എന്റെ ജീവിതത്തിലെ പ്രകാശം

IMG_2668

‘സുന്ദരകാണ്ഡം’ ഹിന്ദിയിൽ നിന്നും  ഇംഗ്ളീഷിലോട്ടു മൊഴിമാറ്റം നടത്തുവാനുള്ള അറിവ് എനിക്കില്ല. തുളസീദാസിന്റെ സുന്ദര ദോഹകൾ മനസ്സിലാക്കുവാനായി ഞാൻ ഒരു ശ്രമം നടത്തി. അന്പത് അധ്യായങ്ങളായി അത് പുസ്‌തക രൂപത്തിൽ പ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെട്ടു. ഹനുമാൻ സ്വാമി ജീവശ്വാസമായി കൂടെയുണ്ടെന്ന ഉറപ്പ് , അതായിരുന്നു പ്രചോദനം.

ഏറ്റവും പ്രിയമുള്ള വല്യച്ഛൻ എന്നും ബൈബിൾ വായിച്ചിരുന്നു…എല്ലാ സന്ധ്യകളിലും, പൂജാ മുറിയിൽ, വിളക്ക് കൊളുത്തി നാമം ജപിച്ചിട്ടു നേരെ വല്യച്ഛന്റെ മുറിയിൽ, മുട്ട് കുത്തി നിന്ന് കാരുണ്യവാനായ യേശു ദേവനേയും, പുണ്യമാതാവിനേയും കണ്ണ് തുറന്നു നോക്കി കൊണ്ട് പ്രാർത്ഥിക്കും. വല്യച്ഛൻ കപ്പലിൽ നിന്നും വരുന്ന വിശിഷ്ട വേളകളിൽ, എല്ലാ വെള്ളിയാഴ്ചകളിലും ഞങ്ങൾ വെട്ടുകാട്  പള്ളിയിൽ പോകും. അവിടുത്തെ കത്തുന്ന മെഴുകുതിരുകളിൽ, എന്റെ ബാല്യത്തിന്റെ ഏറ്റവും സ്നേഹം നിറഞ്ഞ ഓർമ്മകൾ ജ്വലിച്ചു നിൽക്കുന്നു.

അങ്ങനെ ദൈവത്തിനെ ഏതു രൂപത്തിലും സ്നേഹിക്കാമെന്നു പഠിച്ചാണ് വളർന്നത്. അത് എത്ര വലിയ ഒരു അനുഗ്രഹമായിരുന്നു എന്ന്, ഇന്ന് ഞാൻ തിരിച്ചറിയുന്നു. എത്ര മേൽ ദുർഭാഷണം ശ്രവിച്ചാലും, എത്ര തന്നെ പുച്ഛത്തെ നേരിട്ടാലും, സർവജ്ഞ, സർവ വരദ, സ്നേഹസ്വരൂപ, കാരുണ്യവാരിധേ എന്ന് ചൊല്ലുമ്പോൾ, എന്റെ മനസ്സിൽ ഇന്നും ചിരിക്കുന്ന ദേവ രൂപങ്ങളുടെ മുന്നിൽ നിലവിളക്കും, മെഴുകുതിരിയും ഒരു പോലെ പ്രകാശിക്കുന്നു.

പറഞ്ഞു വന്നത്, ആ പ്രപഞ്ച ശക്തിയെ പറ്റി : അനിർവചനീയമായ പുണ്യം.

പുസ്‌തക കടയിൽ ആർത്തി പിടിച്ചു നടക്കുമ്പോൾ, കൈകളിലേക്ക് ആരോ എടുത്തു തന്നത് പോലെ ഒരു കൃതി. അതിൽ, ഹനുമാൻ മന്ത്രങ്ങളും, വലിയച്ഛൻറെ പ്രിയപ്പെട്ട ബൈബിളിലെ വരികളും ഒരു പോലെ ചൈതന്യവത്തായി കിടക്കുന്നു. അന്ന് ഞാൻ മനസ്സിലാക്കി: ആ കാരുണ്യവാനായ തമ്പുരാന് ഓരോ പുൽക്കൊടിയുടെ അനക്കം പോലും അറിയാം. ആ പുസ്‌തകം എന്റെ കർമ്മകാണ്ഡത്തിലും കിടന്നിരുന്നു എന്നതാണ് വാസ്‌തവം.

വേളാങ്കണിയിൽ അവസാനമായി പ്രാർത്ഥിച്ചിട്ടു തിരിച്ചു വരുന്ന വഴിയിലാണ് വല്യച്ഛൻ അപകടത്തിൽ പെട്ട് മരിച്ചത്. സമയമായപ്പോൾ, പുണ്യാത്മാവിനെ കൊണ്ട് പോകാൻ സ്നേഹസ്വരൂപൻ തന്നെ വന്നിരിക്കണം.

പല ധർമ്മങ്ങളും സ്നേഹത്തിന്റെ ധർമ്മമായി കാണുന്ന ഈ പുസ്‌തകത്തിനെ, വിവർത്തനം വഴി, ഭാഷയുടെ ഒരു ഒഴുക്കിൽ നിന്നും മറ്റനേകം പുഴകൾ ഒഴുകുന്ന ജലസമുച്ചയത്തിലേക്ക് ആനയിക്കുവാനാകുമെങ്കിൽ, അത് എന്റെ വല്യച്ഛന്റെ    ഓർമ്മയ്‌ക്കു മുന്നിൽ അർപ്പിക്കുന്ന കത്തുന്ന മെഴുകുതിരിയാവും. വായിച്ചു വളരാൻ പഠിപ്പിച്ച പിതൃതുല്യന് ഒരു സ്നേഹാർപ്പണം…

Painting Tears

I reach out to pick her paint brush: I want to smudge a bit of  flake white hue on the peacock’s neck, just for fun!

A sheer cry of outrage emerges, ‘Not on my bird!’

‘ Hey! Once upon a time, I used to take classes with a renowned artist, my dear! Come on, let me dab a bit of paint too!’ I plead in vain.

The verdict is clear. Amma has to keep her hands off the oil painting. It is hers.

**

I remember the oil painting of the crying Mother Mary that I had made all those years ago.Dattan Sir had asked me to copy a masterpiece painting. The amount of white, brown and blue that I had used up- the specks, the smears, the dots and daubs!

I had taken the painting to my ship uncle. For some reason- definitely influenced by years of tension and trauma speckling those tangled skeins of family relationships- he was affected strongly by the art work and thought that I had intentionally ushered in tears in its wake. I heard that he  spoke about it and then refused to keep the painting with him. Did the painting return to me? I still do not remember.

It took decades before he could understand that I was simply  a teenager, who had offered her first oil painting, out of love and respect to the believer who prayed daily to the Holy Mother. To be a harbinger of pain – by painting the Pieta- was the last thing I had intended.

**

The proclivity for colours and doodling has passed on to the young one. Along with the obstinacy and the rest of the stubborn ilk.

‘ You can paint your own bird,’ she tells me, flicking her brush.

‘ Yes, it has been a long time,’ I murmur, still caught up in memories, ‘but  we should not usher in tears if we can…’

She looks askance at me. Then, shrugging it off as another irrelevant Amma-talk , dips her brush in burnt sienna.

I look at ship uncle’s photograph kept on the side table.

From somewhere, he gazes back at me. Now, he understands.

Tears have no colour, do they? For a moment, I could have sworn, I saw tears in those eyes.

***

 

For Brothers

Very few are gifted with brothers. And still less with brothers as wonderful as mine.

Who or what is a brother? Does he have to share your parents? Can any human being suddenly become a brother? Lord Ram gave Hanuman that great glory when he said, ‘You are as dear as Bharat to me.’

This Raksha Bandan, let me toast the brothers in my life.

 

When you falter,  there is his steady hand

When you fail,  there is his encouraging word

When you struggle, there is his quiet support

When you cry, there is his strong shoulder

When you get up, there is his proud smile

When you walk on, there is his victory sign

When you win, there is his warm laughter.

When there is suffering, moments of intense grief

You reach out and call –

My brother! And he is there.

Till the path ends, till the gate closes

Let us then walk together.

Till the next story scripted by

The master author, sees us

Again, as sister and brother

Let us walk

Quietly together.

*

 

 

Unconditional

Today is Rakshabandan. I message my brother. I get a smiley in return.

” What is unconditional amma?” asks my little girl.

I had adopted the technique Roald Dahl suggested, in his poem about television. That had made her addicted to books, to my great delight. I thank Dahl and stop myself from asking, if she was reading about love.

There is no other explanation. Only love is unconditional. Hatred, comes with twists and turns of malice. Indifference,  is a cool blue steel. Mockery is all yellow laughter. Envy, I think is not green. It is one flash of shark teeth-all red and bloody.

” Unconditional love, ma. What does it mean?”

I have on my lap, ArogyaNiketanam-Tara Shankar Bandopadhyay’s  Bengali Classic. A very dear lady has gifted it to me, and it is a translation in my mother tongue.

For a moment, I ruminate on what Jeevan Mashai, aka Mahashay, great soul and healer would have explained:

“Death is unconditional.”

It is too deep for an answer.

” Like my love for you both,” I say, ” like the love of most mothers and fathers for their children.”

” Huh?”

” Hmm… Like your love for Chechy,” I grin.

“Huh?”

” Regardless of anything, you love her, right?”

” Mommmmmm, ” I hear a groan from the other room, ” do not give her ideas!”

” Huh?”

” Ok, it is like this- if this person needs , hmmm an eye- you offer both of yours. There is no separation. You are, because he is.Or she is.”

” Huh?”

” You know your uncle? ”

” Yeah”

” Let us say that amma has unconditional love for him. What do you understand?”

” If he needs an eye, you will offer both. But you will turn blind.”

” Exactly-it is not important whether one turns blind or not”

“Mommmmm…that is soooooo melodramatic… She cannot get metaphors…hmmm,” says the voice from the room.

” Unconditional means…ok, but then how will you give him an eye?”

” I am sending him a Rakshabandan message instead,” I smile, ” it means the same”.

” Weird,” comments the voice.

” Ok- so Harry Potter’s mother would give her two eyes for Harry. She had unconditional love for her child,” concludes the little one.

” Now you got it right. ”

********

I mail my brother, a picture of his nieces.

May they learn to be there for each other, as you have been there for me- through life’s most treacherous paths, offering a steady hand. Unconditionally.

With love, this Rakshabandan.

I am the blessed one.

*****