ഛായാഗ്രഹിണികൾക്കിടയിൽ നിർഭയം…

alahambra

തദനു ജലനിധിയിലതി ഗംഭീരദേശാലയേ സന്തതം വാണെഴും ഛായാഗ്രഹിണിയും…” അങ്ങനെയാണ് സിംഹികയുടെ രംഗപ്രവേശം. എഴുത്തശ്ശന്റെ വരികളിൽ ചൊല്ലിയാൽ, ” നിഴലതു പിടിച്ചു നിർത്തിക്കൊന്നു തിന്നുന്ന നീചായാം സിംഹികയെ കൊന്നനന്തരം…” ഹനുമാൻ ലക്ഷ്യബോധത്തോടെ ലങ്കയിലോട്ടു യാത്ര തുടർന്നു!

‘നിഴൽക്കുത്ത്‌’ അഥവാ ‘വൂഡൂ’ (Voodoo) പരിപാടി, ദുര്യോധനന് മുന്നിൽ ചെയ്തിരുന്ന രാക്ഷസിയാണ് ഛായാഗ്രഹിണി. ഒരു ദിവസം അവൾ ഗഗന സഞ്ചാരിയായ ഹനുമാന്റെ നിഴൽ പിടിച്ചു നിർത്താൻ ശ്രമിച്ചു. അതോടെ കഥയും കഴിഞ്ഞു.

ഇന്ന് നാം യുദ്ധം ചെയ്യുന്നത് പലപ്പോഴും ഒളിഞ്ഞിരിക്കുന്ന ഛായാഗ്രഹിണികളോടാണ്. ഡിജിറ്റൽ സ്പേസ് എന്ന Alternate Reality ലോകത്തിൽ നിന്നും  വരുന്ന പല നിഗ്രഹ ശക്തികളും നമ്മെ കൊന്നു തിന്നുന്നു.

എത്രയോ ആളുകൾ ‘ഓൺലൈൻ ബുള്ളിയിങ്” (ONLINE BULLYING) ഇന്റെ നീരാളിപ്പിടിയിൽ പിടഞ്ഞു ചാകുന്നു !നിഴൽകുത്തി കൊല്ലുന്ന Grapevine സംസ്കാരത്തിലും നാം ഏറെ മുന്നിലാണല്ലോ.

https://www.reuters.com/article/us-southkorea-kpop/cyber-bullying-star-suicides-the-dark-side-of-south-koreas-k-pop-world-idUSKBN1Y20U4

 

 

 

 

അപ്പോൾ എനിക്ക് സിംഹികയെ ഓർമ്മ വന്നു…

***

“What is life, if not the shadow of a fleeting dream?”എന്ന് ഉംബെർട്ടോ എക്കോയുടെ (Umberto Eco)ചോദ്യമുണ്ട്.

ഈയിടെ മനോഹരമായ സൗത്ത് കൊറിയൻ വെബ് സീരീസ്  “Memories of Alahambra” കാണാൻ അവസരം ലഭിച്ചു. (Augmented Reality) ഓഗ്മെന്റഡ് റിയാലിറ്റി യുടെ മാസ്മര ലോകം: വാൾപ്പയറ്റിൽ ചോര ചീറ്റിയാൽ വാസ്തവത്തിൽ മരിച്ചു പോയേക്കാമെന്നു വന്നാലോ?

മനുഷ്യ മനസ്സിന്റെ മായാജാലത്തിനു മുന്നിൽ ഭയന്ന് വിറച്ചു ചാകാൻ പാടില്ല.അതിരു വിട്ടൊഴുകാതെ, ശാന്തശാന്തമായി ചിറകെട്ടാൻ , “ആത്മധൈര്യം എന്ന  ഹനുമാൻ സ്വാമി” കൂടെയുള്ളത് നല്ലതാണ്.

****

 

 

ജാഗ്രതാ വൃക്ഷം..

bible

ബൈബിളിലെ പരാമർശമാണ് : ജാഗ്രതാ വൃക്ഷം…

ഓരോ നിമിഷവും ജാഗ്രതയോടെ ജീവിക്കേണ്ടുന്ന സാഹചര്യത്തിൽ, ആ പ്രയോഗം, എനിക്ക് വളരെ പ്രിയമായി തോന്നി. ( പണ്ട്, Ernest Hemingway തന്റെ എഴുത്തു ജീവിതത്തെ സ്വാധീനിച്ച പുസ്തകങ്ങളിൽ ബൈബിളിനെ പറ്റി പറഞ്ഞിരുന്നു: ഉന്നതമായ ഭാഷ പഠിപ്പിച്ച ഗ്രന്ഥം.)

ആരോട്, എന്ത് , എങ്ങനെ,എപ്പോൾ, പറയുന്നു? അതിൻ്റെ പ്രത്യാഘാതങ്ങൾ പലതുമാവാം. ഒരാൾ സംസാരിക്കുന്നത് റെക്കോർഡ് ചെയ്തു, മോർഫ് ചെയ്തു, ഏതു രീതിയിലും വെളിച്ചം കാണാവുന്ന ഒരു സാഹചര്യം. ചക്കിനു വയ്ച്ചത് കൊക്കിനു കൊണ്ടല്ലോ എന്ന മട്ടിൽ.

ജോലി സ്ഥലങ്ങളിൽ, കുതികാൽ വെട്ടൽ, സാധാരണ പ്രവൃത്തിയായി മാറി കഴിഞ്ഞു. പുറകിൽ നിന്നും കുത്താത്ത മനുഷ്യരെ ‘ ഇതേതു ലോകത്തിൽ നിന്നും വന്നു?’ എന്ന മട്ടിൽ കാണുന്ന ലോകം. നല്ല വാക്കും , നല്ല ചിന്തയും, നല്ല നടപ്പും കളിയാക്കുന്ന സാഹചര്യം.

‘ Be kinder than necessary’ എന്നൊരു തത്വമുണ്ട്. പലപ്പോഴും തുണയ്ക്കുന്ന ഒരു കൈവിളക്കാണ്. ദുഷ്ടരോട് കഠിന പ്രതിരോധം തന്നെ വേണം. പക്ഷെ, അല്പം കാരുണ്യം കാട്ടാൻ അവസരം ലഭിച്ചാൽ അത് വേണ്ടെന്നു വയ്ക്കരുത്.മെഷീൻ പോലെ ജീവിക്കേണ്ടി വരുന്ന ജീവിത സാഹചര്യങ്ങളിൽ , സഹാനുഭൂതി, ഒരു നല്ല കൈത്താങ്ങാണ്.

‘വായ്ക്ക് വാതിലും പൂട്ടും വേണം’ എന്ന്  മുന്നറിയിപ്പ് നൽകുന്ന ബൈബിളിൽ, ഇങ്ങനെയും എഴുതിയിരിക്കുന്നു. “Speak up for those who cannot speak for themselves; ensure justice for those being crushed. Yes, speak up for the poor and helpless, and see that they get justice” 

ജീവിതമെന്ന ജാഗ്രതാ വൃക്ഷത്തെ ശ്രദ്ധയോടെ പരിപാലിക്കാൻ നമുക്ക് കഴിയട്ടെ.

**

Querencia in Many Guises…

My daughter laughs at her Physics Lab escapades. Murphy has got his law right, apparently. And she believes, in a blissful spiritual mode, that the Universe wants her to pursue pure Math !

May you always be at a place where learning graces you with warmth, the guidance of great mentors and the comfort of true friends. A place where you feel at home. A sanctum sanctorum. A holy place. Where you can laugh out loud and free. No fears, no recriminations. Only encouragement and growth. And yes, in case you stumble at times, someone around to give a hug and a cup of coffee. Until you get up, dust off that misery, and walk again, with head held high.

My prayer is silent.

Thank you, thank you, thank you.

As always, You will guide us to the path that You know is best for us.

May we have the sense to follow, and the humility to listen when You beckon.

***

I watched ‘ The perks of being a wall flower.’ What a movie. Inexplicably, it brought to mind Murakami’s novel, ‘Norwegian Wood’. Maybe the death of the best friend and  all that intense suffering. And that vinyl of Beatles.

Loneliness, the need for companionship, and a place to belong.

‘Maybe we accept the love we think we deserve.’

That was stark and precise. Deep and mystical.

And explains many a relationship, many a friendship, many a turn in life.

***

A nice word to chew over in the wintry sunlight?

Querencia…

Copying from Wiki…

querencia is a place the bull naturally wants to go to in the ring, a preferred locality… It is a place which develops in the course of the fight where the bull makes his home. It does not usually show at once, but develops in his brain as the fight goes on. In this place he feels that he has his back against the wall and in his querencia he is inestimably more dangerous and almost impossible to kill.

 

 

 

വിഷലിപ്തമല്ലാത്ത ചിന്തകൾ

v p menon

“കേരളത്തിൽ സ്കൂൾ വിദ്യാഭ്യാസം എത്രയോ മുന്നിലാണ്…അവിടെ കുഞ്ഞുങ്ങൾക്ക് വൃത്തിയുള്ള വസ്ത്രങ്ങളും, കഴിക്കാൻ ഉച്ചഭക്ഷണവും കിട്ടുന്നു. സ്കൂൾ ലൈബ്രറിയുണ്ടാവും…പച്ചക്കറികൾ സ്കൂൾ അങ്കണത്തിൽ തന്നെ നട്ടു വളർത്തുന്നു…അധ്യാപകർ എത്രയും ആത്മാർഥതയുള്ളവർ! നിങ്ങൾ അവരെ പോലെയാകണം! കേരളത്തിൽ ആശുപത്രികളിൽ, ഡോക്ടറുമാർ സേവനത്തിന് എപ്പോഴും തയ്യാറാണ്. അവിടെ, വൃത്തിയും വെടിപ്പുമുണ്ട്. പേ വിഷബാധയ്ക്കും, പാമ്പിൻവിഷത്തിനും ഒക്കെ antivenom സ്റ്റോക്കിൽ കാണും…നമ്മൾ കേരളത്തിനെ കണ്ടു പഠിക്കണം!”

ഉത്തർപ്രദേശിലെ, എത്രയോ ഗ്രാമങ്ങളിൽ, ഞാൻ എന്റെ നാടിനെകുറിച്ച് അഭിമാനത്തോടെ പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്…”ഞങ്ങൾ വീടുകളിൽ ശൗചാലയം ഉപയോഗിക്കുന്നു…ഞങ്ങളുടെ പെൺകുഞ്ഞുങ്ങൾ സുരക്ഷിതരാണ്..അവർ സ്കൂളുകളിൽ പോകുന്നു…നിങ്ങളും അവരെപ്പോലെ….!!!”

ഇപ്പോൾ സാമ്യം പറഞ്ഞു പ്രേരണ നല്കാൻ ശ്രമിക്കുമ്പോൾ എന്റെ മനസ്സ് മന്ത്രിക്കുന്നു…” ഇനി എന്ത് പറയും?പ്രബുദ്ധമായ എന്റെ ജന്മ നാട്ടിൽ, ചെറിയ പെൺകുഞ്ഞുങ്ങളുടെ ജീവന് വിലയില്ല എന്നോ? അവരെ ദുഷ്ടമനുഷ്യരിൽ നിന്നും, പാമ്പുകളിൽ നിന്നും സംരക്ഷിക്കാൻ എന്റെ നാടിനു ഈയിടെയായി കഴിയാറില്ല എന്നോ?”

പേ വിഷത്തിനും, പാമ്പിൻ വിഷത്തിനും  മറുമരുന്നിനായി, ആരും, ആരോടും കെഞ്ചേണ്ട ആവശ്യമില്ല..അത് നാമോരോരുത്തരും അടയ്ക്കുന്ന നികുതിപ്പണം കൊണ്ട് വാങ്ങിച്ചു, ഇന്ത്യയിലെ എല്ലാ സർക്കാർ ആശുപത്രികളും വയ്ച്ചിട്ടുണ്ട്… വയനാടിലായാലും, ബാരാബങ്കിയിലായാലും അത് വിഷ ബാധയേറ്റ വ്യക്തിക്ക് കുത്തിവയ്ക്കാൻ, അവിടെ ജോലിയെടുക്കുന്ന ഡോക്ടറുമാർ ബാധ്യസ്ഥരാണ്.

ഒരു കുഞ്ഞിനെ സ്കൂളിൽ വിട്ടു എന്ന് വയ്ച്ചാൽ , ഇന്നത്തെ നിലവിലുള്ള നിയമങ്ങൾ പ്രകാരം, അവളുടെ ജീവന്റെ, ആരോഗ്യത്തിന്റെ ചുമതല കൂടിയാണ് മാതാപിതാക്കൾ സ്കൂളിലുള്ള അധ്യാപകരെ ഏൽപ്പിക്കുന്നത്. ജുവനൈൽ പ്രൊട്ടക്ഷൻ നിയമങ്ങൾ അനുസരിച്ചു കേസെടുത്താൽ ക്രൂരതയ്ക്കുള്ള സെക്ഷനിൽ അദ്ധ്യാപകനും , ഡോക്ടറും ജയിലിൽ പോകേണ്ടതായി വരും…അതും ഇന്ത്യയിലെ എല്ലാ സ്ഥലത്തും ബാധകവുമാണ്.

ഹരിദ്വാറിൽ വനിതാ ജഡ്‌ജി വീട്ടിൽ പ്രായപൂർത്തിയാകാത്ത പെൺകുഞ്ഞിനെ ജോലിയ്ക്കു നിർത്തി, അതി ക്രൂരമായി ഉപദ്രവിച്ചതായി വാർത്ത വന്നിരുന്നു. ആ കുഞ്ഞിന് വേണ്ടി ഒരു പൊതു താല്പര്യ ഹർജി വന്നു. ചീഫ് ജുഡീഷ്യൽ മജിസ്ട്രേറ്റ്, തെറ്റ് ചെയ്‌ത ജഡ്ജിക്കെതിരെ ശക്തമായ കേസെടുക്കാൻ നിർദ്ദേശിച്ചിരുന്നു ! ശക്തിയുള്ളവർക്കു വേണ്ടി പലരും പൊരുതുമല്ലോ…’പൊതു താല്പര്യം ഈ വിഷയത്തിൽ ഇല്ല’ എന്ന് വാദിച്ചവരോട് അദ്ദേഹം പറഞ്ഞത്, ഈ കേസിൽ , ക്രൂരത കാണിച്ച വ്യക്തിക്ക് അനുകൂലമായി പ്രവർത്തിച്ചാൽ അതാണ് പൊതു ജനത്തിനോട് കാണിക്കുന്ന ഏറ്റവും വലിയ തെറ്റ് എന്നാണ്. ഇന്നത്തെ വാർത്തയാണ്…

***
ഇന്ന് ട്രെയിനിങ്ങിൽ ‘Adaptive Leadership’ എന്ന വിഷയത്തിൽ ക്ലാസ്സുണ്ടായിരുന്നു. അവിടെ , ഒരു ചോദ്യം…
‘Who are you ?’ അതിന്റെ ഉത്തരം ഗഹനമായതാണ്.
ഞാൻ ആരാണ്?
ആദി ശങ്കരന്റെ ‘നിർവാണഷ്ടകം’ ഓർമ്മയിൽ വന്നു…ഞാൻ ആരാണ് എന്ന് അറിയില്ല, പക്ഷെ ഞാൻ ഇതല്ല എന്നറിയാം.
പിന്നീട് ആരോ പറയുന്നത് കേട്ടു ..’We are what we do …’ ആണോ? ആണെങ്കിൽ കാരുണ്യമില്ലാത്തവർ പഠിപ്പിക്കാൻ പോകരുത്.ചികത്സിക്കാനും.
അനുകമ്പയില്ലാത്തവൻ/അൻപില്ലാത്തവൻ വെറും ശവം എന്ന് നമ്മൾ സ്കൂളിൽ കവിത രൂപത്തിൽ പഠിച്ചതാണ്… നാരായണ ഗുരുദേവൻ്റെ അനുകമ്പാഷ്ടകത്തിൽ.
***

100 Best Letters (1847-1947) എന്നൊരു പുസ്‌തകം.

അതിൽ, മഹാരാജ ഹരി സിംഗ് ലോർഡ് മൗണ്ട്ബാറ്റൺന് എഴുതിയ എഴുത്തുണ്ട് …ആ എഴുത്താണ് ജമ്മു കാശ്മീരിനെ ഇന്ത്യയിലോട്ടു ചേർത്തത്. Instrument of Accessionനുംകൊണ്ട് ഡൽഹിക്കു പോയത് ശ്രീ.വി.പി. മേനോൻ . സർദാർ പട്ടേലിന്റെ കീഴിൽ, സ്റ്റേറ്റ്സ് ഡിപ്പാർട്മെന്റിലെ സെക്രട്ടറി  (Secretary , States Department)!

Quote Maharajah Hari Singh to Lord Mount Batten (26 October, 1947)

First line…

My Dear Lord Mountbatten,

I have to inform Your Excellency that a grave emergency has arisen in my state and request the immediate assistance of your Government…

Last paragraph…

If my state is to be saved, immediate assistance must be available at Srinagar. Mr.V.P.Menon is fully aware of the gravity of the situation and will explain it to you, if further explanation is needed.

In haste and with kindest regards,

Yours Sincerely,

Hari Singh

***

എന്റെ നാട്…എവിടെയാണ് അതിന്റെ സ്പർശം അനുഭവപ്പെടാത്തത് ? അത് എപ്പോഴും നന്മയുടേതാകണേ!

 

 

ഒരു മഞ്ഞിൻ റോസാപ്പൂ…

lincoln

സിറാക്യൂസ് യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിൽ, മാക്‌സ്‌വെൽ സ്കൂൾ ഓഫ് സിറ്റിസൺഷിപ് ആൻഡ് പബ്ലിക് അഫായേഴ്സ് ഇന്റെ മുൻപിൽ, തലകുനിച്ചു, ചിന്താവിഷ്ടനായ എബ്രഹാം ലിങ്കന്റെ പ്രതിമ കാണാം.
‘Lincoln in the Bardo …’ എന്ന George Saunders പുസ്‌തകം ഓടി വരും മനസ്സിൽ.

പഠിക്കാൻ അവസരം കിട്ടുന്നവർ ഭാഗ്യവാന്മാർ. അറിവാണ് അമൃത് : കൂടുതൽ കൈമാറുമ്പോൾ, കൂടുതൽ വർദ്ധിക്കുന്നു. സിറാക്യൂസ് സർവകലാശാലയിലെ പ്രൊഫസർമാർ, അമേരിക്കയുടെ പൊതു ഭരണ നയങ്ങളെ കുറിച്ച് ഞങ്ങളോട് വിശദീകരിച്ചപ്പോൾ , ഞാൻ ഒരു നിമിഷം വെളിയിൽ അപ്പൂപ്പൻ താടി പോലെ പറന്നു കളിക്കുന്ന മഞ്ഞിൻ നുറുങ്ങുകളെ നോക്കി.
‘നിങ്ങളിൽ നിന്നും ഞങ്ങൾക്ക് പഠിക്കണം. ഞങ്ങളോടൊപ്പം ഒരു കൊല്ലത്തെ ഉപരിപഠനം നടത്തൂ…’ അവർ ചിരിച്ചു. അഹങ്കാരമില്ലാത്ത അറിവിന്റെ സ്നിഗ്ദ്ധമായ ചിരി.
സതീർഥ്യരിൽ പലരും ഹാർവാർഡിലും ഓക്സ്ഫോർഡിലും പബ്ലിക് പോളിസിയിൽ ഉപരിപഠനം കഴിഞ്ഞവർ. അവർ അതിലും വിനീതരായി മറുചിരി ചിരിച്ചു.
‘ഇനിയും പഠിക്കണം’, ഞാനും സ്വയം മന്ത്രിച്ചു. പഠിക്കുമ്പോൾ, ജീവിതത്തിലെ എല്ലാ ഭാരങ്ങളും ഒഴിഞ്ഞു പോകുന്ന പോലെ. സരസ്വതീ കടാക്ഷം, മനുഷ്യ മനസ്സിനെ മഞ്ഞിൻ തുള്ളികളെ പോലെ നിർമ്മലവും, അഴകുള്ളതുമാക്കുന്നു.
***
വില്യം ഫോൾക്നരുടെ(William Faulkner) ‘  A Rose for Emily’ എന്ന ഒരു ചെറുകഥയുണ്ട്. ചാൾസ് ഡിക്കൻസിന്റെ ‘Great Expectations’ഇലെ , മിസ്സ് ഹാവിഷമിന്റെ (Miss Havisham) മറ്റൊരു പ്രതിരൂപം കാണാം.

കഥയുടെ തായ്- വേരിൽ, വേദനയുടെ, ഭയത്തിന്റെ, പ്രേമത്തിന്റെ നിഗൂഢമായ രഹസ്യം. എഴുത്തിന്റെ മാസ്മരികത തട്ടി കണ്ണിൽ പ്രകാശം പൊലിഞ്ഞു. എന്തൊരു കഥയാണത്, ദൈവമേ! അമേരിക്കൻ നവംബറിന്റെ കൊടുംതണുപ്പ് – അതിന്റെ തീവ്രത മറികടക്കാൻ വായിച്ച കഥ വിറപ്പിച്ചു കളഞ്ഞു !
ബ്രോഡ്‍വെയിൽ ‘ലയൺ കിംഗ് ‘ കണ്ടു. മനുഷ്യ പ്രതിഭയുടെ വിസ്മയ മാഹാത്മ്യങ്ങൾ കണ്ടു, അനുഭവിച്ചു! നൃത്തവും, സംഗീതവും, സംവിധാനവും, സ്റ്റേജിലെ മിന്നി മായുന്ന ബാക്ഗ്രൗണ്ടുകളും ഒക്കെ കണ്ടപ്പോൾ ഞാൻ ഒരു നിമിഷം ആഫ്രിക്കയുടെ ആദിമമായ സർഗ്ഗ ചേതനയെ പ്രണമിച്ചു പോയി. ആ നിഷ്കളങ്കരെ ആണല്ലോ അടിമകളായി പീഡിപ്പിച്ചത് എന്നും ഓർത്തു പോയി. അവർക്കു വേണ്ടി, മനുഷ്യന്റെ സ്വത്വത്തിനു വേണ്ടി , ജീവൻ ബലിയർപ്പിച്ച മഹാനെ വീണ്ടും   ഓർത്തു പോയി …

അധികാരവും, സർഗ്ഗ ശക്തിയും, കറുത്തവരുടെ വേദനയും, അറിവിന്റെ ആകാശവുമൊക്കെ അങ്ങനെ ഒന്നായി തീർന്ന ഒരു അനുഭവം…മഞ്ഞിൻ തുള്ളികൾ കഥകൾ പറയുന്നു…

***

‘Papathara’ by Sarah Joseph: A Story for Daughters’ Day

stories

Female Foeticide,  female infanticide, dowry system, degradations, humiliations, dowry murders…the saga of the girl child caught in a searing, powerful short story in Malayalam by Prof.Sarah Joseph.

Papathara : The Ground of Sin

 

Needy Eyes

sirach

Yesterday, I saw streaming eyes. The  young man,  a boy rather, was in jail; accused of stealing a mobile. When we spoke to him further, he started weeping. His speech was affected by his emotions. Even so, one could easily discern slight developmental retardation. His story was that he had stolen nothing at all. He had been loitering near a town. He had no clue as to why he was caught. He wanted to see his mother.

He had been languishing for months inside, even when it was a petty offence. Our group was willing to pay the dues for his release and cut short his unending travails. It cost us exactly one  thousand rupees. He wept again when told that he would walk out free in  a day’s time.

‘I will not go away from my village now. I am going to be with my mother. Thank you.’ He was overwhelmed. We were humbled and awed by the experience.

Many suffer incarceration unnecessarily, most often unjustly, being victims of circumstances. They are not criminals who loot or murder, or those who conspire and indulge in shameless corruption by selling their positions of power for status and rewards. When such travesties of justice happen, we shrug indifferently. When we see an innocent jailed, we turn our faces away.

What do we worship in daily life? Power, money, societal applause, positions, luxury, glamour, fame…?

What do the spiritual texts exhort us to worship? Kindness, compassion, giving, loving, strength, honesty, purity, goodness.

I have realized in my  life journey that so many wait by the waysides of our lives: eager for one gesture of kindness. If we reach out, the divine universal energy fills our hearts and sinews. When we are blessed to be givers, we are truly graced by the Lord: by whatever name each may address that Love.

And what more, with His Grace flows immense strength, that you are always protected by  a miraculous, unseen energy which makes one fearless.

When one forgets oneself, truly does one know oneself.

‘ Do not keep needy eyes waiting’ [Sirach 4: 1]

And as for that weeping boy, he has now inspired me to be a better human being.

“മണ്ണിനായൂഴി കുഴിച്ച നേരം…”

viktor-frankl-book-quotes

അദ്ധ്യാത്മ രാമായണത്തിൽ, കിഷ്കിന്ധാ കാണ്ഡത്തിൽ, സൂര്യാത്മജനായ സുഗ്രീവൻ ചൊല്ലുന്നതാണ്:
“മണ്ണിനായൂഴി കുഴിച്ച നേരം നിധി തന്നെ ലഭിച്ചതുപോലെ രഘുപതേ!”
നമ്മൾ ചെയുന്ന ചെറിയ കാര്യങ്ങൾ, അവിചാരിതമായി വലിയ സന്തോഷങ്ങൾക്കു കാരണമാവുമ്പോൾ, ഈ വരിയുടെ സാരാംശം ശരിയായി വരുന്നു.

കുടുംബത്തിൽ നിന്നും ആരും സ്കൂളിൽ പോയിട്ടില്ലാത്ത “First Time Learners” എന്ന് വിളിക്കുന്ന പെൺകുട്ടികളാണ് സർക്കാർ നടത്തുന്ന കസ്തൂർബാ ബാലിക വിദ്യാലയങ്ങളിൽ പഠിക്കുന്നത്. ഇവരിൽ മിക്കവാറും എല്ലാവരും ‘school dropouts’ ആയിരുന്നു. നാം പറയാറില്ലേ ” പാർശ്വവത്‌കൃതമായവർ ” അഥവാ “marginalized” എന്നൊക്കെ? അങ്ങനെയുള്ള കുടുംബങ്ങളിലെ കുഞ്ഞുങ്ങളാണ്. ആറാം ക്ലാസ്സു മുതൽ എട്ടാം ക്ലാസ്സു വരെ സ്കൂൾ ഹോസ്റ്റലിൽ താമസിച്ചുള്ള പഠനം. എട്ടാം ക്ലാസ്സു കഴിഞ്ഞാൽ അവർ തിരിച്ചു പോകുന്നു. പലർക്കും ദാരിദ്ര്യം കൊണ്ടും, സ്കൂളുകളുടെ അഭാവം കൊണ്ടും പിന്നെ തുടർന്ന് പഠിക്കാൻ കഴിയാറില്ല എന്നതാണ് കയ്പ്പേറിയ സത്യം.

അങ്ങനെയുള്ള നൂറോളം കുട്ടികളുമായി ഇടപഴകാൻ ഒരു അവസരം ലഭിച്ചു. അവരോട് മലാല യൂസഫാസിയെ പറ്റിയും നാദിയ മുറാദിനെ പറ്റിയും സംസാരിക്കാൻ കഴിഞ്ഞു. നല്ല ആത്മവിശ്വാസമുള്ള കുട്ടികൾ. അവരുടെ ഒരു ചെറിയ ആഗ്രഹം : ഒരു സിനിമ കാണണം.
മൊബൈലിലും,ടെലിവിഷനിലും ഒരു നിമിഷം കൊണ്ട് സിനിമ കാണുന്ന നമ്മൾ, മാളിലെ തണുപ്പത്ത്‌ , പോപ്പ്കോണും കൊറിച്ചു രസിക്കുന്ന നമ്മൾ അത് കേട്ടാൽ ഞെട്ടും. കണ്ണ് തുറപ്പിക്കുന്ന നിമിഷം.

ഇന്ന് കുട്ടികളോടൊപ്പം, ഉദ്യോഗസ്ഥരും, ചൈൽഡ് ലൈൻ പ്രവർത്തകരും, യൂണിസെഫ് ഉദ്യോഗസ്ഥരും സിനിമ കണ്ടു. സിംബയോടൊപ്പം കുട്ടികളും ചിരിക്കുകയും കരയുകയും ചെയ്തപ്പോൾ എനിക്ക് സുഗ്രീവസ്തുതി ഓർമ്മ വന്നു.

ദൈവമേ ! ചുറ്റും അടിതെറ്റിക്കുന്ന വൻ കൊടുങ്കാറ്റാണ് : ഭയവും, സ്വാർത്ഥതയും, ക്രോദ്ധവും , ക്രൂരതയും ആഞ്ഞു വീശുന്നു. ആർക്കുമാർക്കും സംതൃപ്തിയില്ല. ദുരയുടെ ഹുങ്കാരമാണ് എങ്ങും. അപ്പോൾ നീ കാൽവരിയിൽ നിന്നും , മെക്കയിൽ നിന്നും, കപിലവസ്തുവിൽ നിന്നും, അഗസ്ത്യ ഹൃദയത്തിൽ നിന്നും : അങ്ങനെ എല്ലാ പുണ്യ ഭൂവുകളിൽ നിന്നും പറഞ്ഞതു തന്ന കഥകൾ, ചിരിക്കുന്ന കുഞ്ഞുങ്ങളുടെ മുഖങ്ങളിൽ നിന്നും ഞങ്ങൾ മനസ്സിലാക്കുന്നു.

വിക്റ്റർ ഫ്രാങ്കെലിന്റെ ” Man’s Search For Meaning” കൂടെക്കൂടെ വായിക്കാൻ ഞങ്ങളെ ഓർമ്മിപ്പിക്കുക. മനുഷ്യ മനസ്സുകളിൽ പതിയിരിക്കുന്ന എല്ലാ നരകവും നാകവും അതിൽ കാരുണ്യത്തിന്റെ ഭാഷയിൽ വിശകലനം ചെയ്തിരിക്കുന്നു. ആ അറുപത്തിയൊൻപതു പേജുകൾ മതി ജീവിതം തന്നെ വഴി മാറ്റി നടത്തുന്ന സഹാനുഭൂതി മനസ്സിലാക്കാൻ.

വഴി തെറ്റാതെ, അറിവില്ലാത്തൊരടിയങ്ങളെ, നേർവഴി നടത്തേണമേ!
**

ആ വിളക്ക് കാട്ടൂ !

Nelson-Mandela-madiba

പഴയ കാലത്തു നാട്ടിൽ കണ്ടിരുന്ന കാഴ്ച : ഞാറ് നടുന്ന സ്ത്രീ പുരുഷന്മാർ. നോക്കെത്താത്ത ദൂരം വരെ പച്ചിച്ചു, കുളിർന്നു കിടക്കുന്ന ഭൂമി; സാധാരണക്കാരായ കർഷകർ. പല നിറത്തിലുള്ള സാരികൾ ധരിച്ച സ്ത്രീകൾ. എങ്ങാനും പാട്ടുകൾ ഉയരുന്നുണ്ടോ?ഭോജ്‌പുരിയിൽ എല്ലാത്തിനും പാട്ടുണ്ട് : നടലിനും, കൊയ്ത്തിനും, ജലസേചനത്തിനുമെല്ലാം!

ബിഹാറിനോട് അടുത്ത ദേശമാണ്; നഗരത്തിന്റെ പകിട്ടുകൾ  ചില കടകളിലെ തിളങ്ങുന്ന കോള കുപ്പികളിലും പിന്നെ ചെറുപ്പക്കാരുടെ കൈകളിലെ മൊബൈൽ ഫോണുകളിലും മാത്രം. (ഒരു നിമിഷത്തേക്ക്, മുകുന്ദന്റെ ‘കൃഷിക്കാരൻ’ എന്ന ചെറുകഥ മനസ്സിൽ വന്നു .)

അർഹിക്കുന്നവർക്ക്, സ്വന്തം കാലിൽ നിൽക്കാനുള്ള സഹായം വാഗ്ദാനം ചെയ്‌തു കൊണ്ട്, ധാരാളം പേരുണ്ട്. സ്വന്തമായി പൈസ ഉണ്ടാക്കുന്ന സ്ത്രീകൾ, അത് കള്ളു കടയിൽ നശിപ്പിക്കാറില്ല . കുഞ്ഞുങ്ങളുടെ പഠിത്തത്തിനും, കുടുംബത്തിലെ മെഡിക്കൽ എമെർജൻസികൾക്കുമായി ചിലവാക്കുന്നതായും പഠനങ്ങൾ. ആട്ടിൻകുട്ടികളെ മേടിച്ചു കൊടുക്കാനുള്ള ഒരു പ്രൊജക്റ്റ് ആണ് മനസ്സിൽ.  പക്ഷെ ഒരു കണ്ടിഷൻ : സഹായം ലഭിക്കുന്നവർ വായിക്കാനും എഴുതാനും പഠിക്കണം. കുറച്ചു കണക്കു കൂട്ടാനും! അത് വളരെ ആവശ്യവുമാണ്.
നിരന്നിരുന്ന സ്ത്രീകളോട് ഞാൻ ചോദിച്ചു : “സ്വന്തം പേര് എത്രപേർക്ക് എഴുതാനറിയാം?”
കുറച്ചു പേർ കൈയുയർത്തി.
“എന്താ, പഠിപ്പിക്കാൻ ആളുണ്ടായാൽ , നിങ്ങൾ പഠിക്കാൻ വരാമോ?”
” മാസ്റ്റർജി അടിക്കും!” പറഞ്ഞത് പത്തമ്പതു വയസ്സുള്ള സ്ത്രീ. അവരുടെ ചെറുപ്പകാല പഠനം മുടങ്ങിയ കഥ ഞാൻ ആ ഒരു വാക്യത്തിലൂടെ അറിഞ്ഞു.
ഞാൻ സരസ്വതീകടാക്ഷത്തെ പറ്റി സംസാരിച്ചു. സരസ്വതിയുടെ കൂടപ്പിറപ്പാണ് ലക്ഷ്മിയും. ഐശ്വര്യം വരണമെങ്കിൽ, സ്വന്തം പേരെഴുതാൻ ശീലിക്കണം.
അപ്പോൾ ഗ്രാമീണ ജനതയ്ക്കിടയിൽ ജോലിയെടുക്കുന്ന മൂന്ന് സ്ത്രീകൾ എണീറ്റു: അവർ മിഷണറി സിസ്റ്റേഴ്സ് ട്രെയിനിങ് നൽകിയ സാമൂഹ്യ അനിമേറ്റേഴ്‌സ് ആയിരുന്നു .
അവർ പാടാൻ തുടങ്ങി : സുന്ദരമായ ഭോജ്‌പുരിയിൽ , ഒരു പെൺകുട്ടിയുടെ വിലാപം .
അമ്മേ , പഠിക്കാനായി പേന ചോദിച്ചപ്പോൾ,
നീയെന്റെ കുഞ്ഞു കരങ്ങളിൽ വെട്ടരിവാള് വയ്ച്ചു തന്നു.
പശുക്കൾക്കു പുല്ലു ചെത്താനും , പാടത്തു ജോലി ചെയ്യാനും പറഞ്ഞു.
കളിക്കേണ്ട പ്രായത്തിൽ , നീ എന്നെ വിവാഹം ചെയ്തയച്ചു,
എൻ്റെ ശോഭയുള്ള ശരീരം മണ്ണിനോട് ചേർന്ന് പോയി.
എൻ്റെ അമ്മായിയമ്മ പൈസായുടെ കണക്കു ചോദിച്ചുകൊണ്ട്
എന്നെ അപമാനിക്കുന്നു എന്നുമെന്നും.
അമ്മേ, എന്നെ പഠിപ്പിച്ചിരുന്നെങ്കിൽ
ആ പേന എൻ്റെ കയ്യിൽ വയ്ച്ചു തന്നിരുന്നെങ്കിൽ
ഇന്ന് എൻ്റെ ജീവിതം ഗതിമാറി ഒഴുകിയേനെ!”
കേട്ടിരുന്ന എല്ലാവരും കണ്ണുനീര് തുടയ്ക്കുന്നത് കണ്ടു. ആ പാട്ടിന്റെ ശക്തി കൊണ്ട് ഞാനും വലഞ്ഞു പോയി. അപ്പോൾ , ഒരു സ്ത്രീ ഏറ്റവും പുറകിലെ നിരയിൽ എണീറ്റ് നിന്നു.
” ഇതെന്റെ ജീവിത കഥയാണ്. എന്റെ അമ്മ കൈയിൽ അരിവാളാണ് തന്നത്. എൻ്റെ അറിവില്ലായ്മ കാരണം എൻ്റെ മകളുടെ കൈയിലും ഞാൻ അരിവാള് തന്നെ കൊടുത്തു. പക്ഷെ ഇന്ന് ഞാൻ മനസ്സിലാക്കുന്നു അക്ഷരത്തിന്റെ വില. സാറുമ്മാരേ, എനിക്ക് പഠിക്കണം. എനിക്കെന്റെ പേരെഴുതണം.”
കൊള്ളിയാൻ മിന്നുന്നതു പോലെ തോന്നി. ഇത്, കുനിഞ്ഞു കാൽപ്പാദം തൊടേണ്ടുന്ന നിമിഷം. അവർ എന്നെ പഠിപ്പിക്കുന്നു- ജീവിതത്തെ പറ്റി , ഉറങ്ങി കിടക്കുന്ന നന്മ നിറഞ്ഞ ചോദനകളെ പറ്റി , ചെയേണ്ടുന്ന കടമകളെ പറ്റി.
കലങ്ങാത്ത കണ്ണുകളില്ല ചുറ്റിലും. അപ്പോൾ സാവധാനത്തിൽ, എല്ലാ കൈകളും ഉയർന്നു. സ്ത്രീകളുടെ ചെറു സമൂഹങ്ങളായി അവർ ‘സെൽഫ്‌ ഹെല്പ് ഗ്രൂപ്സ്’ ഉണ്ടാക്കുന്നു. അതിൽ , പഠനവും തുടങ്ങാം.
**

നമ്മൾ , നമ്മുടെ ചുറ്റുപാടുകളിലൂടെ ജീവിതത്തെ വിലയിരുത്തുന്നു. രണ്ടു നില മാളിക കാണുമ്പോൾ, ശ്ശോ , എനിക്കില്ലല്ലോ എന്ന ദുഃഖം ! ‘കൂപമണ്ഡൂക ബുദ്ധി ‘ എന്നത് എല്ലാ ദേശത്തും ഒരു പോലെ ഉള്ളതാണ്.

പുസ്തകങ്ങൾ വായിക്കുന്നത് തന്നെ അത്തരം ‘limiting’ മനോരഥങ്ങളിൽ നിന്നും വിടുതൽ കിട്ടാനാണ് , അല്ലേ ? നമ്മൾ ‘taken for granted’ എന്നു കരുതുന്ന പലതും , ലോകത്തിൽ പലർക്കും നിഷിദ്ധമായതാണ്. ഇരുട്ടത്ത് പ്രകാശം തെളിയിക്കണം എന്നത്, കൈയിൽ വിളക്കുള്ള എല്ലാ വ്യക്തികളുടേയും ചുമതല കൂടിയാണ്.
അധികം ദൂരമില്ല – ഇരുട്ടത്ത് ഒരു മനുഷ്യ ജീവി: നിങ്ങളുടെ വിളക്ക് അങ്ങോട്ടൊന്നു കാണിക്കൂ , ഒരു നിമിഷം!

മണ്ണിലോട്ടു തിരികെ …

cavafy

മലയാള ഭാഷയെ സ്‌നേഹിക്കുന്ന ആരും ഓർക്കുന്ന ചില സിനിമ സംഭാഷണങ്ങളുണ്ട്. പ്രിയപ്പെട്ട എം ടി വാസുദേവൻ നായർ സാറിന്റേതാണവ.

ആരൂഢം:

വർമ്മ: കോൺവെൻറ് ഇൻഗ്ലീഷില് നാല് മുറിവാചകം പറഞ്ഞാൽ വിജ്ഞാനത്തിന്റെ അങ്ങേത്തലയെത്തിയല്ലോ. ഉണ്ണി അക്ഷരം പഠിക്കണ പുസ്തകം കണ്ടിട്ടുണ്ടോ? A for Apple..I for Igloo ! ‘Igloo’ എന്താണെന്നറിയ്യോ?പറയൂ!
ഇന്ദിര മിണ്ടുന്നില്ല.
വർമ്മ : അറിയില്ല. Igloo’ ട്യുന്ദ്ര പ്രദേശത്തെ എസ്കിമോ വർഗ്ഗക്കാർ മഞ്ഞിലുണ്ടാക്കുന്ന കുടിലാണ്. ഒരു നല്ല വാചകം സായ്‌പിന്റെ സുന്ദരമായ ഇംഗ്ലീഷിൽ പറയാനാവില്ല. ശുദ്ധ മലയാളത്തിലും ആവില്ല.സോറി, മലയാളമല്ല , മലയാലം! വേരുകൾ സമസ്തം നഷ്ട്ടപ്പെട്ട ഒരു വർഗ്ഗം. നമ്മളൊക്കെ. ഞാനടക്കം.

ആരണ്യകം :

ചെറുപ്പക്കാരൻ : തെറ്റോ ശരിയോ എന്നറിഞ്ഞുകൂടാ. ഞാനിങ്ങനെയൊക്കെയായി. എനിക്ക് വേണ്ടിയല്ല. കുട്ടിയ്ക്ക് മനസ്സിലാവുന്ന വിഷയമല്ലാത്തതു കൊണ്ട് വിസ്തരിക്കുന്നില്ല. വീട്ടിൽ എല്ലാവരുമുണ്ട്; അമ്മിണീടെ പ്രായത്തിലുള്ള അനുജത്തിയുമുണ്ട്. പക്ഷെ..അവരാരും ഇപ്പോ ക്ലെയിം ചെയ്യില്ല . ഇടയ്ക്ക് അവളെ മാത്രം ഓർമ്മ വരും ..അമ്മിണീടെ അതേ ഛായ. മൃഗമല്ല , ആവരുതെന്നുണ്ട് . നല്ല വീട്, നല്ല കുടുംബത്തിന്റെ അറ്റമോസ്‌ഫിയർ, നല്ല ഭക്ഷണം, ധാരാളം പുസ്തകങ്ങൾ .ഇതൊക്കെ എനിക്കും ഇഷ്ടം! മൃഗമല്ലാത്തതു കൊണ്ടുതന്നെ.
അമ്മിണി : പിന്നെയെന്തിനീ…?
ചെറുപ്പക്കാരൻ : എനിക്കു മാത്രം പോരല്ലോ ഇതൊക്കെ!

വെള്ളം :

വികാരി: ഈറ്റ വീട്ടുകാർക്ക് സംഘം , പരമ്പു നെയ്ത്തുകാർക്കു സംഘം …എന്തായിത്?
തമ്പി : തെറ്റാണോ അച്ചോ ? ഹും ..അറിവില്ലാത്ത ഗലീലിയോ മുക്കുവരെ ആദ്യം സംഘം ചേർത്തത് ആരാണച്ചോ?

മാത്തുണ്ണി: നിന്റെ അപ്പൻ വക്കീൽ സാറ് എനിക്കെതിര് നിൽക്കില്ല. അത് നിനക്കറിയാമോ?
തമ്പി : എന്റപ്പൻ പലതിനും എതിരാണ് : ദിവാൻ വാഴ്ചയ്‌ക്കെതിര് നിന്നു പോയി. ചൂഷണത്തിന് എതിര് നിന്നതു കൊണ്ട് പണക്കാരനാകാതെ പോയി .
വികാരി : നിന്റെയപ്പന് വയസ്സെഴുപതായി . മരിച്ചാൽ പള്ളിപ്പറമ്പിലടക്കണ്ടേ?
തമ്പി : ഹും …നീ മണ്ണാകുന്നു , മണ്ണിലേക്കു തിരിച്ചു ചേരുന്നു ..ശരിയല്ലേ അച്ചാ ? പള്ളിപ്പറമ്പിനു പുറത്തും മണ്ണില്ലേ?

***

ശ്രീ എം മുകുന്ദന്റെ ചെറുകഥ “സിറ്റി ക്ലബ്ബിലെ സായാഹ്‌നം .”
സുന്ദര വസ്തുക്കളുടെ , സുന്ദര മനുഷ്യരുടെ വൈരൂപ്യങ്ങൾ കാട്ടി തന്ന്, മൂർച്ചയുള്ള ഒരു കത്തി കൊണ്ട് നമ്മുടെ ജീവിത ലക്ഷ്യങ്ങളെപ്പറ്റി പുനർചിന്തിപ്പിക്കുന്ന കഥ.

അടച്ചു വച്ച പുസ്തകങ്ങൾ, തിരക്കഥകൾ …എല്ലാം പൊടി തട്ടി തുറന്നാൽ തോന്നും : എത്ര കാലിക പ്രസക്തമാണ് ! ഒരിക്കലും മാറാത്ത ജീവിത സത്യങ്ങൾ.