കിസ്സാ കുർസി കാ (അഥവാ ഒരു അധികാര കസേരയുടെ കഥ)

psalm131thinline

ക്ഷുത്തും ദാഹവും മനുഷ്യന് അഹങ്കാരം കളയാനും കൂടിയാണ് ദൈവം നൽകിയത് എന്ന് ഇന്നലെ ഒരിക്കൽ കൂടി തോന്നിപ്പോയി. അല്ലെങ്കിൽ ‘അമ്പട ഞാനേ’ എന്ന ഭാവം കൊണ്ട് നമ്മളൊക്കെ ഭസ്മമാക്കി കളഞ്ഞേനെ ഈ ലോകത്തെ!

വിധാൻ പരിഷദിന്റെ കമ്മിറ്റി മീറ്റിംഗാണ് വേദി. പല രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടികളിലെ നേതാക്കൾ ഒന്നിച്ചു കൂടുന്ന സ്ഥലം. അവിടെ , ഭക്ഷ്യ സുരക്ഷയെ കുറിച്ച് അവർക്കുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും നിർദ്ദേശങ്ങളും കേട്ടറിഞ്ഞു മറുപടി പറയാൻ ബാധ്യസ്ഥരായാണ് എന്റെ ടീം എത്തിയത്. ഭക്ഷണത്തോടൊപ്പം മരുന്നുകളും ബ്ലഡ് ബാങ്കുകളും മറ്റും പ്രവൃത്തി പരിധിയിൽ വരുന്ന വിഭാഗമാണ്.
ഒട്ടനവധി ഡിപ്പാർട്മെന്റുകളെ വിളിച്ചു കൂട്ടിയിരുന്നു : പുതിയ അദ്ധ്യക്ഷനായി ഒരു നേതാവ് ചാർജ് എടുത്തതേയുള്ളൂ.

നമ്മൾ ഒരു മുറിയിൽ ചെന്നാൽ ആദ്യം ചെയുന്നത് എന്താണ്? ഇരിക്കാൻ വെമ്പൽ കൂട്ടും, അല്ലേ? അങ്ങനെ ഞങ്ങളും കുറച്ചു സീറ്റുകളിൽ സ്ഥാനം പിടിച്ചു. ഒരു സീറ്റിനു കുറവ്. അപ്പുറത്തിരിക്കുന്നയാൾ ഒന്ന് അഡ്ജസ്റ്റ് ചെയ്താൽ, അതും പരിഹരിക്കാവുന്നതേയുള്ളൂ.
‘സാഹിബ്, നിങ്ങൾ കൃപയാ ഒരു സീറ്റ് മാറി ഇരിക്കാമോ ?’ (അത് മലയാളം പരിഭാഷ) ഞാൻ ചോദിച്ചു. വിനമ്രത എപ്പോഴും നല്ല ആഭൂഷണമാണ് എന്നാണ് ജീവിതം പഠിപ്പിച്ചിട്ടുള്ളത്.
തല ചെരിച്ചു, പുച്ഛ ഭാവത്തോടെ അയാൾ പറഞ്ഞു, ‘സാധ്യമല്ല. എത്ര പേരാണ് നിങ്ങളുടെ ടീമിൽ ? ഞങ്ങളൊക്കെ മാറി എന്താ പിന്നിലോട്ടു ഇരിക്കാനോ നിങ്ങൾക്ക് വേണ്ടി?’

അദ്ധ്യാത്മ രാമായണത്തിൽ ‘കുംഭകർണ്ണന്റെ നീതി വാക്യം’ എന്നൊരു സുന്ദരമായ ഭാഗമുണ്ട്. ഉറക്കത്തിൽ നിന്നും എണീൽപ്പിച്ചു ‘എന്നെ രക്ഷിക്കണം’, എന്നു പറയുന്ന രാവണനോട് ജ്ഞാനിയായ കുംഭകർണ്ണൻ പറയുകയാണ് :
‘നല്ലതും തിയ്യതും താനറിയാതവൻ, നല്ലതറിഞ്ഞു ചൊല്ലുന്നവർ ചൊല്ലുകൾ
നല്ലവണ്ണം കേട്ടുകൊള്ളുകിലും, നന്നതല്ലാവർക്കുണ്ടോ നല്ലതുണ്ടാകുന്നു?’

നല്ലതു കേട്ടാലും തിന്മയാണെന്നു തോന്നുന്ന വമ്പന്മാർ രാവണന്മാർ , ത്രേതാ യുഗത്തിലെപ്പോലെ കലിയുഗത്തിലും ധാരാളം!

ബൈബിളിൽ , സുഭാഷിതങ്ങളിൽ, (25 -26) ഒരു ഉപദേശമുണ്ട് :
‘ഭോഷനോട് അവൻ്റെ വിഡ്ഡിത്തത്തിനൊപ്പിച്ചു മറുപടി പറയരുത്. നീയും അവനു തുല്യനെന്ന് വരും.’
ഒന്ന് ഞെട്ടിയെങ്കിലും ഞാൻ പറഞ്ഞു, ‘അതിന് ഇത്രയ്ക്കു ഈഗോ വേദനിച്ചോ? ഒരു സീറ്റ് നീങ്ങി ഇരിക്കാമോ എന്ന് മാത്രമല്ലേ ചോദിച്ചത് ?’
അപ്പോൾ അതാ വരുന്നു അടുത്ത ഉത്‌ഘോഷം “ഹും ! ഞാൻ ഒരു അഡിഷണൽ കമ്മിഷണർ ആണ്!’

ഇനിയിപ്പോൾ സുഭാഷിതങ്ങളിലെ അടുത്ത വരി തന്നെ രക്ഷ !
‘ഭോഷന് തന്റെ ഭോഷത്തത്തിനു തക്ക മറുപടി കൊടുക്കുക; അല്ലെങ്കിൽ താൻ ജ്ഞാനിയാണെന്നു അവൻ വിചാരിക്കും.’

‘ താങ്കൾ വന്നു എന്റെ സീറ്റിൽ ഇരുന്നാലും. ഞാൻ മാറി തരാം.’ ഞാനും എന്റെ ടീമും എണ്ണീറ്റു എതിരെയുള്ള വരിയിൽ പോയിരുന്നു.

കുറച്ചു കഴിഞ്ഞപ്പോൾ മുൻപ് ഞങ്ങളുടെ ബോസ്സായിരുന്ന മാഡം മുറിയിൽ കടന്നു വന്ന്, ഐസ് പരുവത്തിലായിരുന്ന അയാളുടെ അടുത്ത സീറ്റിൽ ഇരുന്നു. സന്തോഷത്തോടെ എന്നോട് സംസാരിക്കാൻ തുടങ്ങി.

മീറ്റിംഗ് കഴിയുന്ന വരെ മേൽ കക്ഷി ‘കമാ’ എന്നൊരു അക്ഷരം മിണ്ടിയില്ല. അയാൾ പിന്നെ കണ്ണുയർത്തി നോക്കിയതുമില്ല. സ്ഥാനമാനങ്ങൾ സീറ്റുകളുടെ കയറ്റി ഇറക്കങ്ങളിൽ കോട്ടം തട്ടുന്നവയല്ല എന്ന് അയാൾക്കും ബോധിച്ചു കാണണം.
**

Jiski Zuban Urdu Ki Tarah…

When I first encountered Urdu in my official work, I sought help. I was an Assistant Collector Under Training and the RA Babu (Revenue Assistant) of the Collectorate was an erudite gentleman whose English was exquisite.He was a product of the famous Allahabad University. Most of the official lingua franca had vestiges of the rich Awadh history woven intricately into it. Especially the  revenue and the police records- fundamental to administration.

Later, when I sat down to listen to learned lawyers argue about revenue records as a Judicial Officer,  I started asking them directly about words which puzzled me.

‘Kayam Mukami’ hona hai madam- said one learned counsel.

The only Kayam that this Keralite had heard of was in  the dish of sambhar- as the astoefida that my mother used to add for taste!

‘What is this kayam business?’ I had asked the counsel politely- and he, used to the eccentricities of Officers who struggle with their language, obliged happily enough. It was the Urdu for Substitution of a name  in the place of another ( especially relevant in mutation of land records)

Whew! That was tough for a novice.

*

When there are traces of Persian, Turkish, Rekhti, Hindustani, Khadi Boli, Braj, Awadhy, Bhojpuri, Bundelkhandi, Urdu, Sanskrit…when all these blow about in the wind, what do you do? You learn to appreciate the loveliness of it all. The great syncretic, eclectic culture that this beautiful mixture produces.

So much so that now I am confident that I can enjoy the nuances ( to a certain extent) of lovely ghazals, with the help of a few translation websites or transliteration works.

Since I am reading SundarKanda of Tulsidasji and trying to understand it, it was delightful to encounter the Urdu poetry on Ramayana by Brij Narain Chakbast (1882-1926): lawyer, freedom fighter and poet par excellence. I found it in a book by Raza Mir entitled ‘ The Taste of Words’: An introduction to Urdu Poetry.

One paragraph from Chakbast’s Ramayan Ka Ek Scene ( In which Ram comes to take leave of Kausalya, his Mother). It is written in the Mussaddas tradition( Usually adopted for the Marsiya form to describe the Battle of Karbala in Islamic history- elegies are written in this style among others)

(Kausalya speaks her mind in anguish…)

Leti kisi faqeer ke ghar mein agar janam

Hota na meri jaan ko samaan ye baham

Dasta na saanp ban ke mujhe shaukat-o-hasham

Tum mere lal, tthe mujhe kis saltanat se kam?

Main khush hoon, phoonk de koi is takht-o-taaj ko

Tum hi nahin, to aag lagaoongy raaj ko

If I were born in a faqir’s home( beggar’s house)

I would not have faced this state of life

The serpent bite of  this show and prestige would not have bitten me then

You my beloved son, were you not a Kingdom in yourself?

I would be happy if someone were to burn down this throne and crown

If you are not there, I shall  surely burn  this kingdom down

*

And so, the magic of language- in different tongues,  we speak the same divine language of emotions- understood by every human being in his or her own way.

I bow to Serendipity again and hum a few lines…as my Ram speaks in lovely Urdu to his mother, calming her down…

Shayad khizaan se shakl ayaan ho bahaar ki

Kucch maslahat Isi mein ho Parwardigaar ki

Perhaps from this Fall( autumn) would a new spring arise

Perhaps it is a  divine machination of the Supreme Being

**

Shadow and Light

In Kerala folk versions of Mahabharata, there is one which has the story of ” shadow kill” or Nizhalkutthu. Duryodhan hires a hunter who  dabbles with black magic  and asks him to kill off the Pandavas by performing Nizhalkutthu. Literally, it means, stabbing the shadows dead- leading to the death of the living bodies. Something like a shadowy voodoo ritual. The hunter returns home victorious, with many gifts from the King,  telling his wife that he killed off five fledglings of a bird using black magic. She  understands that the Pandavas are dead; and is outraged by his evil. Then, to show him what it really means to lose an off spring,  she kills their son in front of him.

The famed film maker Adoor Gopalakrishnan made a movie by the same name, Nizhalkutthu, based on the story of the last hangman of Travancore. The symbolic meaning of the original story, was carried on in the film, about meaningless killings- whether done as part of duty or to teach a lesson.

In the original Nizhalkutthu Attakatha, based on which Kathakali is performed, Lord Krishna gives life to the dead Pandavas and also to the dead son of the hunter. All is well, and of course, innocents do not die in a meaningless manner. The viewer is happy and hopefully has reflected on the way,  human talents are wasted in unethical ways for the sake of earning the King’s favours. Perhaps, he or she also reflected on the impulsiveness of human nature and how ‘an eye for an eye ‘ philosophy of the huntress, left everyone blind.

In Sundarakanda of  Sri Ramcharitmanas by Goswami Tulsidasji,  is the description of the Shadow-Catcher! She is a demon, who lives in the oceans and catches the shadows of everything that flies in the sky. She pulls the shadows that are reflected on the water .  All which  once flew in the sky, fall down into her clutches. She proceeds to eat them. Well, she meets her match in Hanumanji, whose shadow she catches.He sees through her evil, kills her and proceeds to Lanka.

” Nisichary ek sindhu mahu rahai/ Kari maya nabhu ke kha gahaye

Jeevi janthu je  gaganchar udahy/ Jal biloki tinh hai parichahy

Gahai chah sak soh na udai/Ehi bidhi Saha gaganchar khayi

Soyi chal Hanuman kah kinha/ Tasu kapadu kapi turanthuhu chinha”

I am intrigued by the  similiar tale from  Mahabharatha of  the South and  Ramayana of  the North. Shadow Catchers and Shadow Stabbers are so common in society. They specialise in destroying high spirited beings through manipulation and games behind their backs. Gossip, petty talk, conspiracy, plain evil lead to many deaths- symbolic and real.

Did the great writers, want us to ruminate on Soul Catchers and Soul Stabbers of the mortal kind? After all, to destroy one’s spirit is an equal form of murder.

Like Lord Krishna who gave life back to the innocent victims, it is time perhaps to wonder on whether we contribute to killing off spirits of people who are near us or whether we give life and energy to others through our words and efforts. And whether we have the spirit to call a shadow catcher in the sea/ rye/ nearby -by the name and stop his or her nefarious functioning like Hanumanji himself.

*******