Melodies from the Flutes

ikiru

In Italo Calvino’s essay ‘Why read the classics?’ he quotes Cioran.

While the hemlock was being prepared, Socrates was learning a melody on the flute.’What use will that be to you?,’ he was asked. ‘At least I will learn this melody before I die.’

Following such melodies, I ended up watching Kurosawa’s Ikiru, loosely inspired by Leo Tolstoy’s  novella, ‘The death of Ivan Ilyich.’  The purpose in Watanabe’s life- to build a children’s park over an erstwhile cesspool- gave him joy in the end. I remembered Socrate’s flute lesson then.

Post script: The passing reference to Mephistopheles and the quip about not asking for Watanabe’s soul, brought Kurosawa’s brilliance home…Take a salute Goethe and Marlowe!

How many nations connected via classics, I ruminated…

**

I have found selfless people the most happy in my life.

Like my favourite Sister who is filled with such enthusiasm ( The etymology reveals the meaning: The God within) when she gets to serve the needy and poor. She is an active social worker and is always full of plans for the day: a self help group of poor women, coaching classes for the government school children to supplement their learning, providing creative projects to disabled children, arranging for toilets to cerebral palsy affected families…Her to-do list is endless and so is her positive energy!

I find that joy in those who take pride in their life goals: sincere teachers, sincere doctors, sincere mothers… And I find that spark missing from those who aim at pleasure as the goal of life. Perhaps it is my skewed perspective; but I guess a lot of Harvard Business Review articles tend to substantiate my observation.

Why do we read classics? Why do we work? Why do we learn music? Why, why…happiness and meaning are surely  side effects of a deeper pursuit.

May we have the courage to find worthy goals in our lives.

Yes, I have to read ‘The Odysseys Within’ now…:)

Meanwhile listen to this:

***

 

 

ഈശ്വര നാമം

 

vivekalways

‘ ദൈവമേ! ഭ്രാന്തെടുക്കുന്നു…ഇത് എന്തൊരു ലോകം! എനിക്ക് ഇതിൽ ഇടമുണ്ടോ? ‘
ഇങ്ങനെ ചിന്തിക്കാത്തവർ കുറവാകും ഇക്കാലത്ത്‌ .
( നിങ്ങൾ ഇങ്ങനെയുള്ള മനോവ്യാപാരങ്ങളിൽ ഏർപ്പെടാത്ത വ്യക്തിയാണെങ്കിൽ ഒരു സ്പെഷ്യൽ നമോവാകം!)
എന്തായാലും എനിക്കിങ്ങനെ കൂടെക്കൂടെ തോന്നാറുണ്ട്.

പണ്ട് കാലത്തായിരുന്നെങ്കിൽ, ഇത്തരം ‘angst’ വകുപ്പിൽ പെട്ട് ഉഴലുമ്പോൾ, നല്ല ഒരു പുസ്തകം വായിച്ചാൽ മതിയാകും. ഇല്ലെങ്കിൽ, അറിവുള്ള വല്ലവർക്കും കത്തെഴുതാം…കവിതാ പാരായണത്തിൽ തത്കാലം കുറച്ചു നേരം വിഷമങ്ങൾ മറക്കാം. ഇതിനും പറ്റിയില്ലെങ്കിൽ സമൂഹത്തിന് നന്മയുണ്ടാക്കുന്ന പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ വ്യാപൃതരാവാം.ഇത് അനുഭവങ്ങളുടെ വെളിച്ചത്തു നിന്ന് പറയുന്നതാണ്.

ഇന്നിപ്പോൾ, ‘ എന്നെ കഴിഞ്ഞേ ലോകമുള്ളൂ’ എന്ന മട്ടിൽ നടക്കുന്ന മനുഷ്യരുടെ ഇടയിൽ, ‘ എൻ്റെ വീട്, എൻ്റെ വസ്ത്രം, എൻ്റെ cool quotient, എൻ്റെ ഫോട്ടോ…’ എന്ന പ്രളയത്തിൽപ്പെട്ടു വിഷമിക്കുമ്പോൾ, മനസ്സ് പറയുന്നു:

“ഇനി നീയും കൂടി കൂവണ്ട കേട്ടോ! അല്ലെങ്കിൽ തന്നെ ഭൂമിയ്ക്ക് ശബ്ദ കോലാഹലങ്ങൾ സഹിക്കാൻ വയ്യ എന്നായിട്ടുണ്ട്! എങ്ങാനും അടങ്ങിയിരുന്നു ഈശ്വരനാമം ജപിച്ചോ!’

പണ്ട് എം ടി യുടെ തിരക്കഥകളിൽ സ്ഥിരം കാണുമായിരുന്നു : ( മീനാക്ഷിയമ്മ , പ്രായം 40- 45 , കാലുംനീട്ടിയിരുന്നു അദ്ധ്യാത്മ രാമായണം/ഭാഗവതം വായിക്കുന്നു.) എൻ്റെ പ്രായം അതും കഴിഞ്ഞു ! അതിനാൽ അതൊരു ഓപ്ഷൻ തന്നെയാണ്.

***

കുഞ്ഞുങ്ങളുടെ മേലുള്ള ആക്രമണങ്ങൾ തടയുക : വിഷയത്തിൽ സംസാരിച്ചത് അഡിഷണൽ ജില്ലാ ജഡ്ജി പദവിയിലിരിക്കുന്ന ബഹുമാന്യയായ വനിത . എത്ര വിനയം, എത്ര അറിവ് . മൂന്നു വയസ്സുള്ള പെൺകുഞ്ഞിനെ മിഠായി നൽകി കൂട്ടികൊണ്ടു പോയി ഉപദ്രവിച്ച ദുഷ്ടന് ആറു മാസത്തിനുള്ളിൽ ശിക്ഷ വിധിച്ച കഥ പറഞ്ഞു . എന്നിട്ട് കേട്ടിരുന്ന സ്കൂൾ കുട്ടികളോട് പറഞ്ഞു ” മക്കളെ, എല്ലാവരേയും വിശ്വസിക്കല്ലേ ! ഒരു അപേക്ഷയാണ് !’
പതിനാലു വയസ്സുള്ള പെൺകുട്ടി ആത്മഹത്യ ചെയ്തതതു   പറഞ്ഞു പ്രിൻസിപ്പൽ. പാവം കുട്ടി. അവളുടെ ഫോട്ടോ morph ചെയ്തു വൈറൽ ആക്കി ഗ്രാമത്തിലെ ഒരു ‘ദബാംഗ്’ അഥവാ ഗുണ്ട. കടുത്ത മനസ്സമ്മർദനത്തിനു വഴങ്ങി അവൾ വിഷം കഴിച്ചു. അവളുടെ അമ്മ അതിൻ്റെ ആഘാതത്തിൽ നിന്നും പുറത്തു വന്നിട്ടില്ല. അയാളെ ഇപ്പോഴും പിടികൂടിയിട്ടില്ല. പോലീസിൽ റിപ്പോർട്ട് എഴുതിക്കാൻ വളരെ കഷ്ട്ടപ്പെട്ടു .
ഇനിയെന്ത് ചെയ്യും?
അപ്പോൾ വേറൊരു കഥ കേട്ടു : ദിവസവും ചോറും കറിയും മേടിച്ചു കൊടുത്തു കൊണ്ട് പാവപ്പെട്ട , ചെറിയ പെൺകുട്ടികളെ ദേഹവ്യാപാരത്തിനു ഉപയോഗിച്ച ഒരുവൻ. പെൺകുട്ടികളുടെ കൈകൾ നിറയെ ബ്ലേഡ് കൊണ്ടുള്ള മുറിപ്പാട് ! ‘
‘മാഡം ! മയക്കു മരുന്നും മറ്റും കൊടുത്തു പലർക്കും കാഴ്ച വയ്ക്കും. പകൽ ഭിക്ഷയെടുപ്പിക്കും. വയറു നിറച്ചു ആഹാരം- അതായിരുന്നു അതുങ്ങളുടെ സ്വപ്നം!’
കേട്ടിരുന്നപ്പോൾ തോന്നി, ദൈവമേ, ചെയ്യാൻ എന്ത് മാത്രം ജോലി കിടക്കുന്നു. കണ്ണീരു ഒഴുകിയൊഴുകി തളർന്ന അമ്മമാര് ചുറ്റും. അപ്പോളാണോ നമ്മുടെ ‘angst/existential dilemma?’

നാം കാണുന്നതിനും അപ്പുറം ഒരു ലോകം. അവിടെ നമ്മുടെ ഒരു സ്നേഹ സ്പർശനം ആവശ്യപ്പെടുന്ന എത്രയോ ആളുകൾ.
സ്വാമി വിവേകാനന്ദൻ പറഞ്ഞിട്ടില്ലേ : ” ഒരു ജീവിയുടെ കണ്ണീരു തുടയ്ക്കൂ…അപ്പോൾ അനന്തമായ പ്രപഞ്ച ശക്തി നിന്നിൽ വന്നു ചേരുന്നു .”
ചിലപ്പോൾ അതാവും  ഏറ്റവും നല്ല ഈശ്വര പ്രാർത്ഥന.
***

മണ്ണിലോട്ടു തിരികെ …

cavafy

മലയാള ഭാഷയെ സ്‌നേഹിക്കുന്ന ആരും ഓർക്കുന്ന ചില സിനിമ സംഭാഷണങ്ങളുണ്ട്. പ്രിയപ്പെട്ട എം ടി വാസുദേവൻ നായർ സാറിന്റേതാണവ.

ആരൂഢം:

വർമ്മ: കോൺവെൻറ് ഇൻഗ്ലീഷില് നാല് മുറിവാചകം പറഞ്ഞാൽ വിജ്ഞാനത്തിന്റെ അങ്ങേത്തലയെത്തിയല്ലോ. ഉണ്ണി അക്ഷരം പഠിക്കണ പുസ്തകം കണ്ടിട്ടുണ്ടോ? A for Apple..I for Igloo ! ‘Igloo’ എന്താണെന്നറിയ്യോ?പറയൂ!
ഇന്ദിര മിണ്ടുന്നില്ല.
വർമ്മ : അറിയില്ല. Igloo’ ട്യുന്ദ്ര പ്രദേശത്തെ എസ്കിമോ വർഗ്ഗക്കാർ മഞ്ഞിലുണ്ടാക്കുന്ന കുടിലാണ്. ഒരു നല്ല വാചകം സായ്‌പിന്റെ സുന്ദരമായ ഇംഗ്ലീഷിൽ പറയാനാവില്ല. ശുദ്ധ മലയാളത്തിലും ആവില്ല.സോറി, മലയാളമല്ല , മലയാലം! വേരുകൾ സമസ്തം നഷ്ട്ടപ്പെട്ട ഒരു വർഗ്ഗം. നമ്മളൊക്കെ. ഞാനടക്കം.

ആരണ്യകം :

ചെറുപ്പക്കാരൻ : തെറ്റോ ശരിയോ എന്നറിഞ്ഞുകൂടാ. ഞാനിങ്ങനെയൊക്കെയായി. എനിക്ക് വേണ്ടിയല്ല. കുട്ടിയ്ക്ക് മനസ്സിലാവുന്ന വിഷയമല്ലാത്തതു കൊണ്ട് വിസ്തരിക്കുന്നില്ല. വീട്ടിൽ എല്ലാവരുമുണ്ട്; അമ്മിണീടെ പ്രായത്തിലുള്ള അനുജത്തിയുമുണ്ട്. പക്ഷെ..അവരാരും ഇപ്പോ ക്ലെയിം ചെയ്യില്ല . ഇടയ്ക്ക് അവളെ മാത്രം ഓർമ്മ വരും ..അമ്മിണീടെ അതേ ഛായ. മൃഗമല്ല , ആവരുതെന്നുണ്ട് . നല്ല വീട്, നല്ല കുടുംബത്തിന്റെ അറ്റമോസ്‌ഫിയർ, നല്ല ഭക്ഷണം, ധാരാളം പുസ്തകങ്ങൾ .ഇതൊക്കെ എനിക്കും ഇഷ്ടം! മൃഗമല്ലാത്തതു കൊണ്ടുതന്നെ.
അമ്മിണി : പിന്നെയെന്തിനീ…?
ചെറുപ്പക്കാരൻ : എനിക്കു മാത്രം പോരല്ലോ ഇതൊക്കെ!

വെള്ളം :

വികാരി: ഈറ്റ വീട്ടുകാർക്ക് സംഘം , പരമ്പു നെയ്ത്തുകാർക്കു സംഘം …എന്തായിത്?
തമ്പി : തെറ്റാണോ അച്ചോ ? ഹും ..അറിവില്ലാത്ത ഗലീലിയോ മുക്കുവരെ ആദ്യം സംഘം ചേർത്തത് ആരാണച്ചോ?

മാത്തുണ്ണി: നിന്റെ അപ്പൻ വക്കീൽ സാറ് എനിക്കെതിര് നിൽക്കില്ല. അത് നിനക്കറിയാമോ?
തമ്പി : എന്റപ്പൻ പലതിനും എതിരാണ് : ദിവാൻ വാഴ്ചയ്‌ക്കെതിര് നിന്നു പോയി. ചൂഷണത്തിന് എതിര് നിന്നതു കൊണ്ട് പണക്കാരനാകാതെ പോയി .
വികാരി : നിന്റെയപ്പന് വയസ്സെഴുപതായി . മരിച്ചാൽ പള്ളിപ്പറമ്പിലടക്കണ്ടേ?
തമ്പി : ഹും …നീ മണ്ണാകുന്നു , മണ്ണിലേക്കു തിരിച്ചു ചേരുന്നു ..ശരിയല്ലേ അച്ചാ ? പള്ളിപ്പറമ്പിനു പുറത്തും മണ്ണില്ലേ?

***

ശ്രീ എം മുകുന്ദന്റെ ചെറുകഥ “സിറ്റി ക്ലബ്ബിലെ സായാഹ്‌നം .”
സുന്ദര വസ്തുക്കളുടെ , സുന്ദര മനുഷ്യരുടെ വൈരൂപ്യങ്ങൾ കാട്ടി തന്ന്, മൂർച്ചയുള്ള ഒരു കത്തി കൊണ്ട് നമ്മുടെ ജീവിത ലക്ഷ്യങ്ങളെപ്പറ്റി പുനർചിന്തിപ്പിക്കുന്ന കഥ.

അടച്ചു വച്ച പുസ്തകങ്ങൾ, തിരക്കഥകൾ …എല്ലാം പൊടി തട്ടി തുറന്നാൽ തോന്നും : എത്ര കാലിക പ്രസക്തമാണ് ! ഒരിക്കലും മാറാത്ത ജീവിത സത്യങ്ങൾ.

 

 

രുദാലികളുടെ ലോകം…

hands-

പ്രൊഫസർ Robert Alter ഉടെ Hebrew Bible translation കിട്ടിയത് നിമിത്തമായി. ഞാൻ പരിഭാഷപ്പെടുത്തുന്ന പുസ്‌തകത്തിൽ ചിന്തിപ്പിക്കുന്നതും, പുനർവിചാരണയ്ക്കു വിധേയമാക്കുന്നതുമായ പലതും ഒരിക്കൽ കൂടി വായിച്ചു നോക്കാനും, അതിൻ്റെ വേരുകൾ തേടി പോകാനും കഴിഞ്ഞു. കിട്ടാതെ കിടന്ന ഒരു റഫറൻസ് , ഒരു വാക്കിന്റെ etymology ‘തേടിയ വള്ളി കാലിൽ ചുറ്റി’ എന്ന് പറഞ്ഞ മാതിരി , ‘Prophets , വോളിയം 2’ എന്ന പഠനത്തിലൂടെ എന്റെയടുക്കൽ വന്നു ചേർന്നു.

(ഈശ്വരന്റെ ഒരു ചെറു പുഞ്ചിരി മാതിരി ! നീയറിയാതെ ഒരു പുൽക്കൊടി പോലും അനങ്ങുന്നില്ലല്ലോ! ഞാൻ ആ വാക്യത്തിന്റെ ഉത്ഭവം തപ്പി നടക്കുന്നത് നീ കണ്ടല്ലോ; ദയാവായ്പോടെ കനിഞ്ഞല്ലോ ! ഞാൻ തേടുന്നത് കണിശമായി അപഗ്രഥിക്കുന്ന, സംശയ നിവൃത്തി ചെയ്ത ആ രണ്ടാം volume തന്നെ നീ കൊണ്ട് തന്നല്ലോ ! ഇനിയും നിന്റെ കനിവിന്റെ പാത്രമാവാൻ അവസരങ്ങൾ തരണേ !)

**

ഡിംപിൾ കപാഡിയയുടെ ‘രുദാലി’ കണ്ടത് പലരും ഓർമ്മിക്കും. കുടുംബത്തിൽ മരണം സംഭവിച്ചാൽ കൂട്ടക്കരച്ചിലിനു വരുന്ന സ്ത്രീകളാണ്. അവരുടെ വർഗ്ഗ തൊഴിലാണത്.
( ശരിക്കുള്ള ‘രുദാലി’ എന്ന കഥ , മഹാശ്വേതാ ദേവിയുടേതാണ് .ആ കഥയും സിനിമയുടെ കഥയുമായി പുലബന്ധം പോലുമില്ല.)

അങ്ങനെ ‘The keening women’ എന്നൊരു റഫറൻസ് കണ്ടു പഠനത്തിൽ. (Jeremiah 9 :10 )
‘ Meqonenot ‘ എന്ന പുരാതന ഇസ്രായേലി രുദാലികൾ ! കരയാൻ നേതൃത്വം കൊടുക്കുന്ന ‘വൈസ് വിമൻ’. പല സമൂഹങ്ങളിലും//സംസ്കാരങ്ങളിലും പല പേരുകളിൽ ഇവരുണ്ടായിരുന്നു എന്ന് കണ്ടെത്തൽ!

‘ There are many indications in the Bible that there was a class of  professional keening women, meqonenot, in ancient Israelite society, as in many other cultures, who performed public rites of wailing at times of bereavement and perhaps also led the general populace in mourning…’

അതെന്നെ ഒന്ന് പിടിച്ചു നിർത്തി. കരയാൻ മുന്നിലുള്ള സ്ത്രീ ; ആൾക്കൂട്ടത്തെ വിലപിക്കാൻ പ്രേരിപ്പിക്കുന്ന സ്ത്രീ ; കരച്ചിലിലൂടെ ‘CATHARSIS’ സംഭവ്യമാകുന്ന സ്ത്രീ…!
നമ്മളത് കാശ്മീരിൽ കാണുന്നു , തമിഴ് നാട്ടിൽ കാണുന്നു, കേരളത്തിൽ കാണുന്നു , മനുഷ്യജന്മമുള്ള എല്ലാ ദേശങ്ങളിലും നിലവിളിക്കുന്ന സ്ത്രീകളുടെ , രുദാലികളുടെ, കണ്ണുനീർ കാണുന്നു. കരഞ്ഞു കരഞ്ഞു ‘വൈസ് വിമൻ ‘ ആകുന്നതാണോ എന്നറിയില്ല.

കാത്തുവ കേസിൽ ഒരു മനുഷ്യക്കുഞ്ഞിനെ ദ്രോഹിച്ച രീതികൾ വായിച്ചു മനം മടുത്തു പ്‌രാകി കൊണ്ട് മനുഷ്യ ജന്മങ്ങളെ തന്നെ പഴിച്ചപ്പോൾ, നിലവിളിക്കുന്ന അമ്മമാരുടെ പടം മനസ്സിൽ തെളിഞ്ഞു.
മനുഷ്യ രൂപത്തിൽ ദൈവവും ചെകുത്താനും നടന്ന, നടക്കുന്ന ഈ ഭൂമിയിൽ, എന്തറിഞ്ഞിട്ടാണ് ‘കരയാൻ വേണ്ടി സ്ത്രീകളെ’ സമൂഹം പണ്ടേ മാറ്റി നിർത്തിയത്?

**

Marianne Williamson ഇന്റെ  ‘Illuminata : Thoughts, Prayers , Rites of Passage’ കയ്യിൽ വന്നു ….അതിൽ  ജോലികളെ കുറിച്ച് ഒരു വരി ..
‘The meaning of work, whatever its form, is that it be used to heal the world.’

നമ്മുടെ ജോലികൾ അഥവാ പ്രവൃത്തികൾ എവിടെയോ, എങ്ങനെയോ ‘salve ‘ അല്ലെങ്കിൽ ‘മരുന്നായി’ മാറണം. അപ്പോൾ ദൈവം തന്ന കഴിവുകൾ സന്തോഷത്തിന്റെ പാതകളാവുന്നു. എത്ര നല്ല ചിന്ത! വീട് വൃത്തിയായി, ‘sanctuary from ദി outside noise ‘ എന്ന രീതിയിൽ സൂക്ഷിക്കുന്ന വ്യക്തിയും, ഗഹനമായി ചിന്തിച്ചു എഴുതുന്നയാളും, രോഗിയെ പരിചരിക്കുന്ന ഡോക്ടറും എല്ലാം അപ്പോൾ ഒരേ പാതയിൽ …!

‘ ഞാൻ പ്രകാശൻ’ എന്ന സിനിമ കണ്ടപ്പോൾ കിട്ടിയ പാഠമോർത്തു : നഴ്‌സായി അഭിമാനത്തോടെ ജോലിയെടുക്കുന്ന പ്രകാശനും   , ശുണ്ഠി മൂത്തു, ഭിക്ഷ കൊടുക്കാൻ താമസിച്ച വീട്ടമ്മയെ ശപിച്ചിട്ടും ഫലിക്കാതെ ഞെട്ടിപ്പോയ ഋഷിയോടു ,’ ഞാൻ എന്റെ കർമ്മം ആത്മാർഥതയോടെ അനുഷ്ഠിക്കുന്നവളാണ് …അതാണ് എന്റെ ശക്തി’ എന്ന് പറഞ്ഞ സാധുവായ സ്ത്രീയും എല്ലാം ഒരേ പാതയിൽ ചരിക്കുന്നവർ.
‘ദൈവമേ ! രുദാലികളെ എന്നും കരയിക്കുന്ന ഈ ലോകത്തിൽ, നിന്റെ പ്രകാശത്തിൽ ഇനിയും ജീവിക്കാൻ , ചിരിക്കാൻ, ആകേണമേ !’
**

യാ ദേവി സർവ്വ ഭൂതേഷു മാതൃ രൂപേണ സംസ്ഥിതാഃ

women moms

 

‘ ങ്ഹാ ! നീയിങ്ങനെ യാതൊരു ചുമതല ബോധവുമില്ലാതെ കൂർക്കം വലിച്ചു കിടന്നുറങ്ങിയ്ക്കോ! നിന്നെക്കാൾ കഴിവും ബുദ്ധിയുമുള്ള എത്രയെത്ര കുഞ്ഞുങ്ങളാണ് പഠിക്കാൻ സാഹചര്യമില്ലാതെ കരയുന്നത് എന്നറിയാമോ ? എണീറ്റ് മുഖം കഴുകി , പഠിക്കാൻ ഇരിക്ക് !’
ഇതെന്റെ family heirloom ..അമൂല്യമായ കുടുംബ സ്വത്താണ് . ഞാൻ ഈ വരികൾ കേട്ടാണ് വളർന്നത്. രണ്ടു മക്കളോടും ദയവോടെ, തീരെ വേർതിരിവില്ലാതെ ഞാൻ കൈമാറിയ മാതൃ-സമ്പത്താണ്.

ഇന്ന് രാവിലെയും ചെറിയവൾക്കു കൊടുത്തതേയുള്ളൂ അതിന്റെ ഒരു നുറുങ്ങു സ്വർണ്ണ വെട്ടം : ‘ എണീറ്റ് പോടീ പഠിക്കാൻ !’

മകൾ, ഈ സ്കൂൾകാർക്ക് വെളുപ്പാൻ കാലം ഏഴു മണിക്ക് ക്ലാസ്സു തുടങ്ങാൻ അവസരം കൊടുത്ത കളക്ടറേയും മറ്റും ചെറിയ നിലയ്ക്ക് പ്‌രാകി കൊണ്ട് എണീറ്റ് വന്നു. എന്റെ നേരെ ക്രോദ്ധത്തോടെ നോക്കി . യാതൊരു വിട്ടുവീഴ്ചയും കിട്ടാൻ സാഹചര്യമില്ലെന്ന് മനസ്സിലാക്കി , പത്തിയടക്കി പല്ലു തേയ്ക്കാൻ പോയി.

ഞാൻ നെടുവീർപ്പിട്ടു ഭൂതങ്ങളോടൊപ്പം അവരുടെ കാലത്തോട്ടു പോയി.

(ഭൂതം ഒന്ന്)

‘ കീറിയ ഷൂസാണ് ! എനിക്ക് വയ്യ അതും ഇട്ടു കൊണ്ട് സ്കൂളിൽ പോകാൻ !’ അത് പറഞ്ഞത് ഞാൻ.
‘ കീറിയതാണോ? നാളെ സോൾ പിടിപ്പിക്കാം . ബുക്കു കീറിയതല്ലല്ലോ? അത് നോക്കിയാൽ മതി !’ അത് പറഞ്ഞത് അമ്മ.

(ഭൂതം രണ്ട് )

‘ അമ്മേ , യൂണിഫോം നരച്ചു…’
‘സാരമില്ല. നന്നായി കഴുകി തേയ്ച്ചു തരാം. പബ്ലിക് ലൈബ്രറിയിൽ നിന്നും കൊണ്ട് വന്ന ബുക്കുകൾ വായിച്ചു തീർന്നോ നീ?’
(ഭൂതം മൂന്ന് )
‘ കൊച്ചു ചിറ്റയെ കണ്ടു പഠിക്ക് ! മൂന്നു ജോഡി ഡ്രെസ്സുമിട്ടാണ് ഡോക്ടറായത് ! അതും റാങ്കോടെ . രാത്രിയിൽ രണ്ടു മണിക്കെണീറ്റു കട്ടൻ കാപ്പി ഉണ്ടാക്കി പഠിച്ച കുട്ടിയാണ് അവൾ. അത് പോലെ പഠിക്കണം കേട്ടോ. എണീറ്റ് പോ …!’

അങ്ങനെ അങ്ങനെ നല്ല ഭൂതങ്ങൾ എന്നെ കാലചക്രത്തിന്റെ കറക്കലുകളിലൂടെ വലിച്ചു കൊണ്ട് പോയി (…ചാൾസ് ഡിക്കൻസ്/ ക്രിസ്മസ് കരോൾ Ghost ഓഫ് ദി Christmas Past … ഓർത്താൽ ഏകദേശ രൂപം കിട്ടും )

വർത്തമാനം :

‘ മാഡം , നിങ്ങളെ ഏറ്റവും കൂടുതൽ INFLUENCE ചെയ്ത വ്യക്തി?’
‘എന്റെ അമ്മ ‘.
***

രണ്ടു ദിവസം മുൻപ് പ്രിയപ്പെട്ട സുഹൃത്ത് ഒരു ഫോട്ടോ അയച്ചു തന്നു.
‘ ഉടുത്തിരിക്കുന്ന സാരി ശ്രദ്ധിച്ചോ ? 36 കൊല്ലം പഴക്കമുണ്ട്. അമ്മ ഉപയോഗിച്ചിരുന്നതാണ് …അന്നു ഞാൻ ഇതിന്റെ പല്ലുവിൽ പിടിച്ചു ആരാധനയോടെ അമ്മയെ നോക്കി നിന്നു …ഇന്ന് കോൺഫെറെൻസിനു ഇതാണ് ഉടുക്കുന്നത്..’ ഞാൻ ശ്രദ്ധിച്ച് കേട്ടു ..’മിനി , ഞാൻ ജീവിതത്തിൽ എന്റെ അമ്മയോളം ഇത്രയും പോസിറ്റീവായ , സ്ട്രോങ്ങ് ആയ മറ്റൊരു വ്യക്‌തിയേയും കണ്ടിട്ടില്ല’
പ്രധാനമന്ത്രിയുടെ EXCELLENCE അവാർഡ് നേടിയ ബാച്ച് മേറ്റാണ്…പലർക്കും റോൾ മോഡലായ അവൾ രണ്ടു കുട്ടികളുടെ അമ്മയാണ്.
‘ഈ ഫോട്ടോ അമ്മയ്ക്ക് വേണ്ടിയാണ് !’
**
മറ്റൊരു നുറുങ്ങു കഥ :
ഇതും ഒരു സുഹൃത്തിന്റെ സത്യമായ അനുഭവം-അമ്മ മാഹാത്മ്യം…

‘ ജ്യേഷ്ഠൻ എഞ്ചിനീയറിംഗ് പഠിക്കാൻ പോയി ..അമ്മ സ്ഥലം കുറച്ചു വിറ്റാണ് പൈസ ഒപ്പിച്ചത് . വിശേഷപ്പെട്ട പ്രൈവറ്റ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി ..കൊല്ലം രണ്ടു തികയാൻ ബാക്കിയുള്ളപ്പോൾ പാർട്ടി തിരിച്ചു വന്നു…’തനി ഹിപ്പി വേഷം…കൺപീലിയിൽ ഞാൻ ഞെട്ടിപ്പിക്കുന്ന പ്രാണിയെ കണ്ടു…നാശത്തിലോട്ടുള്ള കൊക്കയുടെ വക്കിൽ നിന്നും പിൻവിളി കേട്ട് അമ്മയുടെ അടുക്കൽ എത്തിയതാണ്…
അച്ഛൻ പുച്ഛത്തോടെ അമ്മയെ വിളിച്ചു ..” ദാ വന്നിരിക്കുന്നു നിന്റെ പുന്നാര മകൻ ! രണ്ടു കൊല്ലം കൊണ്ട് സ്വത്തു മുടിച്ചു പഠിച്ചു..വിജഗീഷുവായി …പോയി ഒരു പൂ മാലയിട്ടു കൊടുക്ക് !’
അപ്പോൾ , എന്റെ അമ്മ പറഞ്ഞു ..’ എന്റെ കുഞ്ഞു വേറെ എവിടെ പോകാൻ ? ഒരു ദിവസം നിങ്ങൾ തന്നെ അവന്റെ കഴുത്തിൽ മാലയിടും !’
പിന്തിരിഞ്ഞു നടന്ന ജ്യേഷ്ഠനെ ‘അമ്മ വിളിക്കുന്നത് അവൾ കണ്ടു…
‘പോയി കുളിച്ചു ആഹാരം കഴിക്കാൻ വാ..നിനക്ക് ഇഷ്ടമുള്ളത് പഠിക്ക് !’
‘ഇനിയിപ്പോൾ അഡ്മിഷൻ ഇവന് ആര് കൊടുക്കും? വല്ലോ കറസ്പോണ്ടൻസ് കോഴ്സിന് ചേർക്കൂ  പുന്നാര കുഞ്ഞിനെ !’ അച്ഛൻ തീ തുപ്പി.
പിന്നെ നെടുവീർപ്പിട്ടു കൂട്ടുകാരി പറഞ്ഞു ..’ അമ്മ അത് തന്നെ ചെയ്തു… ചേട്ടൻറെ പ്ലസ് ടു സ്കൂൾ സർട്ടിഫിക്കറ്റ് ആ യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിൽ ചെന്നു തിരിച്ചു മേടിച്ചതും,. ഡിഗ്രി കറസ്പോണ്ടൻസിനു ചേർത്തതും അമ്മ തന്നെ… മകന്റെ പുറകിൽ പാറ പോലെ ഉറച്ചു നിന്ന അമ്മ..

നാലു കൊല്ലത്തോളം അച്ഛൻ ചേട്ടനോട് സംസാരിച്ചു കണ്ടിട്ടില്ല ഞാൻ…പിന്നെ എം എ ചരിത്രത്തിനു യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിൽ ചേർന്നു ചേട്ടൻ. ഡിഗ്രിയ്ക്ക് റാങ്കുണ്ടായിരുന്നു. സിവിൽ സെർവിസ്സ് പരീക്ഷ എഴുതി ഒരു രസത്തിന്…ധാരാളം വായിക്കുമായിരുന്നു…എല്ലാവരേയും ഞെട്ടിച്ചു കൊണ്ട് 24 വയസ്സ് തികയുന്നതിനു മുൻപ്, പോസ്റ്റ് ഗ്രാജുവേഷൻ ഫസ്റ്റ് ഇയർ റിസൾട്ട് വരുന്നതിനു മുൻപ് ഓൾ ഇന്ത്യ സെർവിസിൽ വളരെ ഉയർന്ന റാങ്ക് !
അന്ന് അമ്മ അച്ഛന്റെ അടുക്കൽ ചെന്ന് പറഞ്ഞു ..’ നിങ്ങൾ എന്റെ കുഞ്ഞിന് ഒരു പൂമാല ഇട്ടു കൊടുക്കൂ.’
**
മടി കാണിക്കുമ്പോൾ ഭദ്രകാളിയാവുന്ന , ദാഹിക്കുമ്പോൾ ഗംഗാ ജലമാകുന്ന , സ്‌നേഹിക്കുമ്പോൾ വൻമഴയാവുന്ന, തോറ്റു വരുമ്പോൾ ശക്‌തിസ്വരൂപിണിയാവുന്ന അസാധാരണ, അല്ല, സാധാരണ അമ്മമാർക്ക് വേണ്ടി, ഈ കുറിപ്പ്.

ഞങ്ങൾ ,നിങ്ങളുടെ പുണ്യമായ കാൽപ്പാടുകൾ പിന്തുടരട്ടെ… ഞങ്ങളുടെ കുഞ്ഞുങ്ങൾ അപ്പോൾ നേർ വഴി നടന്നു കൊള്ളും.

***

ദേവിയുടെ കലി

img_2757

എൺപതുകളിൽ , ഫൂലൻ ദേവിയുടെ ശൗര്യം ബുന്ദേൽഖണ്ഡിലെ ഗ്രാമങ്ങളിൽ കുപ്രസിദ്ധമായിരുന്നു. ‘ബിഹാഡ്’ എന്നാൽ നദിയും, ദുരൂഹത നിറഞ്ഞ വനാന്തരങ്ങളും , കൊക്കയും, കാടും എന്നർത്ഥമാണ്(ravines) . DACOITS അഥവാ കൊള്ളക്കാരുടെ, വാസസ്ഥലങ്ങൾ, നമ്മൾ ചമ്പൽ (chambal) കഥകൾ എന്ന രീതിയിൽ കേരളത്തിൽ ഇരുന്നു വായിച്ചപ്പോൾ, ഫൂലൻ ദേവി പകയോടെ നാടുവാഴികളായ മേലാളരെ നിരത്തി നിർത്തി വെടിയുണ്ട ഉതിർത്ത കാഴ്ച നേരിട്ടു കണ്ട വൃദ്ധനായ ചൗക്കിദാർ എന്നോട് പറഞ്ഞു: ‘ശബ്ദിച്ചാൽ കൊന്നേനെ സാഹിബ് !’

കൊടിയ ക്രൂരതകൾ നേരിട്ട ഫൂലൻ, പിന്നീട് പോലീസിന് സ്വയം സമർപ്പണം ചെയ്തതും, അതിനു ശേഷം   എംപിയുമായ കാര്യങ്ങൾ ചിലർ കൂട്ടി ചേർത്തു. ഞാൻ കൗതുകത്തോടെ അവരുടെ കുടുംബത്തെ കുറിച്ച് ചോദിച്ചു.
‘മാഡം , ഇതാ, അവരുടെ അമ്മയുടെ ചിത്രം. ഇന്നലെ എന്നെ കാണാൻ വന്നിരുന്നു.’ പോലീസ് ഓഫീസർ എന്നെ മൊബൈലിൽ ഒരു പടം കാണിച്ചു.
മെലിഞ്ഞു, കതിര് പോലെ, ഒരു സ്ത്രീ! പക്ഷെ നല്ല മിന്നൽ പോലെ ഒരു ജ്വാലാ പ്രതീതി! എൺപതു വയസ്സ് കാണും. ഫൂലൻ എന്ന പെൺകുട്ടിയുടെ അമ്മയെ കണ്ടപ്പോൾ, എല്ലാ കഥകളും അവരുടെ പടത്തിലുണ്ട് എന്ന് തോന്നി പോയി, ഒരു നിമിഷം!
‘ഇവരുടെ ഗ്രാമത്തിന്റെ പേരാണ് ദേവകലി ‘, പോലീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥൻ പറഞ്ഞു. ‘തൊട്ടടുത്താണ്!’

‘കലി’: പൂമൊട്ട് എന്നും, പിന്നെ നമ്മുടെ ഭാഷയിൽ, ‘ക്ഷോഭം’ എന്നും മനസ്സിൽ കണ്ട ഞാൻ, മോഹനചന്ദ്രന്റെ ‘കലിക’ യിലെ ചെറിയ   പെൺകുട്ടി നേരിട്ട നെറികേടും, ദേവരൂപത്തിലെ പൂമൊട്ടിന്റെ നാട്ടിൽ, കൊടും പീഢനങ്ങൾ അനുഭവിച്ച മറ്റൊരു കൊച്ചു പെൺകുട്ടിയുടെ ഏകദേശം ഒരു പോലെയുള്ള പകയുടെ കഥയും ഓർത്തു സ്തബ്ധയായി ! ഈശ്വരാ, സ്ത്രീകൾക്ക് എല്ലാ നാട്ടിലും, ഒരേ അനുഭവം തന്നെയോ ?
ദേവിയുടെ കലിയോ അതോ ദേവ രൂപത്തിലുള്ള പുഷ്പമോ?

‘ഫൂലൻ ദേവിയുടെ സഹോദരിയും അമ്മയും തമ്മിൽ സ്വര ചേർച്ചയില്ല…അവർ എന്നോട് പരാതി പറയാൻ വന്നതാണ് മാഡം !’
ഞാൻ ചിരിച്ചു. ‘ സമാധാനം! ഇനിയും ഗ്രാമങ്ങളിൽ ഡാക്കുവിന്റെ (Dacoit) തനിയാവർത്തനം ഉണ്ടാവില്ലല്ലോ ! അമ്മയും മകളും തമ്മിലുള്ള പോരാട്ടങ്ങൾ സാരമില്ല.’
ധാരാളം സ്ഥലങ്ങളിൽ മുൻകൂട്ടി പ്ലാൻ ചെയ്ത പരിപാടികൾ കാരണം, എനിക്ക് ആ അമ്മയെ നേരിട്ട് കാണാൻ കഴിഞ്ഞില്ല. ഇനിയൊരിക്കൽ…
***
‘അനീതി കാണുമ്പോൾ ശബ്ദമുയർത്തണം!’ എത്ര നല്ല കാര്യം.
ചെയ്തു നോക്കുമ്പോൾ, ശബ്ദിച്ചു നോക്കുമ്പോൾ അറിയാം അതിന്റെ നേരനുഭവങ്ങൾ, പ്രത്യാഘാതങ്ങൾ !
‘പാട്രിയാർക്കി’ എന്ന വിളിപ്പേരിൽ പല വൃത്തിക്കേടും കാണിക്കുന്നവർക്ക് ചിലപ്പോൾ, മനസ്സിലാവുന്ന ഭാഷ ഒന്നേയുള്ളൂ : തിരിച്ചടി. അത്, പല തലങ്ങളിൽ നിന്നും വരുമ്പോൾ, ‘പൂമൊട്ടുകൾ’ കാലംതെറ്റി വാടികൊഴിയില്ല – പകരം, സുഗന്ധ വാഹിയായി, സൗന്ദര്യത്തോടെ വിടരും.
‘നേരെ വിലസീടിന നിന്നെ നോക്കിയാരാകിലെന്തു മിഴിയുള്ളവർ നിന്നിരിക്കാം!’

**

ദുഷ്ടദൂരാ ദുരാചാര ശമിനീ ദോഷവർജ്ജിത…

IMG_2728

‘DMwM’ഹാഷ്ടാഗ്: # DO NOT MESS WITH ME നെറ്റിയിൽ ഒട്ടിച്ചു നടക്കേണ്ട സന്ദർഭങ്ങൾ ഉണ്ടാവും ജീവിതത്തിൽ..!

ദുർഗ്ഗാ ദേവിയെ നമ്മൾ പൂജിക്കുന്നത് ആ ശക്തി സ്വരൂപിണിയെ ഭയന്നും ബഹുമാനിച്ചുമാണല്ലോ ! തല വെട്ടുന്ന അരിവാളുമായി, കോപാവിഷ്ടയായ കാളി ദേവിയെ ആരും സ്നേഹത്തോടെ നോക്കാറില്ല- തീർച്ചയായും ഒരു പടി ദൂരെ നിന്നും കൈകൂപ്പും.

‘ഭയ ബിനു ഹോയി ന പ്രീത് ‘ എന്ന് തുളസിദാസ് ശ്രീ രാംചരിതമാനസത്തിൽ എഴുതി വച്ചിട്ടുണ്ട് . അതായത്, ഭയം ഉള്ളിൽ തോന്നിയാൽ മാത്രമേ ബഹുമാനവും നല്ല പെരുമാറ്റവും ഉണ്ടാവൂ! വരുണൻ സ്വയമേ വഴി കാട്ടാതെ വന്നപ്പോൾ, ആഗ്നേയാസ്ത്രം തൊടുത്തിട്ടു , ക്ഷമാശീലരിൽ അഗ്രഗണ്യനായ ശ്രീരാമ പ്രഭു, കത്തുന്ന കണ്ണുകളുമായി ചൊല്ലുന്നതാണ്!

ഏതു മൃഗവും, അള മുട്ടിയാൽ, ചേരയെ പോലെ കടിക്കുകയും, സ്വരക്ഷാർഥം ‘baring the fangs’ചെയ്യുകയും പതിവാണല്ലോ. മനുഷ്യനും ഒരു മൃഗമായതിനാൽ, ഇപ്പറഞ്ഞ പരിപാടികൾ നമ്മളും ചെയ്‌തു വരുന്നു. അത് കുടുംബത്തിലോ, ജോലി സ്ഥലത്തോ, പൊതു വേദിയിലോ – എവിടെ വേണമെങ്കിലും ആവാം.
ഒരു വ്യക്തിയുടെ പരിപാവനമായ personal space-ഇൽ അതിക്രമിച്ചു കടക്കുന്നവരെ മനുഷ്യർ പലപ്പോഴും -അരിവാളും, ചുറ്റികയും, വാളും, വാക്കും, തോക്കും കുഴലും, അമ്പും വില്ലും, ചീത്തയും, തെറിയും, കോടതിയും കേസും, ഇത്യാദിയുടെ വകഭേദങ്ങളോടെ – തീക്ഷ്ണതയോടെ നേരിടുന്നു. അത് പ്രകൃതി കൊടുത്ത പാഠമാണ് : SURVIVAL OF THE FITTEST. ഒന്നുകിൽ നീ, അല്ലെങ്കിൽ ഞാൻ !

നമ്മൾ പെൺകുട്ടികളെ പലപ്പോഴും വളർത്തുന്നത് ‘ക്ഷമിച്ചും സഹിച്ചും ജീവിക്കണം’ എന്ന് ഓതിയാണ്. ഈ പുണ്യമായ ചിന്തകൾ അവർ എത്തിപ്പെടുന്ന കുടുംബ സാഹചര്യങ്ങളിലോ, ജോലി സ്ഥലത്തോ കാണില്ല എന്നത് നമ്മൾ മറന്നു പോകുന്നു. ‘ നല്ല ആഹാരം ഉണ്ടാക്കാൻ അറിയില്ല’ എന്ന കുറ്റത്തിന് ആരോപണ വിധേയയായ,അതിനു ശിക്ഷയായി കൈ വിരലുകളിൽ വടിയുടെ അടിപ്പാടുകളുമായി ഐ എ എസ് ബാച്ച് മേറ്റിനെ കാണേണ്ടി വന്ന എന്റെ സീനിയർ എന്നോട് ചോദിച്ചു : ‘അവൾ എന്തിനാണ് അത്രയും സഹിച്ചത്?’ ‘ നേരത്തെ ഇട്ടിട്ടു പോകേണ്ടതല്ലേ? കേസ് കൊടുക്കേണ്ടതല്ലേ?’
അപ്പോൾ ഞാൻ കെആർ മീരയുടെ ‘സൂര്യനെ അണിഞ്ഞ ഒരു സ്ത്രീയെ’ഓർമിച്ചു . എത്രയോ സത്യങ്ങളാണ് അതിലുള്ളത് എന്നോർത്ത് പോയി.

നമ്മൾ പലരും,കൂടുതൽ ക്ഷമിക്കുന്നു. നേരത്തെ ചെയേണ്ടത് പില്കാലത്തേക്കു മാറ്റി വയ്കുന്നു. അടിക്കാൻ ഓങ്ങുന്നവനെ, ഭയക്കുന്നു. അപമാനിക്കുന്നവരെ, അർഹതയില്ലാതെ തലയിൽ കയറ്റി വയ്ക്കുന്നു. നമ്മുടെ നന്മയെ മുതലെടുക്കുന്നവരെ വെറുതെ വിടുന്നു. അത് നാശത്തിലോട്ടുള്ള വഴി.

ഇതാ, ഇവിടെ വരെ മാത്രം. അത് കഴിഞ്ഞു ഒരടി മുന്നോട്ടു വച്ചാൽ, അപ്പോൾ തിരിച്ചടി കിട്ടും എന്ന് ശത്രുവിന് ബോധ്യം ആകണം. സ്വയം രക്ഷിക്കാൻ പ്രാപ്തിയുള്ള മനുഷ്യരെ – സ്ത്രീയോ പുരുഷനോ ആകട്ടെ – ആരും പരീക്ഷണ വസ്തുവാക്കില്ല.
ശത്രുക്കൾ ആരും ഇല്ല എന്ന മൂഢ സ്വർഗത്തിൽ ജീവിച്ചിട്ട് കാര്യമില്ല. ആരുടെയാണോ hidden agenda നിങ്ങൾ കാരണം വെളിച്ചപ്പെടുന്നത്, അവർ ശത്രുക്കളാവുന്നു എന്നത് സാമാന്യ ബുദ്ധി മാത്രം. ഇത് ‘നല്ല മനുഷ്യർക്ക് ‘ വരില്ല എന്നത് വിഡ്ഢിത്തം! സാധാരണ, നല്ല മനുഷ്യർക്കാണ് കൂടുതൽ ശത്രുക്കൾ!

എല്ലാവരേയും പ്രീതിപ്പെടുത്തി ജീവിക്കാൻ ആവില്ല. ഭയമില്ലാതെ ജീവിക്കാൻ ആവും. അതിന് നെറ്റിയിൽ ഒട്ടിച്ചില്ലെങ്കിലും, ശരീര ഭാഷയിലും, വാച്യ ഭാഷയിലും, ‘ ഒരടി ദൂരം പാലിക്കുക’ എന്നൊരു signal ഉള്ളത് നന്ന്.

ഗുരു ഉവാച : കുരങ്ങന്റെ പിൻഗതിക്കാർ, ആ സിഗ്നൽ വേഗം വായിച്ചു കൊള്ളും!

**

ജീവിതപ്പരീക്ഷ

IMG_2604

ഇത് എന്റെ രണ്ടു പ്രിയപ്പെട്ട  കൂട്ടുകാരികൾക്കു വേണ്ടി: നിറവുള്ള മനസ്സുകളുടെ ഉടമ. മൂർച്ചയുള്ള ബുദ്ധി ശക്‌തിയോടൊപ്പം നനവാർന്ന കാരുണ്യമുള്ള ഹൃദയങ്ങൾ. ഏതു പരിസ്ഥിതിയും ചിരിയോടെ മാത്രം നേരിടുന്ന മിടുക്കർ. അവർ എനിക്ക് എപ്പോഴും താങ്ങും തണലുമായ സുഹൃത്തുക്കൾ. എന്റെ അഭിമാനം.

ഒരു കൂട്ടുകാരി പ്രളയത്തിന് ദൃക്‌സാക്ഷിയായി, അതിനെ ഏറ്റവും ഭീകരതയിൽ നേരിട്ട്, റിലീഫ് ക്യാമ്പിൽ കഴിഞ്ഞു. പിന്നെ മണ്ണ് കയറിയ വീട്ടിൽ തിരിച്ചു പോയി, കഠിനാദ്ധ്വാനം ചെയ്തു, ജീവിക്കാൻ യോഗ്യമാക്കി.

എനിക്ക് ഏറ്റവും ഇഷ്ടപ്പെട്ട ഒരു ചിരി ഫോണിലൂടെ കാതിൽ മുഴങ്ങി. മലയാളി പെണ്ണിന്റെ effortless sense of humour !! ‘ എടാ ! നല്ല സുഗന്ധമുള്ള മണ്ണായിരുന്നു ! ജാതി ചെടികളുടെ കൃഷിയുള്ള സ്ഥലമാണ്. പുഴയൊഴുകി എന്റെ വീട്ടിലോട്ടു കയറി വന്നത് ഈ വാസനിക്കുന്ന മണ്ണും കൊണ്ടാണ് . ഇച്ചിരി കഷ്ടപ്പെട്ട് വൃത്തിയാക്കേണ്ടി വന്നു, എങ്കിലും, ഒരു ശുദ്ധത ഉണ്ടായിരുന്നു!’

ഹ്യൂമൻ സ്പിരിറ്റ് എന്നൊക്കെ പറയാറില്ലേ !? ഒരു സല്യൂട്ട് വയ്ച്ചു കൊടുക്കാൻ തോന്നുന്ന നിമിഷങ്ങൾ. അങ്ങനെ ജീവിതത്തിനെ കാണാൻ കഴിയുന്ന കണ്ണുകളെ കൈകൂപ്പി വണങ്ങാൻ തോന്നി പോയി ! പ്രിയപ്പെട്ടവളെ , അർദ്ധ രാത്രിയിൽ, വെളിച്ചമില്ലാതെ വീടും വിട്ടു കുടുംബത്തോടൊപ്പം പലായനം ചെയ്‌യേണ്ടി വന്നിട്ടും, എത്ര നിറവോടെ , നന്ദിയോടെ, ചിരിയോടെ നീ ജീവിതത്തിനെ നോക്കി കാണുന്നു ! എനിക്കൊരു പാഠം കൂടി.

GRATITUDE എന്നത് ഓരോ നിമിഷവും ഹൃദയ തുടിപ്പിന്റെ ഒപ്പം പ്രാർത്ഥനയായി കൊണ്ട് നടക്കുന്നതെങ്ങനെ എന്ന് ഞാൻ പഠിച്ചു. ഞാൻ നിന്നെ പറ്റി അഭിമാനിക്കുന്നു. ജാതി ചെടിയുടെ മണ്ണിന്റെ സുഗന്ധം പരക്കുന്ന നിന്റെ വീട്ടിൽ ഞാൻ വരുന്നുണ്ട്. പണ്ട് നിന്റെ ചോറ്റുപാത്രത്തിലെ ചോറുണ്ടു സായൂജ്യം അടഞ്ഞതു പോലെ , മറ്റൊരു ഉരുള ഇനിയും വേണം. ആ നിറവിൽ എനിക്കും ചിരിക്കണം.

**
ഓരോ വാക്യവും ഒരു കുസൃതി ചിരിയോടെ മാത്രം പറയുന്ന അദ്ധ്യാപികയാണ് രണ്ടാമത്തെ കൂട്ടുകാരി. പ്രളയ കെടുതിയിലായ ബന്ധുക്കൾക്ക് സാധങ്ങളുമായി രാപ്പകൽ ഓടിനടന്ന്‌ സഹായിച്ചവൾ. രണ്ടു പകലും രാത്രിയും നിർത്താതെ കൂട്ടുകാരിയുടെ വിവരം തിരഞ്ഞു കഷ്ടപ്പെട്ടവൾ. കൊടുക്കുന്ന ഹൃദയം, കൊടുക്കുന്ന കൈകൾ.

ഓസ്കാർ വൈൽഡിന്റെ കഥയാണെന്ന് തോന്നുന്നു. സിസ്റ്ററുമാർ പഠിപ്പിച്ച പാഠമാണ് . ഏറ്റവും സുന്ദരമായ കൈകൾ ആരുടെ? മൂന്ന് രാജ കുമാരിമാർ മത്സരിച്ചത്രേ! ആദ്യത്തെ പെൺകുട്ടി നല്ല മിനുസമുള്ള വെണ്ണ കൊണ്ട് കൈ മൃദുലമാക്കി. രണ്ടാമത്തെ കുട്ടി സുഗന്ധദ്രവ്യങ്ങൾ പുരട്ടി ആകർഷണീയമാക്കി. മൂന്നാമത്തെ പെൺകുട്ടി ഒന്നും ചെയ്തില്ല. അവൾ മറ്റുള്ളവരെ സഹായിക്കുന്ന തിരക്കിലായിരുന്നു. സുന്ദരമാക്കാൻ സമയമില്ല, അവൾ ശ്രമിച്ചതുമില്ല. പക്ഷെ പരീക്ഷയിൽ വിജയിച്ചത് മൂന്നാമത്തെ രാജകുമാരി.
‘ കൊടുക്കുന്ന കൈകളാണ് ഈ ലോകത്തിൽ ഏറ്റവും സുന്ദരം ! ‘ സിസ്റ്റർ പറഞ്ഞു നിർത്തി.
ഞാൻ നോട്ടു കുറിക്കുന്ന തിരക്കിലായിരുന്നു. പരീക്ഷയിൽ ഒന്നാമതാവണം. പാഠം പഠിച്ചെങ്കിലും ഒന്നും പഠിച്ചില്ല.
സത്യമായ കനിവിന്റെ പാഠം പഠിച്ചതും ജീവിതത്തിൽ പ്രയോഗിച്ചതും എന്റെ കൂട്ടുകാരിയാണ്. അവളുടെ കൈകൾ ഏറ്റവും മനോഹരങ്ങൾ. ആ കൈകൾ കൊണ്ട് എനിക്ക് ഒരു കപ്പ് കാപ്പി വേണം. അടുത്ത നാട്ടു വരവിൽ, ആ മധുരം എനിക്ക് സ്വന്തം.
പ്രിയപ്പെട്ടവളെ, നീ എന്റെ അഭിമാനം.

നിങ്ങൾ എന്റെ സുഹൃത്തുക്കൾ ആയിരിക്കുന്നോളം, എനിക്ക് ഒന്നിന്റെയും കുറവില്ലല്ലോ. ഞാൻ ഈശ്വരന് നന്ദി പറയുന്നു. നിങ്ങളിൽ നിന്നും എന്നും പഠിക്കുന്നു. ഈ പരീക്ഷയിലും കുറച്ചു മാർക്ക് എനിക്കും വേണം. നിങ്ങളുടെ ചിരി എനിക്ക് ഇപ്പോഴേ കേൾക്കാം!

***

പരക്കെ നമ്മെ പാലമൃതൂട്ടും പാർവണ ശശി ബിംബം …

മുപ്പതു വർഷങ്ങൾ പിന്നിൽ നിന്നും ഒരു സ്വരം.

സ്കൂളിൽ അന്യോന്യം ചോറ്റു പാത്രങ്ങൾ മാറി ചോറുണ്ട ശീലം…മൂന്ന് ഉറ്റ സുഹൃത്തുക്കൾ. ജീവിത യാത്രയിൽ മനസ്സിൽ എന്നും സ്നേഹത്തോടെ ഓർമിച്ചിട്ടുള്ളവർ. ജീവിത പ്രതിസന്ധികളിൽ ശക്‌തമായി കൂടെ നിന്നവർ. പരീക്ഷകൾക്കു മുൻപ് ‘ മിനി , ധൈര്യമായി എഴുതിക്കോ, ഞങ്ങൾ പ്രാർത്ഥിക്കുന്നുണ്ട് ,’ എന്ന് ആശംസിച്ചവർ. അവിടെ മറ്റൊന്നിനും പ്രസക്തിയില്ല. അവിടെ അഞ്ചു വയസ്സ് മുതൽ, ഒരേ ബെഞ്ചിൽ പഠിച്ച സ്വാത്രന്ത്യം, കരുണ, ചിരി, ശുദ്ധമായ സ്നേഹം. എന്തൊരു അനുഗ്രഹം ഈശ്വരാ !

ഗ്രാമത്തിലാണ് സുഹൃത്തിന്റെ വീട്. പുഴ ഒഴുകുന്നുണ്ട് അടുത്തായി. അടുത്ത യാത്രയിൽ കുടുംബത്തോടൊപ്പം തീർച്ചയായും വരണം, സ്നേഹ ക്ഷണം ലഭിച്ചു. ചുട്ടു പൊള്ളുന്ന ഉത്തരേന്ത്യൻ മണ്ണിലോട്ടു ഞാനും ക്ഷണിച്ചു. കുംഭ മേളയുണ്ട്. നമുക്കും പോണം, പ്രയാഗിൽ ഒന്ന് മുങ്ങി പ്രാർത്ഥിക്കാം.

അർദ്ധരാത്രിയിലും ഒന്ന് ഫോൺ വിളിച്ചാൽ, മുൻവിധികളോ , കുറ്റംപറച്ചിലോ ഇല്ലാതെ, ‘എന്താ വേണ്ടത്? ഞാനുണ്ടല്ലോ ! നീ വിഷമിക്കാതെ !’ എന്ന് പറയാൻ ഒന്നോ രണ്ടോ ഉറ്റ സുഹൃത്തുക്കൾ. തീർച്ചയായും അതൊരു ജന്മാന്തര ബന്ധം തന്നെ. എല്ലാ ജന്മങ്ങളിലും, അന്യോന്യം ശക്തിയായും, പുഞ്ചിരിയായും നിങ്ങൾ എന്നോടൊപ്പം ഉണ്ടാവണമേ…

പണ്ട് നമ്മൾ ഒരുമിച്ചു ഉരുവിട്ട് പഠിച്ച ഉള്ളൂരിന്റെ വരികൾ പോലെ …

ഒരൊറ്റ മതമുണ്ടുലകിന്നുയിരാം പ്രേമമതൊന്നല്ലോ…

Searching For A Shore: Tat Ki Khoj By HariShankar Parsayi

Tat Ki Khoj-(Searching For A Shore) is a slim novel by Hindi’s renowned writer and satirist Harishankar Parsayi. Written originally in 1998, it has been reprinted many times.  The theme it explores, of a woman’s place in society, is as relevant today as it was in 1998.

Sheela is a brilliant, motherless college student. Her poor, honest government pensioner father is distraught at his lack of wealth which makes it impossible for him to give dowry for his daughter’s wedding- which consequently becomes an unfulfilled dream. Meanwhile a supposedly progressive young lecturer called Mahendranath makes his interest known to Sheela. But a strange quirk of fate exposes his inherent cowardice before a hypocritical society- the one which considers a woman’s virtue to be a  fragile glass plate that can shatter at the mere presence of a man. Shocked by the turn of events, Sheela finds  that her god has clay feet.

The latter half of the story is  about the temporary  emotional shelter the innocent girl obtains from her friend Vimala and her brother Manoharlal. The arrows of prejudice against an orphan girl whose chastity has once been questioned, prove too bitter  a venom for the rest of  Manohar’s family. Finally, Sheela leaves in search of a dignified life- where she wants to be her own person, without being dependent on any other.

The story line by itself is simple: but the  sly sentences that the satirist par excellence weaves in his narrative can excoriate the false ego and hypocrisy of every one of us.

What is the status of a ‘tainted woman?’ Even if she is totally innocent, why do we revictimise a victim? Why is it always her fault? How come the man gets away scot free? Is wealth the only solution  for removing a woman’s agonies- by purchasing  a husband, by buying the comforts of a respectable life, by buying silence from a rabid society?  Why is the girl objectified and paraded before prospective grooms who get to balance her on the scales of their greed? Why do values, which people write about and shout about heroically, become very hard to practise when the time demands it? When a woman decides not to commit suicide  in utter desperation and instead chooses to live with dignity, should we not be applauding her?

Let me translate a few striking observations of Parsayiji.

“Ve sab log haath mein taraju liye the, jiske ek palve par bete ko rakhe the/ Mucche, mere samast vidya,buddhi aur saundarya ke saath doosre palve par rakhkar dekhte,to har baar mera hi palva halka pathe/”

All those people had in their hands a balance: on one of the scales they would  have their son seated  and on the other- me with with all my education, intelligence and beauty. However, every time my scale would be the  one lighter in weight.

“Main jaanti thi Ki yeh photo maal Ke namune Ki tarah kisi vyapari Ke paas beji javegy/parantu doosry or se kabhi chitra nahi aaya, kyonki kharidar hi maal Ki parakh karta hain; maal kharidgar ko nahin dekhta/streepurushon ke sambadom mein yehi darsan sab jagah charitarth hota hai”

I knew that this photograph ( of mine) would be sent to some buyer like the sample of a good on sale.But never did any photograph come from the boy’s side- after all it is always the buyer who gets to see the good, not the other way round. In every place, this view about male and female relationships remains in vogue.

“Kabhi kabhi prem ki apeksha khrina ka sambandh adhik majboot hota hai…lagta hain, khrina aur prem mein koyi visesh andar nahin hai”

Sometimes, compared to relationships based on love, those based on hatred seemed stronger…I feel that there is not much difference between hatred and love…

“Kyonki purush ko yeh sochkar bada garv hota hai ki naari ne uske prem mein atmahatya kar li…”

Because a man feels great pride in the fact that a woman committed suicide because of her love for him….

***

I can only shake my head in wonder at this iconoclastic writer’s penetrating observations and  their scorching truth.

Maybe I will conclude by translating the author’s foreword for the latest edition.

Foreword: By Harishankar Parsayi

I still find it hard to understand about how I ended up writing ‘Tat Ki Khoj’, all those years before. This is a story which can be called a novella. My poet pal had narrated the original story to me. He was extremely emotional. My age was also that of being drenched in emotions. I was also a romantic. Logic was not my strength then. At that time I had been asked to contribute  something for the Deepawali special of ‘ Amrit Prabhat’. I was in a hurry. The incident that my friend had shared with me was still troubling my mind. My sensitivities were aligned to the girl in that story. I stayed up for two nights consecutively and finished writing this story.

After writing it, I felt regret. When it was published, I regretted more. Now that it is getting republished by Vani Prakashan, I am still regretting it. I can no longer face this creation of mine. One third of my creations are such that I find myself petrified on facing them. Anyway, I am giving the go ahead for the republication of ‘ Tat Ki Khoj.’

****