അക്കമോ, മനുഷ്യനോ?

 

IMG_2643

പേപ്പട്ടി കടിച്ച കുട്ടിയുടെ പേര്, പ്രായം, വയസ്സും, ആദ്യത്തെ ടോസിന്റെ ഡേറ്റും രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. പക്ഷെ അവനു ലഭിക്കേണ്ടിയിരുന്ന രണ്ടാമത്തെയും മൂന്നാമത്തെയും ഡോസും തീയതിയും ഇല്ല. അപ്പോൾ, അർഥമെന്തെന്നു വ്യക്തം.

ഫോൺ വിളിച്ചപ്പോൾ , പിതാവ് ഫോണെടുത്തു. രണ്ടാമത്തെ ഡോസിനായി വന്ന ദിവസം ഇഞ്ചക്ഷനും കിട്ടിയില്ല, ആരേയും കണ്ടതുമില്ല. ഈശ്വരന്റെ കൃപയാൽ പട്ടി പേയ്‌പിടിച്ചതായിരുന്നില്ല. മകൻ സുഖമായിരിക്കുന്നു.

‘ നിങ്ങളുടെ കുട്ടിയായിരുന്നെങ്കിൽ, ഇത് പോലെ ശ്രദ്ധക്കുറവ് കാട്ടുമായിരുന്നോ? എത്ര കുറച്ചു കേസുകളാണ്! അത് പോലും നമ്മൾ നിസ്സാരമായി കാണുന്നെങ്കിൽ, പിന്നെ നിങ്ങളും ഞാനും എന്ത് സേവനമാണ് നൽകുന്നത്?’ ആർക്കും ഉത്തരം ഇല്ല.

രജിസ്റ്ററിലെ സംഖ്യ ഒരു മനുഷ്യ ജീവിയാണ്. ആ തിരിച്ചറിവാണ്, സംവേദനയുള്ള സേവനം നൽകാൻ നമ്മെ പ്രാപ്തിയുള്ളവരാക്കുന്നത്. എന്തായാലും കണ്ണടച്ച് ചുമതലയുള്ള സ്റ്റാഫിന് സസ്പെന്ഷന് നിർദേശം കൊടുത്തില്ല. പലപ്പോഴും ഉള്ള കഞ്ഞിയിൽ പാറ്റയിടുന്ന പരിപാടി ആവാറുണ്ടത്. ഒന്നാമത് തീരെ കുറവ് സ്റ്റാഫാണ് പല ജില്ലകളിലും, അതും വളരെ ദൂരത്തെ പ്രൈമറി ഹെൽത്ത് സെന്ററുകളിൽ. തെറ്റ് മനസ്സിലാക്കി പ്രവർത്തിച്ചാൽ ഇനി പലർക്കും ഉപകാരപ്പെടും. ഉള്ള വ്യക്‌തിയെ സസ്‌പെൻഡ് ചെയ്താൽ നാളെ ധാരാളം സാധു ഗ്രാമീണർ കഷ്ടപ്പെടും.
ജില്ല മുഴുവനും ഈ ഒരു വിഷയത്തിൽ കൂടുതൽ ശ്രദ്ധ ചെലുത്താൻ ചീഫ് മെഡിക്കൽ ഓഫീസറോട് നിർദേശിച്ചു. ഡോക്ടറുടെ സ്പഷ്‌ടീകരണം മേടിക്കാനും പറഞ്ഞു.
*

അൻപതോളം ചെറുപ്പക്കാർ, ഗ്രാമ വികസന ഓഫീസറുമാരായി ജോയിൻ ചെയ്തിരിക്കുന്നു. ട്രെയിനിങ്ങിന്റെ ആദ്യത്തെ ദിവസം, ജില്ലാ കലക്ടറും, പിന്നെ ജില്ലയുടെ നോഡൽ ഓഫീസറും അവരെ സംബോധന ചെയ്താൽ നന്നായിരുന്നു. അങ്ങനെ കേട്ടപ്പോൾ, പോകാതിരിക്കാനായില്ല.
ധാരാളം പെൺകുട്ടികൾ. എനിക്ക് സന്തോഷം തോന്നി. മിടുക്കർ. സിലബസ് നോക്കിയപ്പോൾ, കേന്ദ്ര/ സംസ്ഥാന സർക്കാരുകളുടെ എല്ലാ പദ്ധതികളും അതിലുണ്ട്. നാൽപ്പതോളം വിഭാഗങ്ങളുടെ പരിചയപ്പെടുത്തലുമുണ്ട്! ഇവയൊക്കെ നാളെ ഗ്രാമങ്ങളിൽ നടപ്പാക്കേണ്ടവർ വിടർന്ന മിഴികളുമായി മുന്നിൽ ഇരിക്കുന്നു!

‘ മൂവായിരത്തോളം കിലോമീറ്ററുകൾ അപ്പുറത്തു നിന്നാണ് എന്നെ പോലെ പലരും നിങ്ങളുടെ ദേശത്തെത്തിയത്. നിങ്ങൾക്കാകട്ടെ സ്വന്തം നാട്ടിൽ ജോലി ചെയ്യാനുള്ള ഭാഗ്യമുണ്ട്. അതിനെ കുറച്ചു കാണരുത്…വിനയം ഒരു ദോഷമാണ് എന്ന ചിന്ത പാടില്ല. വിനയത്തോടെ തന്നെ നല്ല ശക്തമായ ‘ NO’ പറയാനുള്ള പാടവം ആർജ്ജിക്കണം…ജോലി ചെയുമ്പോൾ തന്നെ, കൂടുതൽ പരീക്ഷകൾ എഴുതി ഇനിയും മുൻപോട്ടു പോകാൻ ശ്രമിക്കണം…’ എന്റെ ഇപ്പോഴും ശുദ്ധമല്ലാത്ത ഹിന്ദി അവർക്കു ബോധിച്ച ലക്ഷണമാണ് കണ്ടത്…എന്തായാലും മനുഷ്യനെ അക്കമല്ലാതെ നോക്കി കാണാൻ അവർക്കു കഴിയട്ടെ എന്ന് ഞാനും മനസ്സിൽ ആശംസിച്ചു.
*
ജില്ലയിൽ, പൊരി വെയിലത്ത്, പോലീസ് ട്രെയിനിങ് നടത്തുന്ന ചെറുപ്പക്കാരെ കണ്ടു. ചിലർ മാർച്ചു ചെയ്യുന്നു , ചിലർ ഓട്ടവും ചാട്ടവും  പരിശീലിക്കുന്നു. സൂര്യൻ തലയ്ക്കു മുകളിൽ. ടിയർ
ഗ്യാസ് മുതൽ, ബുള്ളറ്റ് പ്രൂഫ് വെസ്റ്റ്, തോക്കുകൾ, വെടിക്കോപ്പുകളും മറ്റും കണ്ടു.
സ്ത്രീകളായ പോലീസ് കോൺസ്റ്റബ്ൾസ് ശൗചാലയമില്ലാതെ ബുദ്ധിമുട്ടുന്നു.
സംഖ്യയല്ല, മനുഷ്യജന്മമാണ്. എന്തായാലും, അവർക്കും ടോയ്‌ലെറ്സ് കെട്ടാനുള്ള പ്ലാൻ ഉണ്ടാക്കി.

ബ്രിട്ടീഷ് കാലം മുതൽ സർക്കാർ ഡ്യൂട്ടിയിൽ എത്തുന്ന ഓഫീസർമാർക്ക് ഗാർഡ് ഓഫ് ഓണർ നൽകുന്ന പതുവുണ്ട്.
‘ശ്രീമാൻ, ഗാർഡ് നിരീക്ഷൻ കെ ലിയേ തയ്യാർ ഹൈ!’
ബയോനെറ്റ് വച്ച റൈഫിൾ കയ്യിലേന്തിയ പോലീസ് ഗാർഡ്.
‘സബാഷ്!’
പണ്ട്, വളരെ കാരുണ്യവാനായ സീനിയർ പഠിപ്പിച്ച പാഠമോർത്തു ഞാൻ ഉരുവിട്ടു.

*

ബഡാ മംഗൾ എന്ന് വിളിക്കുന്ന ഹനുമാൻ പൂജയുടെ ഒരു വിശിഷ്ട ഉത്സവം ഗ്രാമങ്ങളിൽ. ഗുസ്തി മത്സരം പൊടി പൊടിക്കുന്നു. തിളങ്ങുന്ന സാരിയും ഉടുത്തു ധാരാളം സ്ത്രീകൾ…അവർ ഉത്സാഹത്തോടെ സാധനങ്ങൾ വാങ്ങിക്കുന്നു. ബലൂൺ മുതൽ ആഭരണങ്ങൾ വരെ സുലഭം. ആൾക്കൂട്ടത്തിന്റെ ഇടയിൽ ജാതിമത ഭേദമില്ലാതെ കച്ചവടക്കാർ. ഈ ഒരു കാഴ്ച ഭാരതത്തിനു സ്വന്തം…ജീവന്റെ പ്രസരിപ്പാണ് എല്ലായിടത്തും…ഹനുമാൻ സ്വാമി ചിരിക്കുന്നതായി എനിക്ക് തോന്നി. എപ്പോഴും പ്രസന്ന വദനനായ ഗുരുവാണല്ലോ അദ്ദേഹം !

*

പാലം കടന്നു. യമുന ശാന്തയായി ഒഴുകുന്നു.

‘അഴകോടന്നഗരത്തിൽ തെക്കുകിഴക്കതു വഴി,
ഒഴുകും യമുന തന്റെ പുളിനം കാണ്മൂ…
ഇളമഞ്ഞ വെയിൽ തട്ടി നിറം മാറി നീല വിണ്ണിൽ
വിളങ്ങുന്ന വെണ്മുകിലിൻ നിര കണക്കേ…’

കുമാരനാശാൻ ‘കരുണ’ യായി മനസ്സിൽ ഓടിയെത്തി.

*

ഈ യാത്രയിലും പഠിച്ച പാഠം കാരുണ്യം തന്നെ.
**

Poetry Translation From Malayalam : Spaces/Edangal by Sacchidanandan

IMG_2498.JPG

Edangal ( Spaces) by Sacchidanandan

***

My moon rises in the hillside

Of Damascus,

Casting its beams on the Arabian tales.

My sun sets on the Atlantic:

Spreading darkness

From Lithuania to Liberia.

My stars make the Pacific Ocean shimmer,

Turning each island into gold.

My Thesaurus is filled with words

From the whole world:

Arabia, Iran, China, Portugal,

Rome, Netherlands.

Over the music of water emanating from Tamil,

The solid profoundness of Sanskrit.

Emerging from the Middle East,

A Himalaya.

My daily bread comes from Vidharbha

Where farmers kill themselves,

My drinking water from the Ganges

Where orphaned corpses float

My song is of the shrivelling river Nila,

My death is that of the pitch black Yamuna.

I sleep in solitude,

Remembering our Syrian driver Khalid,

In Aleppo.

( Would he be still alive?

What about his sweetheart, the girl who was

Our guide?)

Sometimes a  homeless Kurd

Steps into my dreams, and at other times

A Rohingyan refugee.

I cannot understand Gikuyu,

I haven’t even visited Palestine till now.

I burnt all the evidences of my having lived

In this world.

From the ashes, like a Phoenix

Which cannot fly,

A  single thought remained on the earth-

It still lays eggs.

One day, from one of those

A white sun might rise in my village.

Remembrances of my existence might be seen

As dark specks on it.

Only words fall into my begging bowl:

Compassion, Love, Sacrifice.

Words.

The black hole formed by words.

***

(All mistakes of translation are mine. It was too beautiful to let go!)

 

 

 

 

 

 

 

 

 

The Sentence and Other Poems: Professor VeeranKutty (Translation from Malayalam)

IMG_2030

1. Memorial

Watch the flight of the milk weed fluff,

A very humble effort indeed.

Wingless,

It is disallowed the crossing of borders,

And denied the  ownership of the skies.

Yet it flies, carrying the seed

Cradled like an infant.

‘Under the shade of the tree

It imagines-

Some one will  rest tomorrow.’

The milk weed fluff is unaware of these lines.

In the weightlessness

Of its ignorance

It flies.

In the compassion that we show

By not calling it a bird,

It might float a bit more distance.

A humble but valiant effort!

Where it falls,

Unknown to anyone,

A plant might stand

In memorium

Tomorrow.

2.  Embrace

The trees that we planted

Far apart from each other,

Terrified that their leaves would touch-

Their roots are embracing ardently

Under the earth.

3.  A Dazed Mind

That day you waited

For the ants to leave,

Before you washed the tea cup.

You stepped softly on the ground

Not wanting to harm any living thing.

You did not pluck any flower,

Instead opened the bird cage wide.

Really,

Who can  ever hide

A mind dazed with love?

4. Silent Girl

Hey girl,

You, who do not speak much!

Your undisplayed love

Is like the  splendid flowering of a tree

Unseen by anyone,

Hidden far within a deep forest.

5. Yet

Yet God does not decide to end this world.

Why?

He must be waiting for those two

Deeply in love,

Sitting in some corner of this world,

To stop their conversation.

One can safely surmise that

The world will not be ending very soon.

6.  After You Left

Some colours disappeared,

Some fragrances vanished,

The sounds stopped in entirety.

This place  here-was constructed from

All those shortcomings,

After you left.

7. The sentence

As punishment for the crime,

The sentence was to circle the world.

The plea was to request

That both should endure it together;

And circle a million times,

Not just once.

****

 

 

 

 

 

 

 

Taj : Vijaya Lakshmy (Translation)

She died and the village grieved.

She was never a victim-she was the rescuer, always. She led people to greener pastures, helping to redeem the hunger, that was without origin or reason.As they gazed, she sparkled, shining bright. Reached a height that could not be gained by either the green grass or the great tree.

In the evenings when the children dribbled balls across the meadows, and the women lighted lamps in their homesteads and the men returned to homes loyally- she rose in the village skies.

At least for one soul.

The days went like this :  Food for a vagabond puppy, a support for a feeble old man and bread for the neighbour’s wife who came furtively seeking her help.

Wounds?  She let those heal in silence. Since she turned her impurity into good deeds, the village considered her a good omen.

She had nothing to hide. That day too, she sat on the porch, leaning against a pillar . She had forgiven herself-the Queen mother of pains. She had forgiven those great faces too, whose hungers she had appeased. She had let go of whatever had been hers.

The village never built her a memorial. She was the Taj Mahal.

(2010, Vijayalakshmy, Malayalam)