ഈശ്വര നാമം

 

vivekalways

‘ ദൈവമേ! ഭ്രാന്തെടുക്കുന്നു…ഇത് എന്തൊരു ലോകം! എനിക്ക് ഇതിൽ ഇടമുണ്ടോ? ‘
ഇങ്ങനെ ചിന്തിക്കാത്തവർ കുറവാകും ഇക്കാലത്ത്‌ .
( നിങ്ങൾ ഇങ്ങനെയുള്ള മനോവ്യാപാരങ്ങളിൽ ഏർപ്പെടാത്ത വ്യക്തിയാണെങ്കിൽ ഒരു സ്പെഷ്യൽ നമോവാകം!)
എന്തായാലും എനിക്കിങ്ങനെ കൂടെക്കൂടെ തോന്നാറുണ്ട്.

പണ്ട് കാലത്തായിരുന്നെങ്കിൽ, ഇത്തരം ‘angst’ വകുപ്പിൽ പെട്ട് ഉഴലുമ്പോൾ, നല്ല ഒരു പുസ്തകം വായിച്ചാൽ മതിയാകും. ഇല്ലെങ്കിൽ, അറിവുള്ള വല്ലവർക്കും കത്തെഴുതാം…കവിതാ പാരായണത്തിൽ തത്കാലം കുറച്ചു നേരം വിഷമങ്ങൾ മറക്കാം. ഇതിനും പറ്റിയില്ലെങ്കിൽ സമൂഹത്തിന് നന്മയുണ്ടാക്കുന്ന പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ വ്യാപൃതരാവാം.ഇത് അനുഭവങ്ങളുടെ വെളിച്ചത്തു നിന്ന് പറയുന്നതാണ്.

ഇന്നിപ്പോൾ, ‘ എന്നെ കഴിഞ്ഞേ ലോകമുള്ളൂ’ എന്ന മട്ടിൽ നടക്കുന്ന മനുഷ്യരുടെ ഇടയിൽ, ‘ എൻ്റെ വീട്, എൻ്റെ വസ്ത്രം, എൻ്റെ cool quotient, എൻ്റെ ഫോട്ടോ…’ എന്ന പ്രളയത്തിൽപ്പെട്ടു വിഷമിക്കുമ്പോൾ, മനസ്സ് പറയുന്നു:

“ഇനി നീയും കൂടി കൂവണ്ട കേട്ടോ! അല്ലെങ്കിൽ തന്നെ ഭൂമിയ്ക്ക് ശബ്ദ കോലാഹലങ്ങൾ സഹിക്കാൻ വയ്യ എന്നായിട്ടുണ്ട്! എങ്ങാനും അടങ്ങിയിരുന്നു ഈശ്വരനാമം ജപിച്ചോ!’

പണ്ട് എം ടി യുടെ തിരക്കഥകളിൽ സ്ഥിരം കാണുമായിരുന്നു : ( മീനാക്ഷിയമ്മ , പ്രായം 40- 45 , കാലുംനീട്ടിയിരുന്നു അദ്ധ്യാത്മ രാമായണം/ഭാഗവതം വായിക്കുന്നു.) എൻ്റെ പ്രായം അതും കഴിഞ്ഞു ! അതിനാൽ അതൊരു ഓപ്ഷൻ തന്നെയാണ്.

***

കുഞ്ഞുങ്ങളുടെ മേലുള്ള ആക്രമണങ്ങൾ തടയുക : വിഷയത്തിൽ സംസാരിച്ചത് അഡിഷണൽ ജില്ലാ ജഡ്ജി പദവിയിലിരിക്കുന്ന ബഹുമാന്യയായ വനിത . എത്ര വിനയം, എത്ര അറിവ് . മൂന്നു വയസ്സുള്ള പെൺകുഞ്ഞിനെ മിഠായി നൽകി കൂട്ടികൊണ്ടു പോയി ഉപദ്രവിച്ച ദുഷ്ടന് ആറു മാസത്തിനുള്ളിൽ ശിക്ഷ വിധിച്ച കഥ പറഞ്ഞു . എന്നിട്ട് കേട്ടിരുന്ന സ്കൂൾ കുട്ടികളോട് പറഞ്ഞു ” മക്കളെ, എല്ലാവരേയും വിശ്വസിക്കല്ലേ ! ഒരു അപേക്ഷയാണ് !’
പതിനാലു വയസ്സുള്ള പെൺകുട്ടി ആത്മഹത്യ ചെയ്തതതു   പറഞ്ഞു പ്രിൻസിപ്പൽ. പാവം കുട്ടി. അവളുടെ ഫോട്ടോ morph ചെയ്തു വൈറൽ ആക്കി ഗ്രാമത്തിലെ ഒരു ‘ദബാംഗ്’ അഥവാ ഗുണ്ട. കടുത്ത മനസ്സമ്മർദനത്തിനു വഴങ്ങി അവൾ വിഷം കഴിച്ചു. അവളുടെ അമ്മ അതിൻ്റെ ആഘാതത്തിൽ നിന്നും പുറത്തു വന്നിട്ടില്ല. അയാളെ ഇപ്പോഴും പിടികൂടിയിട്ടില്ല. പോലീസിൽ റിപ്പോർട്ട് എഴുതിക്കാൻ വളരെ കഷ്ട്ടപ്പെട്ടു .
ഇനിയെന്ത് ചെയ്യും?
അപ്പോൾ വേറൊരു കഥ കേട്ടു : ദിവസവും ചോറും കറിയും മേടിച്ചു കൊടുത്തു കൊണ്ട് പാവപ്പെട്ട , ചെറിയ പെൺകുട്ടികളെ ദേഹവ്യാപാരത്തിനു ഉപയോഗിച്ച ഒരുവൻ. പെൺകുട്ടികളുടെ കൈകൾ നിറയെ ബ്ലേഡ് കൊണ്ടുള്ള മുറിപ്പാട് ! ‘
‘മാഡം ! മയക്കു മരുന്നും മറ്റും കൊടുത്തു പലർക്കും കാഴ്ച വയ്ക്കും. പകൽ ഭിക്ഷയെടുപ്പിക്കും. വയറു നിറച്ചു ആഹാരം- അതായിരുന്നു അതുങ്ങളുടെ സ്വപ്നം!’
കേട്ടിരുന്നപ്പോൾ തോന്നി, ദൈവമേ, ചെയ്യാൻ എന്ത് മാത്രം ജോലി കിടക്കുന്നു. കണ്ണീരു ഒഴുകിയൊഴുകി തളർന്ന അമ്മമാര് ചുറ്റും. അപ്പോളാണോ നമ്മുടെ ‘angst/existential dilemma?’

നാം കാണുന്നതിനും അപ്പുറം ഒരു ലോകം. അവിടെ നമ്മുടെ ഒരു സ്നേഹ സ്പർശനം ആവശ്യപ്പെടുന്ന എത്രയോ ആളുകൾ.
സ്വാമി വിവേകാനന്ദൻ പറഞ്ഞിട്ടില്ലേ : ” ഒരു ജീവിയുടെ കണ്ണീരു തുടയ്ക്കൂ…അപ്പോൾ അനന്തമായ പ്രപഞ്ച ശക്തി നിന്നിൽ വന്നു ചേരുന്നു .”
ചിലപ്പോൾ അതാവും  ഏറ്റവും നല്ല ഈശ്വര പ്രാർത്ഥന.
***

മണ്ണിലോട്ടു തിരികെ …

cavafy

മലയാള ഭാഷയെ സ്‌നേഹിക്കുന്ന ആരും ഓർക്കുന്ന ചില സിനിമ സംഭാഷണങ്ങളുണ്ട്. പ്രിയപ്പെട്ട എം ടി വാസുദേവൻ നായർ സാറിന്റേതാണവ.

ആരൂഢം:

വർമ്മ: കോൺവെൻറ് ഇൻഗ്ലീഷില് നാല് മുറിവാചകം പറഞ്ഞാൽ വിജ്ഞാനത്തിന്റെ അങ്ങേത്തലയെത്തിയല്ലോ. ഉണ്ണി അക്ഷരം പഠിക്കണ പുസ്തകം കണ്ടിട്ടുണ്ടോ? A for Apple..I for Igloo ! ‘Igloo’ എന്താണെന്നറിയ്യോ?പറയൂ!
ഇന്ദിര മിണ്ടുന്നില്ല.
വർമ്മ : അറിയില്ല. Igloo’ ട്യുന്ദ്ര പ്രദേശത്തെ എസ്കിമോ വർഗ്ഗക്കാർ മഞ്ഞിലുണ്ടാക്കുന്ന കുടിലാണ്. ഒരു നല്ല വാചകം സായ്‌പിന്റെ സുന്ദരമായ ഇംഗ്ലീഷിൽ പറയാനാവില്ല. ശുദ്ധ മലയാളത്തിലും ആവില്ല.സോറി, മലയാളമല്ല , മലയാലം! വേരുകൾ സമസ്തം നഷ്ട്ടപ്പെട്ട ഒരു വർഗ്ഗം. നമ്മളൊക്കെ. ഞാനടക്കം.

ആരണ്യകം :

ചെറുപ്പക്കാരൻ : തെറ്റോ ശരിയോ എന്നറിഞ്ഞുകൂടാ. ഞാനിങ്ങനെയൊക്കെയായി. എനിക്ക് വേണ്ടിയല്ല. കുട്ടിയ്ക്ക് മനസ്സിലാവുന്ന വിഷയമല്ലാത്തതു കൊണ്ട് വിസ്തരിക്കുന്നില്ല. വീട്ടിൽ എല്ലാവരുമുണ്ട്; അമ്മിണീടെ പ്രായത്തിലുള്ള അനുജത്തിയുമുണ്ട്. പക്ഷെ..അവരാരും ഇപ്പോ ക്ലെയിം ചെയ്യില്ല . ഇടയ്ക്ക് അവളെ മാത്രം ഓർമ്മ വരും ..അമ്മിണീടെ അതേ ഛായ. മൃഗമല്ല , ആവരുതെന്നുണ്ട് . നല്ല വീട്, നല്ല കുടുംബത്തിന്റെ അറ്റമോസ്‌ഫിയർ, നല്ല ഭക്ഷണം, ധാരാളം പുസ്തകങ്ങൾ .ഇതൊക്കെ എനിക്കും ഇഷ്ടം! മൃഗമല്ലാത്തതു കൊണ്ടുതന്നെ.
അമ്മിണി : പിന്നെയെന്തിനീ…?
ചെറുപ്പക്കാരൻ : എനിക്കു മാത്രം പോരല്ലോ ഇതൊക്കെ!

വെള്ളം :

വികാരി: ഈറ്റ വീട്ടുകാർക്ക് സംഘം , പരമ്പു നെയ്ത്തുകാർക്കു സംഘം …എന്തായിത്?
തമ്പി : തെറ്റാണോ അച്ചോ ? ഹും ..അറിവില്ലാത്ത ഗലീലിയോ മുക്കുവരെ ആദ്യം സംഘം ചേർത്തത് ആരാണച്ചോ?

മാത്തുണ്ണി: നിന്റെ അപ്പൻ വക്കീൽ സാറ് എനിക്കെതിര് നിൽക്കില്ല. അത് നിനക്കറിയാമോ?
തമ്പി : എന്റപ്പൻ പലതിനും എതിരാണ് : ദിവാൻ വാഴ്ചയ്‌ക്കെതിര് നിന്നു പോയി. ചൂഷണത്തിന് എതിര് നിന്നതു കൊണ്ട് പണക്കാരനാകാതെ പോയി .
വികാരി : നിന്റെയപ്പന് വയസ്സെഴുപതായി . മരിച്ചാൽ പള്ളിപ്പറമ്പിലടക്കണ്ടേ?
തമ്പി : ഹും …നീ മണ്ണാകുന്നു , മണ്ണിലേക്കു തിരിച്ചു ചേരുന്നു ..ശരിയല്ലേ അച്ചാ ? പള്ളിപ്പറമ്പിനു പുറത്തും മണ്ണില്ലേ?

***

ശ്രീ എം മുകുന്ദന്റെ ചെറുകഥ “സിറ്റി ക്ലബ്ബിലെ സായാഹ്‌നം .”
സുന്ദര വസ്തുക്കളുടെ , സുന്ദര മനുഷ്യരുടെ വൈരൂപ്യങ്ങൾ കാട്ടി തന്ന്, മൂർച്ചയുള്ള ഒരു കത്തി കൊണ്ട് നമ്മുടെ ജീവിത ലക്ഷ്യങ്ങളെപ്പറ്റി പുനർചിന്തിപ്പിക്കുന്ന കഥ.

അടച്ചു വച്ച പുസ്തകങ്ങൾ, തിരക്കഥകൾ …എല്ലാം പൊടി തട്ടി തുറന്നാൽ തോന്നും : എത്ര കാലിക പ്രസക്തമാണ് ! ഒരിക്കലും മാറാത്ത ജീവിത സത്യങ്ങൾ.

 

 

താവോ തേ ചിങ് (Verse 28-30)

frost

28

യാങ്, എന്തെന്നറിയുക,
യിന്നിനോടൊപ്പം നടക്കുക.
ലോകത്തെ രണ്ടുകൈയ്യും നീട്ടി സ്വീകരിക്കുക.
ലോകത്തെ നീ സ്വീകരിച്ചാൽ
താവോ എന്നും നിന്നോടൊപ്പം.
നീ ഒരു കൊച്ചു കുട്ടിയെപ്പോലെയാകും.
വെളുപ്പ്, എന്തെന്നറിയുക,
കറുപ്പിനോടൊപ്പം ചരിക്കുക.
നിന്റെ മാതൃക ലോകം ദർശിക്കട്ടെ,
താവോ നിന്നിൽ ശക്തി പ്രാപിക്കും-
നിനക്ക് ചെയ്യാൻ കഴിയാത്തതായി
ഒന്നും ഉണ്ടാവില്ല.
വ്യക്തിനിഷ്ഠം, എന്തെന്നറിയുക,
വ്യക്തിതാല്പര്യമില്ലാതെയിരിക്കുക.
ലോകം എങ്ങനെയോ ,
അങ്ങനെ തന്നെ സ്വീകരിക്കുക.
താവോ നിന്നിൽ വിളങ്ങും,
നീ നിന്റെ സ്വത്വത്തിലേയ്ക്ക് മടങ്ങും.
ലോകമുണ്ടായത് ശൂന്യതയിൽ നിന്ന്,
ഉപകരണങ്ങൾ മരത്തടിയിൽ നിന്നും
വാർത്തെടുത്തതുപോലെ.
മാസ്റ്റർ ഉപകരണങ്ങളെ അറിയുന്നു,
പക്ഷെ മരത്തടിയെപ്പോലെ വർത്തിക്കുന്നു.
അപ്രകാരം, എല്ലാം ഉപയോഗ്യയോഗ്യമാക്കുന്നു.

.29

നിനക്ക് ലോകത്തെ നന്നാകണമെന്നുണ്ടോ?
അത് പറ്റുമെന്നു തോന്നുന്നില്ല.
ലോകം പാവനമായതാണ്.
അതിനെ നന്നാക്കാൻ ആവില്ല.
നീ അതുമായി കളിച്ചാൽ
അത് ഉടഞ്ഞു പോകും.
നീ അതിനെ ഉപയോഗിച്ചാൽ
അത് നിനക്ക് നഷ്ടമാവും.
മുന്നിൽ നടക്കാൻ ഒരു സമയം
പിന്നിൽ നടക്കാൻ ഒരു സമയം
ചലിക്കാനായി ഒരു സമയം
വിശ്രമത്തിനായി ഒരു സമയം
ഊർജ്ജസ്വലനാകാൻ ഒരു സമയം
തളർന്നിരിക്കാൻ ഒരു സമയം
സുരക്ഷ തേടാൻ ഒരു സമയം
അപകടം നേരിടാൻ ഒരു സമയം;
മാസ്റ്റർ എല്ലാത്തിനേയും, സമഗ്രമായി വീക്ഷിക്കുന്നു.
ഒന്നിനേയും നിയന്ത്രിക്കാൻ ശ്രമിക്കാറില്ല.
അവർ, എല്ലാത്തിനേയും അവയുടെ വഴിയ്ക്കു വിടുന്നു.
വൃത്തത്തിന്റെ മദ്ധ്യത്തിൽ കുടികൊള്ളുന്നു.

30
താവോയെ പിന്തുടരുന്നവർ
ഭരണത്തിൽ, ശക്തി പ്രദർശനം നടത്തില്ല.
ആയുധങ്ങൾ കൊണ്ട് ജയിക്കാൻ ശ്രമിക്കില്ല.
എല്ലാ ശക്തിക്കും എതിർശക്തിയുണ്ടല്ലോ.
എന്തുദ്ദേശിച്ചാലും ,ഹിംസ
ഹിംസയെ തിരിച്ചടിയായി നേരിടുന്നു.
മാസ്റ്റർ സ്വന്തം കർമ്മം ചെയ്യുന്നു ,
പിന്നെ നിർത്തുന്നു.
പ്രപഞ്ചം അനിയന്ത്രിതമാണെന്ന്
അവർ തിരിച്ചറിയുന്നു.
കാര്യങ്ങളെ, സ്വന്തം ചൊൽപ്പിടിക്കുള്ളിൽ
ആക്കുവാനുള്ള ശ്രമം താവോയ്ക്കു വിരുദ്ധം.
സ്വയം വിശ്വാസമുള്ളതിനാൽ , മാസ്റ്റർ,
അന്യരെ വിശ്വസിപ്പിക്കാൻ ഒരുമ്പെടുന്നില്ല.
സ്വയം സംതൃപ്തയായതിനാൽ, മാസ്റ്റർ,
അന്യരുടെ അംഗീകാരം തേടുന്നില്ല.
സ്വയം സ്വീകരിക്കുന്നതിനാൽ
ലോകം മുഴുവൻ അവരെ സ്വീകരിക്കുന്നു.

**

Notes:

(Verse 29 of Tao Te Ching might bring to mind the great lines from the Holy Bible.

Ecclesiastes 3: 1-8

For everything there is a season, and a time for every matter under heaven:

a time to be born, and a time to die;

a time to plant, and a time to pluck up what is planted;

a time to kill, and a time to heal;

a time to break down, and a time to build up;

a time to weep, and a time to laugh;

a time to mourn, and a time to dance;

a time to cast away stones, and a time to gather stones together;

a time to embrace, and a time to refrain from embracing;

a time to seek, and a time to lose;

a time to keep, and a time to throw away;

a time to tear, and a time to sew;

a time to keep silence, and a time to speak;

a time to love, and a time to hate;

a time for war, and a time for peace.’

***

The last line of the Verse 29, also brings to mind the famous lines by Robert Frost:

‘We dance round in a ring and suppose,

But the Secret sits in the middle and knows.’

***

 

 

Whither Goest Thou Lord?

kishkinda Kanda

Kishkindha Kanda getting ready…the first look!

“Quo Vadis, Domine?” Whither Goest Thou Lord?

Take me with you always…a speck of dust clinging at your beautiful feet. What majestic sights you show me all the while!

Josh Groban’s beautiful lyrics are the best to denote my feelings: (Thank you  Kathu for making me listen to this!)

You Raise Me Up

“When I am down, and, oh, my soul, so weary
When troubles come, and my heart burdened be
Then, I am still and wait here in the silence
Until you come and sit awhile with me
You raise me up, so I can stand on mountains
You raise me up to walk on stormy seas
I am strong when I am on your shoulders
You raise me up to more than I can be…”
***
 

താവോ തേ ചിങ് (Verses 25-27)

25-27

25

പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ ഉത്പത്തിക്കും മുൻപ്
അരൂപിയായ, പൂർണതയുള്ള,
ഏതോ ഒന്ന് ഉണ്ടായിരുന്നു.
സൗമ്യം, ശൂന്യം,
ഏകം, അനന്തം,
ശാശ്വതം.
പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ അമ്മ.
കൂടുതൽ നല്ല പേരില്ലാത്തതിനാൽ
ഞാൻ താവോയെന്ന് വിളിക്കുന്നു.
എല്ലാത്തിന്റേയും ഉള്ളിലൂടെ ഒഴുകി
തിരിച്ചത് ഉത്ഭവത്തിലെത്തുന്നു.
താവോ മഹത്വമുള്ളതാണ്,
പ്രപഞ്ചം മഹത്വമുള്ളതാണ്.
ഭൂമി മഹത്വമുള്ളതാണ്
മനുഷ്യരാശി മഹത്വമുള്ളതാണ്.
ഇവ നാലും വൻശക്തികളാണ്.
മനുഷ്യൻ ഭൂമിക്കു പുറകിൽ,
ഭൂമി പ്രപഞ്ചത്തിനു പുറകിൽ ,
പ്രപഞ്ചം താവോയ്ക്കു പുറകിൽ,
സഞ്ചരിക്കുന്നു.
താവോ താവോയെ തന്നെ പിന്തുടരുന്നു.

26
ലാഘവത്തിന്റെ വേര് ഭാരം.
ചലനത്തിന്റെ ആധാരം നിശ്ചലം.
അങ്ങനെ, മാസ്റ്റർ വീട് വിടാതെ തന്നെ
ദിവസം മുഴുവൻ സഞ്ചരിക്കുന്നു.
എത്ര സുന്ദരമായ കാഴ്ചയാണെങ്കിലും
അവർ ശാന്തതയോടെ കുടികൊള്ളുന്നു.
ദേശത്തിന്റെ രാജാവ് എന്തിനു വേണ്ടി
വിദൂഷകനെപ്പോലെ ഓടണം?
അങ്ങോട്ടുമിങ്ങോട്ടും ചാഞ്ചാടിയാൽ
നിന്റെ വേരുകൾ തന്നെ നഷ്ടമായേക്കും.
നിന്നെ അസ്വസ്ഥത ബാധിച്ചാൽ ,
നീയാരെന്ന് നീ വിസ്മരിക്കും

27

നല്ല യാത്രക്കാരൻ,
കർക്കശമായ ആസൂത്രണത്തിനു മുതിരില്ല
എത്തിച്ചേരണമെന്ന് നിർബന്ധം പിടിക്കില്ല.
നല്ല കലാകാരൻ,
തന്റെ ഉള്ളിലെ അവബോധത്തെ പിന്തുടരും.
നല്ല ശാസ്ത്രജ്ഞൻ മനസ്സിനെ
മുൻവിധികളിൽ നിന്നും മുക്തമാക്കും.
അപ്രകാരം, മാസ്റ്റർ സകലർക്കും പ്രാപ്യം.
ആരും പുറന്തള്ളപ്പെടില്ല.
എല്ലാ സാഹചര്യങ്ങളെയും ഉപയോഗിക്കുന്നു ,
ഒന്നിനെയും മാസ്റ്റർ കളയുന്നില്ല.
ഇതിനെ പ്രകാശത്തിന്റെ ആവിഷ്കാരം എന്ന് പറയും.
ദുഷ്ടൻ നല്ലവന്റെ അദ്ധ്യാപകനല്ലേ ?
നല്ലവന്റെ ജോലിഭാഗമല്ലേ ദുഷ്ടൻ?
അധ്യാപകനെ ബഹുമാനിക്കാത്തവനും
ജോലിയെ വിലകൊടുക്കാത്തവനും
എത്ര അറിവുള്ളവരെങ്കിലും
തിരിച്ചറിവില്ലാത്തവർ.
ഇതാണ് വലിയ രഹസ്യം.

 

താവോ തേ ചിങ് (Verses 21-24)

quotelaotzu

21
മാസ്റ്റർ അവരുടെ മനസ്സ്
താവോയിൽ ഏകാഗ്രമാക്കി വയ്ക്കുന്നു.
അതാണ് അവരുടെ ഐശ്വര്യത്തിന്റെ കാരണം.
താവോ ആർക്കും വഴങ്ങാറില്ല എന്നിരിക്കെ,
അവരുടെ മനസ്സെങ്ങനെ അതിൽ ചേരുന്നു?
കാരണം, അവർ ഒരാശയത്തിലും അടിമപ്പെടുന്നില്ല.
താവോ ഇരുണ്ടതാണ്, അഗാധമാണ്;
അതെങ്ങനെ അവരെ ചൈതന്യവതിയാക്കുന്നു?
അവർ അതിനു സമ്മതം മൂളുന്നതിനാൽ.
സമയത്തിനും, അന്തരീക്ഷത്തിനുമൊക്കെ
അപ്പുറത്താണ് താവോ.
എനിക്കെങ്ങനെ അറിയാമെന്നല്ലേ?
ഞാൻ എന്റെയുള്ളിൽ നോക്കുന്നു, അപ്പോൾ കാണുന്നു.

22

നിനക്ക് പൂർണ്ണമാകണമെങ്കിൽ
അപൂർണ്ണതയറിയണം.
നിനക്ക് നേർവഴി നടക്കണമെങ്കിൽ
വളഞ്ഞതെന്തെന്നും അറിയണം.
നിനക്ക് നിറവുള്ള വ്യക്തിയാകണമെങ്കിൽ
എല്ലാം ഒഴിഞ്ഞിരിക്കാൻ അഭ്യസിക്കണം.
നിനക്ക് പുനർജ്ജന്മം വേണമെങ്കിൽ
മരിക്കാൻ പഠിക്കണം.
എല്ലാം വേണമെങ്കിൽ,
ഒന്നും വേണ്ടാതിരിക്കാൻ ആകണം.
മാസ്റ്റർ, താവോയിൽ സ്ഥിതി ചെയുക വഴി,
എല്ലാവർക്കും മാർഗ്ഗദർശിയാവുന്നു.
സ്വയം പ്രകടിപ്പിക്കാത്തതിനാൽ
ഏവരും ആ പ്രകാശം അനുഭവിക്കുന്നു.
ഒന്നും സ്ഥാപിക്കാനില്ലാത്തതിനാൽ
ഏവരും ആ വാക്കുകൾ ശ്രദ്ധിക്കുന്നു,

മാസ്റ്റർ  സ്വയം തേടുന്നതിനാൽ
ഏവരും അവരിൽ തങ്ങളെ തന്നെ ദർശിക്കുന്നു.
അവർക്ക് പ്രത്യേക ലക്ഷ്യമില്ലാത്തതിനാൽ
തൊടുന്നതെന്തും സഫലമാകുന്നു.
മാസ്റ്ററുമാർ ചൊല്ലാറുണ്ട്:
‘എല്ലാം വേണമെങ്കിൽ, എല്ലാം കൊടുക്കുക.’
വീൺവാക്കുകളല്ല തന്നെ;
താവോ നിന്നിൽ നിറഞ്ഞിരിക്കുമ്പോൾ
നീ സത്യമായും നീയാകുന്നു.

23

പറയാനുള്ളത് വ്യക്തമായി പറഞ്ഞിട്ട്
നിശ്ശബ്ദമായിരിക്കുക.
പ്രകൃതിയുടെ ശക്‌തികളെപ്പോലെ:
കാറ്റടിക്കുമ്പോൾ, കാറ്റു മാത്രം,
മഴപെയ്യുമ്പോൾ, മഴ മാത്രം,
മേഘങ്ങൾ മാറുമ്പോൾ, സൂര്യപ്രകാശത്തെ കാണാം;
താവോയ്ക്കു വേണ്ടി ഹൃദയം തുറന്നാൽ
താവോയും നീയും ഒന്ന്.
നീ താവോയെ ആവിഷ്കരിക്കും.
ഉൾകാഴ്ച്ചയ്ക്കായി സ്വയം പാകപ്പെട്ടാൽ,
അതിനെ ഉപയോഗിക്കാനാവും.
നഷ്ടങ്ങളെ നേരിടാൻ സ്വയം സജ്ജമാക്കിയാൽ
അവയെ സ്വീകരിക്കാനാവും.
താവോയ്ക്കായി സ്വയം തയ്യാറാവുക
നീയായി നിലകൊള്ളുക
എല്ലാ കാര്യങ്ങളും സ്വാഭാവികമായി
ശരിയാകുന്നത് കാണാം.
24

കാൽവിരലുകളിൽ നിൽക്കുന്നവൻ
ദൃഢതയോടെ നിൽക്കില്ല.
ധൃതിവയ്ച് ഓടുന്നവൻ
അധിക ദൂരം പോകില്ല.
സ്വയം വിളങ്ങാൻ ശ്രമിക്കുന്നവൻ
സ്വന്തം പ്രകാശത്തെ മങ്ങിപ്പിക്കുന്നു.
സ്വയം നിർവചിക്കുന്നവൻ
തന്നെ അറിയുന്നതേയില്ല.
മറ്റുള്ളവരുടെ മേൽ അധികാരമുള്ളവൻ
സ്വയം ശക്തനാകുന്നില്ല.
തന്റെ ജോലിയിൽ കുരുങ്ങിക്കിടക്കുന്നവൻ
ശാശ്വതമായ ഒന്നും സൃഷ്ടിക്കുന്നില്ല.
താവോയുടെ രീതി പാലിക്കണമെങ്കിൽ
നിന്റെ കർമ്മം ചെയ്യുക, പിന്നെ പിൻവാങ്ങുക.

 

താവോ തേ ചിങ് (Verses 18-20)

tzuquoteagain

Note:
**ചിരി നിറഞ്ഞതാണ്; പുറംകാഴ്ചകളിൽ വീഴാതെ ശരിക്കുള്ള അർത്ഥം ഗ്രഹിക്കണം.

Stephen Mitchell ഇന്റെ പരിഭാഷയോടൊപ്പം ഇതും നോക്കുക.

https://www.taoistic.com/taoteching-laotzu/taoteching-18.htm

Stephan Stenudd explains these verses so elegantly…

18

മഹത്തായ താവോ മറക്കപ്പെടുമ്പോൾ
പല ‘നേർവഴികൾ’, പല ‘സന്മാർഗ്ഗങ്ങൾ’ ഉണ്ടാവും.
‘അറിവും’ ‘ജ്ഞാനവും’ ഉണ്ടാവുമ്പോൾ
‘അഭിനയ’ങ്ങളും ഉണരുന്നു.
കുടുബത്തിൽ അശാന്തി ഉണ്ടാകുമ്പോൾ
‘വിധേയത്വം’ കൂടുമല്ലോ.
രാജ്യം പ്രക്ഷുബ്‌ധമാകുമ്പോൾ
‘വിശ്വസ്തരായ’ മന്ത്രിമാർ സാധാരണമല്ലോ.

19

ദിവ്യതയും, ജ്ഞാനവും മാറ്റി വയ്ക്കുക
ജനങ്ങൾ നൂറിരട്ടി സന്തോഷിക്കും.
ദാനം കൊടുക്കലും, ചുമതല പഠിപ്പിക്കലും കളയുക
സ്വാഭാവിക കുടുംബബന്ധങ്ങളിൽ മനുഷ്യരെത്തും.
വലിയ ബുദ്ധിയും, ലാഭക്കണക്കും ഉപേക്ഷിക്കുക
കള്ളൻമാരും കൊള്ളക്കാരും സ്വതേ കുറയും.
ഇവ മൂന്നും പോര, ഇവ കൂടി കേൾക്കൂ:
ലാളിത്യത്തോടെ പെരുമാറുക, ശുദ്ധരായിരിക്കുക
സ്വാർത്ഥത കുറയ്ക്കുക, ആശകൾ പരിമിതപ്പെടുത്തുക
എല്ലാമറിയാനുള്ള തൃഷ്ണ കളയുക, നിന്റെ സങ്കടങ്ങൾ കുറയും.

20

‘അതേ’ അല്ലെങ്കിൽ ‘അല്ല’ : എന്താണ് വ്യത്യാസം?
‘സുന്ദരം’ അല്ലെങ്കിൽ ‘വിരൂപം’: എന്താണ് വ്യത്യാസം?
മറ്റുള്ളവർ വിലകൊടുക്കുന്നതിനെ നീയും വിലകൊടുക്കണോ?
അവർ ഉപേക്ഷിക്കുന്നവയെ നീയും ഉപേക്ഷിക്കണോ?
എന്ത് വിഡ്ഢിത്തമാണ് !
പലരും വലിയ ഉത്സാഹത്തിലാണ്:
ഏതോ കെട്ടുകാഴ്ചയ്ക്കു പോകുന്നതുപോലെ!
ഞാൻ മാത്രം നിസ്സംഗനായി, ശ്രദ്ധിക്കാതെ ഇരിക്കുന്നു;
ചിരിക്കാനറിയാത്ത കൊച്ചുകുഞ്ഞിനെപ്പോലെ .
മറ്റുള്ളവരുടെപ്പക്കൽ അവർക്ക് വേണ്ടതുണ്ട്.
എനിക്ക് മാത്രം ഒന്നുമില്ല;
ഞാൻ വീടില്ലാത്തവനെപ്പോലെ ഒഴുകി നടക്കുന്നു.
ഞാനൊരു വിഡ്ഡിയെപ്പോലെ , ഒഴിഞ്ഞ മനസ്സുമായിരിക്കുന്നു.
മറ്റുള്ളവർ എത്ര മിടുക്കരാണ്! അവർക്ക് ലക്ഷ്യബോധമുണ്ട് ,
എനിക്ക് മാത്രമില്ല.
ഞാൻ തീരത്തെ തിരയെപ്പോലെ,
കാറ്റിനെപ്പോലെ, അലക്ഷ്യമായി ഒഴുകി നടക്കുന്നു.
ഞാൻ മറ്റുള്ളവരിൽ നിന്നും വ്യത്യസ്തനാണ്
മഹത്തായ അമ്മയാണല്ലോ എന്റെ ദുഗ്ദ്ധദായിനി.

***

താവോ തേ ചിങ് (Verses 14-17)

tzuquote

14

നോക്കിയാൽ, കാണില്ല
കാതോർത്താൽ, കേൾക്കില്ല
എത്തിപ്പിടിച്ചാൽ, കിട്ടില്ല.
മുകളിൽ പ്രകാശമയമല്ല,
താഴെ അന്ധകാരമല്ല.
ഇടമുറിയാത്തത്,നാമമില്ലാത്തത്
ശൂന്യതയിലോട്ടു തിരികെ പോകുന്നത്.
എല്ലാ രൂപങ്ങളും ഉൾകൊള്ളുന്ന രൂപം,
ഒരു പ്രതിഫലനവുമില്ലാത്ത  പ്രതിഫലനം.
ബഹളമില്ലാത്തത്, ഉൾക്കൊള്ളാനാവാത്തത്.
അടുത്തേയ്ക്കു ചെന്നാൽ, തുടക്കമില്ല.
പിന്തുടർന്നാൽ, ഒടുക്കമില്ല.
അറിയാൻ പറ്റാത്തത്, പക്ഷെ നിനക്ക് സ്വായത്തമാക്കാവുന്നത്:
സ്വന്തം ജീവിതത്തെ തുറന്ന മനസ്സോടെ സ്വീകരിക്കുമെന്നാൽ.
നീ വന്നത് എവിടെ നിന്നാണെന്ന് ഓർക്കുക:
അതാണ്  എല്ലാ അറിവിന്റെയും കാതൽ.

15

കാലാകാലങ്ങളിലുള്ള മാസ്റ്റർമാർ,
ആഴവും, എളിമയുമുള്ളവർ.
അവരുടെ അറിവിന് അളവുകോലുകളില്ല.
അത് വർണ്ണിക്കുക സംഭവമല്ല.
അവരുടെ രൂപങ്ങളെക്കുറിച്ചു പറയാം:
മഞ്ഞുകട്ട നിറഞ്ഞ നദിയിലൂടെ നടക്കുന്നവരെപ്പോലെ
സൂക്ഷ്മതയുള്ളവർ;
ശത്രുരാജ്യത്തിൽപ്പെട്ട യോദ്ധാവിനെപ്പോലെ
ജാഗ്രതയുള്ളവർ ;
അതിഥിയെപ്പോലെ വിനയമുള്ളവർ
ഉരുകുന്ന മഞ്ഞുപ്പോലെ ഒഴുകുന്നവർ
ഒരു തടിക്കഷ്ണത്തെപ്പോലെ മാറ്റങ്ങൾക്കു വഴങ്ങുന്നവർ
ഒരു താഴ്വാരത്തെപ്പോലെ നിറഞ്ഞു സ്വീകരിക്കുന്നവർ.
ശുദ്ധമായ ജലം പോലെ തെളിഞ്ഞവർ.
നിന്റെ ജീവിതത്തിലെ കലക്ക-മണ്ണ്
താനേ തെളിയുന്നത് വരെ കാക്കാൻ ക്ഷമയുണ്ടോ?
സത്യമായ പ്രവൃത്തി, സ്വയം ഉണരുന്നത് വരെ
മനസ്സടക്കത്തോടെ ഇരിക്കാൻ ആകുമോ?
മാസ്റ്റർ സ്വന്തം പൂർണത തേടുന്നില്ല.
ഒന്നും തേടാതെ, ഒന്നും പ്രതീക്ഷിക്കാതെ
അവർ നിലകൊള്ളുന്നു, അങ്ങനെ
എല്ലാത്തിനേയും സ്വീകരിക്കുന്നു.

16

മനസ്സിനെ ചിന്തകളിൽ മുക്തമാക്കുക,
നിന്റെ ഹൃദയം ശാന്തമായിരിക്കട്ടെ.
ജീവജാലങ്ങളുടെ പ്രക്ഷുബ്ധത കാണുക,
അവയുടെ മടക്കത്തെപ്പറ്റി ഓർക്കുക.
പ്രപഞ്ചത്തിലെ ഓരോ വേറിട്ട ജീവനും
തിരിച്ചു പോകുന്നത് ഒരേ ഉറവയിലോട്ടാണ്.
ആ മടക്കം, ശാന്തമുഗ്ദ്ധം.
ഉറവിടത്തെപ്പറ്റി ഉൾകാഴ്ചയില്ലെങ്ങിൽ,
ബഹളങ്ങളിൽ തപ്പിയും തടഞ്ഞും വലയും.
നീ വരുന്നത് എവിടെ നിന്ന് എന്ന് തിരിച്ചറിയുമ്പോൾ
സ്വാഭാവികമായി നീ സഹനശീലനാകുന്നു,
നിസ്സംഗനാകുന്നു, ഉള്ളിൽ ചിരിപ്പൊട്ടുന്നു;
ഒരു മുത്തശ്ശിയെപ്പോലെ സഹാനുഭൂതി തോന്നുന്നു
ഒരു രാജാവിനെപ്പോലെ പ്രതാപിയാകുന്നു.
താവോയുടെ മാസ്മരികതയിൽ മുങ്ങുമ്പോൾ,
ജീവിതം കൊണ്ടുത്തരുന്നതൊക്കെ നേരിടാം,
മരണം വരുമ്പോൾ, നീ എപ്പോഴേ തയ്യാർ.

17

മാസ്റ്റർ ഭരിക്കുമ്പോൾ , അങ്ങനെയൊരാൾ
ഉണ്ടെന്നുപോലും ആൾക്കാർക്ക് തോന്നുകയില്ല.
അടുത്ത ശ്രേണിയിൽ ഉള്ളയാൾ
ജനങ്ങളാൽ സ്നേഹിക്കപ്പെടുന്നവനാകുന്നു.
അടുത്ത്, ജനം ഭയക്കുന്നയാൾ.
ഏറ്റവും അസഹനീയം, വെറുക്കപ്പെട്ടയാളുടെ ഭരണം.
നിങ്ങൾ ജനങ്ങളെ വിശ്വസിക്കുന്നില്ലെങ്കിൽ
അവർ വിശ്വാസത്തിന് പാത്രങ്ങളാകാതെയാകും.
മാസ്റ്റർ സംസാരിക്കില്ല, പ്രവർത്തിക്കുകയേയുള്ളൂ .
ആ ജോലി തീർന്നു കഴിയുമ്പോൾ
കാണുന്നവർ പറയും :
‘എത്ര മനോഹരം! നാം തന്നെ നേടിയതാണ് ഇതൊക്കെ!’

താവോ തേ ചിങ് : Tao Te Ching (Verses 9-13)

lao tzu2

9

പാത്രം നിറയുവോളം ഒഴിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നാൽ
അത് കവിഞ്ഞൊഴുകും.
വായ്ക്കത്തിയുടെ മൂർച്ച നിരന്തരം കൂട്ടിയാൽ
അത് ഉപയോഗശൂന്യമാകും.
പണവും സുരക്ഷിതത്വവും തേടി പാഞ്ഞാൽ
ഹൃദയം ഒരു മുഷ്ഠിപ്പിടിയിൽ ഒതുങ്ങും.
അന്യരുടെ അംഗീകാരത്തിന് ദാഹിച്ചാൽ
എന്നെന്നേയ്ക്കും അവരുടെ അടിമയാകും.
നിന്റെ ജോലി ചെയ്യുക, പിന്നെ പിൻവാങ്ങുക-
അതാണ് ശാന്തിയിലോട്ടുള്ള ഏക പാത.

10
മനസ്സിനെ, ദേശാടനങ്ങളിൽ നിന്നും തിരികെ
വിളിച്ചു കൊണ്ട് , അതിൻ്റെ മൂലഭാവത്തിൽ നിർത്താമോ?
ശരീരത്തെ , ഒരു നവജാത ശിശുവിനെപ്പോലെ
വഴക്കമുള്ളതായി നിലനിർത്താമോ ?
ഉൾക്കണ്ണിന്റെ വീക്ഷണം ശുദ്ധമാക്കി
പ്രകാശം മാത്രം കാണുമാറാക്കാമോ?
കൂട്ടരെ സ്‌നേഹിച്ചുകൊണ്ട്, നിന്റെ ഇഷ്ടാനിഷ്ടങ്ങൾ
അടിച്ചേൽപ്പിക്കാതെ, നേതൃത്വം നല്കാനാവുമോ?
ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട സംഭവങ്ങളെ
അവയുടെ ഗതിയ്ക് വിട്ട്, അഭിമുഖീകരിക്കാമോ?
സ്വന്തം മനസ്സിൽ നിന്നും പിൻവാങ്ങി, എല്ലാത്തിനേയും
മനസ്സിലാക്കാൻ കഴിയുമോ?
പരമമായ ഗുണം ഇപ്രകാരം:
ജന്മം നൽകുക, വളർത്തുക,
സ്വന്തമാക്കാതെ കൂടെക്കൂട്ടുക
പ്രതീക്ഷകളില്ലാതെ പ്രവർത്തിക്കുക
നിയന്ത്രിക്കാതെ വഴികാട്ടുക.

11
ചക്രമദ്ധ്യത്തിലെ ശൂന്യതയാണ്
വണ്ടി ചലിപ്പിക്കുന്നത്.
ചെളിയെ കുടമാക്കാം; എങ്കിലും
നമുക്ക് വേണ്ടുന്നത് താങ്ങുന്നത്
അതിനുള്ളിലെ ശൂന്യതയാണ്.
മരം വാർത്തു വീടുണ്ടാക്കാം; എങ്കിലും
നാം താമസിക്കുന്നത്,
അതിനുള്ളിലെ ശൂന്യതയിലാണ്.
നമ്മുടെ പ്രവർത്തനം ‘ഉള്ള’വയിലൂടെയാണ്
എന്നാൽ ഉപയോഗിക്കുന്നത്, ‘ഇല്ലാത്ത’വയാണ്.

12
നിറങ്ങൾ കണ്ണുകളെ മഞ്ചിപ്പിക്കുന്നു
ശബ്ദങ്ങൾ കാതടപ്പിക്കുന്നു
രുചികൾ നാവിനെ നിർവീര്യമാക്കുന്നു
ചിന്തകൾ മനസ്സിനെ തളർത്തുന്നു
ആശകൾ ഹൃദയത്തെ കരിയിക്കുന്നു.
മാസ്റ്റർ ലോകത്തെ അവലോകനം ചെയ്യുന്നു;
പക്ഷെ തൻ്റെ ഉൾകാഴ്ചയിൽ വിശ്വസിക്കുന്നു.
സംഭവങ്ങളെ വന്നുപോകാൻ അനുവദിക്കുന്നു.
അവരുടെ ഹൃദയം ആകാശം പോലെ വിശാലമാണ്.

13

ജയം തോൽവിയെപ്പോലെ അപകടകാരിയാണ്;
പ്രതീക്ഷ ഭയത്തെപ്പോലെ പോടുള്ളതാണ്.
ജയം തോൽവിപോലെന്നാൽ ?
ഏണി കയറിയാലും, ഇറങ്ങിയാലും
നിന്റെ കാലുകൾക്ക് ഉറപ്പില്ല.
ഭൂമിയിൽ ഇരുകാലുകളും നാട്ടുമ്പോൾ
നില തെറ്റാതെയിരിക്കും.
പ്രതീക്ഷ ഭയം പോലെന്നാൽ?
പ്രതീക്ഷയും, ഭയവും ഭൂതാവേശങ്ങളാണ്-
‘ഞാൻ’ എന്ന ചിന്തയിൽ നിന്നുണരുന്നവ.
‘ഞാൻ’ എന്നത് പോയാൽ പിന്നെ ഭയമെവിടെ?
കാണുന്നതെല്ലാം ‘ഞാൻ’ തന്നെ.
നിന്നെപ്പോലെ ലോകത്തെയും സ്നേഹിക്കുക
നിന്റെ മുന്നിലുള്ളതിൽ വിശ്വാസമർപ്പിക്കുക.
അപ്പോൾ എല്ലാത്തിനോടും കാരുണ്യമുണ്ടാകും.
***
.

 

താവോ തേ ചിങ് : Tao Te Ching (Verses 4-8)

laotzu

4

താവോ ഒരു കിണർ പോലെയാണ്:
എല്ലാവരും ഉപയോഗിക്കുന്നത്, എന്നാൽ
ഒരിക്കലും കുടിച്ചുത്തീർക്കാനാവാത്തത്.
അനന്തമായ ശൂന്യത,
അനന്തമായ സാദ്ധ്യതകൾ നിറഞ്ഞത്.
ഒളിഞ്ഞിരിക്കുന്നു, എന്നാൽ
എപ്പോഴും നിറഞ്ഞു നിൽക്കുന്നത്.
ആരാണതിന് ജന്മം നൽകിയത് എന്നറിയില്ല.
ദൈവത്തെക്കാൾ പ്രായമുണ്ടതിന്

5

താവോ ഒന്നിന്റേയും പക്ഷത്തല്ല
നന്മയ്ക്കും തിന്മയ്ക്കും ജന്മം കൊടുക്കുന്നത് അതാണ്.
മാസ്റ്റർ ഒന്നിന്റേയും പക്ഷത്തല്ല;
അവർ ശുദ്ധരേയും ദുഷ്ടരേയും ഒരു പോലെ സ്വീകരിക്കുന്നു.
തീയ്യിനെ ശക്തമാക്കാൻ ഉപയോഗിക്കുന്ന വായ്ക്കുഴൽ പോലെയാണത് :
ഒഴിഞ്ഞതെങ്കിലും അനന്തമായ ശക്തിയുള്ളത്.
കൂടുതൽ ഉപയോഗിക്കുമ്പോൾ കൂടുതൽ തരുന്നത്
കൂടുതൽ സംസാരിക്കുമ്പോൾ കുറച്ചു മനസ്സിലാവുന്നത്
മദ്ധ്യത്തെ മുറുക്കെ പിടിച്ചു കൊള്ളുക.

6
താവോ: മഹതിയായ മാതാവ്
ഒഴിഞ്ഞത് എങ്കിലും നിറ വറ്റാത്തത്
അനന്തമായ പ്രപഞ്ചങ്ങൾക്കു ജനനി
എപ്പോഴും നിന്റെയുള്ളിൽ കുടികൊള്ളുന്നത്
നീ ആഗ്രഹിക്കുന്ന രീതിയിൽ അതിനെ ഉപയോഗിക്കാം.

7

താവോ അനന്തവും ശാശ്വതവുമാണ്.
എന്ത് കൊണ്ട് ശാശ്വതം?
അതിനു ജന്മമില്ല
അത് കൊണ്ട് മരണവുമില്ല.
എന്ത് കൊണ്ട് അനന്തം?
അതിന് തന്റേതായ ആഗ്രഹങ്ങളില്ല
അത് മറ്റുള്ളവയ്ക്കു വേണ്ടി നിലനിൽക്കുന്നു.
മാസ്റ്റർ പിന്നിൽ നില്കുന്നു,
അതിനാൽ എപ്പോഴും മുന്നിലാവുന്നു.
സകലതിൽ നിന്നും വിട്ടു നില്കുന്നു,
അതിനാൽ സകലത്തിന്റെയും കൂടെയുണ്ട് .
ഒന്നിനോടും ഒട്ടിപ്പിടിക്കലില്ല ;
ആയതിനാൽ സകല പൂർണതയും തികഞ്ഞത്.

8

പരമോന്നതമായ നന്മ ജലം പോലെയാണ്:
ശ്രമിക്കാതെ തന്നെ എല്ലാത്തിനെയും വളർത്തുന്നു.
ആളുകൾ തിരസ്കരിക്കുന്ന താഴ്ന്ന നിലങ്ങളിൽ തൃപ്തം;
അത് താവോയെ പോലെ തന്നെ.
മണ്ണിനോട് ചേർന്ന വീട് നന്ന്
ചിന്തയിൽ ലാളിത്യം നന്ന്
പ്രശ്നപരിഹാരത്തിൽ, നിഷ്പക്ഷതയും ഹൃദയവിശാലതയും നന്ന്;
ഭരിക്കുമ്പോൾ, നിയന്ത്രിക്കാൻ ശ്രമം വേണ്ട
കുടുംബ ജീവിതത്തിൽ പൂർണമായ സാന്നിധ്യം കാമ്യം ;
നീ, നീയായിരിക്കുന്നതിൽ സംതൃപ്തനെങ്കിൽ
മറ്റുള്ളവരുമായി താരതമ്യമോ, മത്സരമോ ഇല്ലയെങ്കിൽ
ഏവരും നിന്നെ ബഹുമാനിക്കും.

***