ അത് സിസ്റ്റർമാരുടെ സ്കൂളിൽ കിട്ടാത്ത സംഗതിയല്ലേ ? പിന്നെ ജോമേറ്ററി ബോക്സിലെ കോമ്പസ്സിൽ സമവായത്തിലെത്തി : യക്ഷിക്ക് സ്റ്റീലും, ഇരുമ്പും തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസമൊന്നും അറിയാൻ വഹയില്ലല്ലോ ?! അങ്ങനെ ക്ലാസ്സു മൊത്തവും കോമ്പസും പിടിച്ചു കൊണ്ട് മാത്രം നടക്കാൻ തുടങ്ങി.

അപ്പോഴാണ് ആ സംഭവം നടക്കുന്നത് …
(കഥ തുടരും…ചുമന്ന ബാക് ഗ്രൗണ്ട്, ചിലങ്കയുടെ കിലുക്കം…)

Various Uses of Chutney

“Did you watch Tisca Chopra’s Chutney?”, asks Mrs.Kapoor.
“No, I did not. Is it good?” queries Mrs. Das.
“Just too good! The way the wife teaches the girl a lesson!! Weaving that never ending tale of how anyone – animal or human-close to her husband, gets murdered eventually….very yummy!” Mrs.Kapoor happily sips her tea. It has ginger and cardamom in it.

On the tea-poi there are plates of crisp potatoe chips and a bowl of spicy chutney.
Mrs Das , who wears a sleeveless, pink flowery top, is aghast. “What, murdered?  Surely, that is a bit too much!  What is it? Some sort of fantasy tale? Did the girl believe it?”
“I think so… unless she wants to become a chilly plant herself, she will keep her earrings off his hands now!” Mrs Kapoor cackles delightedly.

Mrs Das thoughtfully sips her tea. The cardamom makes the tea too sweet for her. She grimaces. Her long white earrings catch the sunlight peeping in through the window.

“So how are things otherwise?” Mrs Das asks, after a pause.”How is your back pain?”
“Oh, how did you get to hear of that? It is very bad on full moon nights. You know, poor Ravi has to spend the whole night massaging pain balm on my back. Do you think, there is some connection between moonlight and back pain?” Mrs Kapoor’s kohled eyes open wide, as she stares ingenuously at her visitor.
“May be you should check with a doctor,” says Mrs Das and then realising her stupidity, “oh, fool that I am, your husband being a doctor… of course, he must have done everything needed…”
“Actually, Ravi asked me to just relax. He says I am doing too much yoga, and over strain is causing my back pain. I am trying to lose weight. Men likes slim women, and I love my parathas!” Mrs Kapoor shakes her head slowly, and sighs loudly. “You have nothing to worry, do you? You are so fit, dear!”
“How is Mr.Das doing nowadays? Such a charming man. Always reading all these thick, thick books! So much he reads and writes, I must say! Must be wonderful – all that peace and quiet in the house, eh?” Mrs Kapoor takes a potato crispie and dips it into chutney. “And since you have no children yet, you will have all the time you need for your hobbies, right?”
Mrs Das speaks very slowly: “I need to go now.”

At the door, Mrs.Das turns. “Who told you about this movie, Chutney?”
Mrs Kapoor scratches her head for a thoughtful second.
“Mrs Nair, I believe. Met her at an office party the other day. She said a lot of stories in short films are actually based on real life episodes. And she particularly suggested that I watch it.”

Mrs Das smiles tightly, ” Did Mrs.Nair give you any more suggestions?”
Mrs.Kapoor laughs happily, “Oh yes, she said that I should get new spectacles. Apparently she did not believe I was seeing properly! Ravi was annoyed! She was just trying to be helpful. Instead of buying new glasses, why get  angry, eh?”

When Mrs Das walks to her car, she is just not sure whether her ears  were cheating her or not.
“Bloody Bitch!” A loud hiss…

But when she turns, she sees only Mrs Kapoor, still waving cheerfully from the portico.






A Preface To Man: Manushyanu Oru Amukham, Subhash Chandran

I am at Page 155 of a 407 page best seller in Malayalam called ‘ Manushyanu Oru Amukham’ . This book has won the Kendra Sahitya Academy award along with scores of other awards. It has been translated into English by Dr E V Fatima and published by Harper Collins, India as ‘ A Preface To Man’.

The story of a few generations of a family, along with those of related social and cultural milieu, and sharp political observations: this narrative structure has been used by many brilliant writers across the world. Marquez and his One hundred years of solitude is often a favourite reference point in such a case.  How the Kerala cultural ethos changed- influenced by stalwarts in  political, intellectual and spiritual arenas-along with the clear repercussions in the lives of the many members of the Ayyattimbilly household, of the Thachannakara village, forms the binding thread of this grand novel.

The thoughts that had powered the best men and women to become  great human beings and responsible citizens, are revealed in different pages. We meet Kuttipuzha KrishnaPillai, the communist leader and poet, as a warm and unassuming guest in a chapter, who with piercing wit handles the venomous prejudice of a petty mind. The reader is forced to reflect on how various forms of prejudice continue as eternal monsters in society. They might change shapes and hues, but the underlying devils are the same. Intolerance and ignorance. Closed eyes and closed mind. Arrogance and Self centerdness. Lack of compassion and greed for power. And a way of encouraging life styles which give birth to many living dead.

In the first few chapters, we find that the protagonist Jitendran is dead. It is through snippets of his letters ( when he was a young man who thought for himself) to his loved woman, that the chapters unveil themselves. One striking paragraph which I liked earlier on went like this ( my translation:)

‘The first half of his life was one in which he ardently believed in something within: that would impart light to those coexisting with him in the world. That belief had been nurtured by certain assumptions built in his childhood about human greatness. However, unable to find a  conducive medium for that light to express itself, his inner self had been set aflame in that period.

The second half was rather simpler in nature. The job he had habitually done-in  utter disregard for misspending one’s human life- with the facade of an inappropriate severity, a marriage and marital relationship which started with debts and continued in debts, the shifting of a few houses with household materials stuffed into a mini lorry, the partitions of  anscestral property which caused much  mutual hatred between brethren and made God laugh, a few extramarital affairs  he indulged in -which had nothing to do with physical pleasure- for the exclusive and ineffable thrill of  committing a secret sin, a few bursts of hearty laughter hither and tither, a few pains extended in the form of gifts by friends and relatives, a few accusations and wrong doings-neither of  which had  any circumstantial excuses, the tonnes of medicines he swallowed for curing those diseases which would have healed by themselves, the boring scenes which occurred twice or thrice in a life time when it became imperative to  pretend that one was acting responsibly…’


I am at the chapter which says – ( in translation) ‘A petty man never lets go of an opportunity to showcase his inherent pettiness.’

‘Chetta’ in Malayalam has many connotations: a small hut,  a person of obnoxious meanness, a man or woman possessing aggravating pettiness….

I laughed out loud on realising the absolute truth of that statement. Oh Lord, how many times, how many times….one has witnessed that!!!

However, the author suddenly pulls the mat from under your feet. He makes you reflect on the etymology of the word and whom you are  actually rendering unworthy in the process of thoughtlessly using such words.

Beautiful book. I am so happy to have another 250 odd pages to relish!


Panchagni: ( Scenes 8-9)



Scene 8:

Jail exit- the gate.

The height is very low, one has to bend down to enter it.

Indira exits, wearing a very old sari and a faded blouse.

She starts her journey.

The Titles of the movie begin.

Indira walking.

Indira sitting in a bus.

Indira deep in thought as the scenery flashes past her, when the bus moves.

The Family House ( Tharavadu)- Exterior.


A village desperate to turn into a town.

Indira outside an almost decrepit family house.

The entrance to the house, the covering over the steps at the threshold( Padippura), is in shambles.

She steps inside the compound. The house is wrapped in the dim darkness of the twilight time.

As she moves into the verandah, a girl, 14-15, comes out with a lighted lamp.

She is startled to see Indira, standing silent as a shadow in the darkness.

From Indira’s face, it is clear that she is not familiar with the young girl either.

Then, Sekharettan(60yrs) comes out from the house.

A torn shirt of khadi, a dhoti of khadi.

He recognises her and then wonderingly:

Oh My God! I never really believed that you could come…Even when I reassured your mother that you would be coming….I did not have any confidence!

As Indira enters the house, accompanied by Sekharettan, the  young girl looks on in bewilderment.

Scene 9:

The family home.

Mother’s room.

There is a dim light from a bulb.

Mother is asleep on her bed.

Although enervated by disease, there are traces of dignified elegance on her face.

Indira enters and then stands by the cot, towards her mother’s feet.

Sekharettan: When the pain gets insufferable, there is a pill…Then she dozes for a while. I will wake her.

As he moves forward, Indira raises her hand, negating it. He stops.

Indira gazes at her sleeping mother. Slowly, her gaze travels over the room. On the wall, dusty pictures: Gandhi, Nehru, Tagore,Rajendra Prasad.

In one picture, her Amma, wearing a Gandhi cap of the volunteers.

From the background comes the rhythmic sound of marching:

Bharat Mata Ki Jai!

A group photograph of volunteers.

Marching. At the end of marching,  long police whistle.


Indira’s eyes on another picture. On a stage from which the Tricolour Flag flies, a few leaders are seated.

Her Amma is giving a speech. She wears a big badge.

‘My mother…my beloved mother land,  hellishly suffering in slavery, despite giving birth to crores of brave children!..Bharat Mata Ki Jai!’

Thundering applause.

Another photograph.

Amma standing with a baby on her hip. She is in the middle of a reception function. Many garlands around her neck. Loud applause.

Indira’s eyes move back to her mother’s face. Amma opens her eyes slowly.

Her gaze falls on Indira, standing slightly away, near her feet. Expressions change from astonishment…to happiness…then her eyes fill as many emotions battle within.

Sekharan( moves near): The petitions were fruitful! Indira has come. Are you crying now? That is not done!

Amma smiles through her tears.

( Scene continues…)





Panchagni: The Five Fires(Scenes 4-7)

Panchagni screenplay continued:

Scene 4:


The Jail Superintendent’s room

The room is in the first floor of the office block in the Jail Complex.

The Superintendent is past fifty years of age. When he raises his head, after signing some papers,  the Matron, a forty five year old woman, salutes him.

Matron: Indira refuses to have food. It is the fourth day today.

Assistant Jailor and the Jail Doctor at the door.

Asst.Jailor salutes.

The Doctor pays respect in the normal way.

The Supdt is pondering deeply.

Asst.Jailor: Sir, we can charge under Section 45…

The Supdt motions with his head, negating the suggestion.

Doctor: She is very weak

Matron: If we manage to hold her for you, can you not give her glucose or some stuff?

Supdt: No, we can’t do it.

Asst.Jailor: Is her mother’s condition truly serious,  Sir? Has the verification report arrived?

The Supdt nods.

‘I have referred the matter to the IG. Let the decision be from there.’

An orderly arrives,( dressed in the Jail inmate’s dress), with tea for them on a tray

While serving, he comments sycophantically: ‘Too much freedom in the Jail nowadays! This is the result of that!  It was totally wrong to banish whipping.’

The phone rings. The Supdt picks it up,  says, ‘Yes’ , and then his face expression changes to obsequiousness.

‘Superintendent here, Sir! Yes, yes..but Sir! Yes, yes..the Doctor is observing her Sir! Ok Sir!’

He keeps the phone down.

‘The IG has referred the matter to the minister. But  it seems that some journalist has reported about the fasting incident in the Jail ! Hell!’

Scene 5

Jail. Indira’s Cell

The mercury rises in the BP apparatus.

The Doctor examines her as she lies on a bed.

The Matron and a nurse along side.

Scene 5A

Office of the IG Prisons

The IG throws a file to the police official standing in front of him.

‘Refer the matter to the Parole Board.’

Scene 6


The courtyard of the Jail

Women inmates working.

A female inmate: If you get out on parole, do you have to report to the police station daily?

An ‘Expert’:

Hey, no! When I went, it was a good guy- as Inspector! He asked me to come just once a week.

The woman who had spoken on attacking her husband:

When I went on parole, I was  only apprehensive on whether I would end up before that son of a bitch!  I might have grabbed the cleaver again, forgetting  that the punishment could  get doubled  !

The Expert: No doubling ! All that is nonsense. It is not  there in the law.

A long whistle. The women stop work and return to their Cells.

Scene 7

The office of the Jail Supdt

The Supdt takes a typed sheet of  Official paper and pushes it forward

Indira stands in front of him, dressed in the convict’s uniform.

She is totally exhausted.

She signs on the paper.

Supdt: Fourteen days. Please read it.

She looks at him.

The Supdt checks the accounts and the voucher placed in front of him by a clerk.

‘You have some money as savings. You can take that. Also get your dress.’

He rings the bell.

He looks at Indira- she stands silent, emotionless. He thinks for a moment and then with great soberness:

‘ If you start acting as if the revolution has reached the next street…! Hmm..The Government can cancel the parole any time. Up to you’

It is a warning, also an advice.